رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 6254-27/12/42

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
اعتراضات دادسراي استان باتوجه به به جريان پرونده وگفته هاي متهم مشعربراينكه درموقع مواجهه وبرخوردبه ماشين باري درسرازيري ماشين اوبه جوي افتاده كه اين حكايت ازبي مبالاتي وبي احتياطي اودرامررانندگي محسوب مي شودوهمين مطلب موردتاييدكاردان فني است كه نظريه مزبورحكايت ازبهم خوردن تعادل وسيله نقليه وكنترل درموقع حركت درسرازيري بوده واردبنظر مي رسدوچون حكم برائت مشاراليه بدون توجه به نكات مندرج درگزارش كاردان فني ازحيث سرعت ووجودنقص فني اعم ازترمزدستي وپائي صادرگرديده و مخالف باشواهدودلائل منعكسه درپرونده ومخالف اصول است بانقض آن رسيدگي به شعبه ديگردادگاه جنائي استان مركزارجاع مي گردد.

* سابقه *
بي احتياطي وبي مبالاتي - سرعت ونقص فني

شخصي به اتهام قتل غيرعمددونفروايرادجرح برچندنفربراثرسرعت در رانندگي باتوجه به فرارمتهم واظهارشاگردراننده وگواهي گواهان ونظريه كاردان فين وگواهي نامه پزشك  وصورت مجلس تنظيمي وگزارش ژاندارمري و اعتراف به راندن اتومبيل مستندابه ماده 2و3قانون تشديدمجازات رانندگان وماده 31قانون مجازات عمومي موردتعقيب دادسراي شاهرودقرار گرفته وعليه اودردادگاه جنائي تهران اقامه دعوي كيفري مي شود.
دادگاه بااحضارمتهم وتعيين وكيل واخطاربه مشاراليه ووكيل اوو تشكيل جلسه مقدماتي واعلام عدم مشاهده نقص درتحقيقات درجلسه علني باحضور متهم ووكيل اورسيدگي به عمل آورده پس ازاستماع مدافعات مشاراليه ووكيل اوبه اكثريت به استنادآنكه :
ادله اقامه شده موجب حصول علم ويقين بربزهكاري متهم نيست ،برائت اورااعلام كرده است .
دادسراي استان ازاين حكم فرجامخواسته ،اعتراض مي كنند:معيوب بودن ترمزوداشتن سرعت وفرارمتهم وگواهي گواهان مثبت مجرميت است و رسيدگيبه شعبه 8ديوان عالي كشورارجاع مي شود.شعبه مزبوره چنين راي داده است :
گرچه اعتراض دادياراستان ماهوي است كه نظرفرجامي واقع نمي شود ليكن چون نماينده دادستاني كل نيزضمن فرجامخواهي ماهوي اعتراض كرده است كه "دادنامه فرجامخواسته بشرحي كه آقاي دادياراستان متذكرشده است مخدوش ودلائل وقرائن وشواهدموجوددرپرونده مخالف اصول وكيفيتي است كه دادگاه مستنداستنباط خودبربرائت متهم قرارداده چه باتوجه به گواهي كاردان فني اتومبيل هم عيب ونقص مكانيكي داشته وهم باسرعت زياددرحركت بوده كه همين دوعلت كافي درانطباق موردباماده 2تشديدكيفررانندگان و احرازبزهكاري متهم مي باشدبادرخواست رسيدگي ماهوي نقض دادنامه مورد تقاضامي باشد"واعتراض مزبورموجه بنظرمي رسدبه اجازه ماده 430مكررآئين دادرسي كيفري حكم فرجامخواسته نقض ورسيدگي به شعبه ديگردادگاه جنائي مركزارجاع مي گردد.
شعبه 2دادگاه جنائي مركزكه مرجع رسيدگي پس ازنقض بوده چنين راي داده است :
قدرت الله متهم است دراثربي مبالاتي وسرعت درراندن ماشين وبكار انداختن آن باعيب ونقص فني اتوبوس راباعده اي سرنشين واژگون ،دونفررا مقتول وعده اي رامصدوم ومجروح كرده است متهم منكربزه انتسابي است وادعا مي كندكه ترمزبريده وموجب حادثه شده است بادرنظرگرفتن محتويات پرونده واظهارات كاردان فني وشاگردراننده واظهارات مسافرين كه درغياب متهم ازآنان تحقيق شده است دلائل براي احرازبزه انتسابي به متهم باانكاروي كافي نيست زيرااولاموضوع سرعت باتوجه به نحوه حركت اوكه موردتاييدشاگرد راننده وسرنشينان ماشين قرارگرفته است ازناحيه متهم ثابت نيست زيرا قطع نظرازاينكه محل مطابق تعبيروتفسيري كه وكيل اوكرده وكارشناس در نظريه خوداعلام داشته است مساعدبراي سرعت نبوده اصلا پياده شدن شاگرد راننده براي گذاشتن تخته زيرماشين براي خنثي نمودن سرعت احتمالي دليل است كه ماشين سرعتي نداشته وراننده به مجرداحساس نداشتن ترمزودور احتمالي ماشين به اين اقدام احتياطي مبادرت كرده است عليهذابه صرف اظهاركاردان بدون اعلام آثاروعلائم موجودسرعت نمي توان آنرامحرزومسلم دانست ثانيادرموردنداشتن ترمزچون ماشين ازمشهدتاگردنه زيدركه فرسخها فاصله دارددرجاده كوهستاني پرپيچ وخم كه سرتاپافرازونشيب است حركت كرده نمي توان نظريه كاردان راقبول وبه صحت اين عمل اذعان كردزيراطي اين مسافت كوهستاني باماشين سنگين مثل اتوبوس كه حامل جمعي مسافروباراست قابل قبول نيست والاحادثه زيدردرهمان گردنه هاي نزديك ترعمل وتكليف ماشين تعيين مي شدكمااينكه سرنشينان ماشين عمومابريدن آني ترمزراتا اندازه اي تاييدودرغياب متهم بطورساده وبي آلايش گفته اندكه عمل حادثه بافعل متهم ارتباطي نداردواوبي تقصيراست ثالثانسبت به عيب ونقص فني قطع نظرازاينكه به حكايت صورت معاينه قبلاماشين ازطرف راهنمائي معاينه شده وباثبوت بي عيبي آن قبول نقص بعدي بدون دليل خلاف آن ،قابل قبول نيست اصلاتمام مسافرين وشاگردراننده اظهاري دراين موردنكرده اند.بديهي است كه اغلب مسافرين گفته اندتامحل حادثه ماشين آنهاعيبي نداشته است كه اين خودمبين بي عيبي ماشين وخالي بودن آن ازنقص وعيب مكانيكي است والاممكن نبودكه ماشين معيوب ازمشهدتاگردنه زيدربدون توقف وحدوث عيب حركت نمايدوچون مطابق مدارك موجوددرپرونده دليلي به فرارمتهم نيست و نامبرده بعلت اينكه مصدوم ومضروب شده بوده درتحت درمان قرارگرفته و به فرض تحقق ،اين مطلب مبين تقصيراودرحادثه نيست ودادگاه نمي تواندبه دلائل استنادي كيفرخواست ونظريه كاردان فني اكتفاءوحادثه رامعلول عمل متهم بداندنظربه مراتب بالادادگاه عمل رامعلول بريدگي آني ترمزتشخيص داده بعلت اينكه دلائل مفيدعلم ويقين درمجرميت متهم كه لازمه قضاوت درامر جنائي است باانكارمتهم نيست بعلت عدم كفايت ادله حكم برائت اوراصادر واعلام مي دارد.
دادستان استان مركزفرجامخواهي نموده است ،چون دوراي صادرازمحاكم جنائي ازلحاظ استدلال يكي بوده رسيدگي درصلاحيت هيئت عمومي ديوان عالي كشورتشخيص شده است .
پرونده درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده واكثريت بشرح زيرراي به نقض حكم فرجامخواسته داده اند.

مرجع :
آرشيوحقوقي كيهان
مجموعه رويه قضائي  صفحه 68 تا 72
آراءهيات عمومي ديوان عالي كشور
سال 1342 چاپ 1343

14