رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 1609-20/5/42

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
گرچه محكوم عليهم حين اعلام راي بدون ذكراعتراض خاصي فرجام خواسته اندوليكن يكي ازفرجامخواهان بنام عزيزلايحه اي اززندان ارسال وبا انكارازجرم انتسابي بيان داشته به اينكه :ترياكي كشف نشده اورابه جريمه معادل چهاركيلوترياك به مبلغ دوميليون ريال ودوسال حبس مجردمحكوم نموده اند،بامراجعه به پرونده امرقسمتي ازاعتراضات مزبورموجه بنظر مي رسدچه بطوري كه مندرجات پرونده امرمي رساندترياكي بعنوان نمونه و معادل بادولول ازطرف  شخصي لاغراندام ارائه شده كه بموجب گزارش اداره آگاهي دعوي شده است كه ازجنس اول پست تربوده ومعلوم نيست چهاركيلو ترياك موردادعاءبه چه كيفيت توزين ووزن آن مشخص ومعلوم شده وصرف وجود بسته اي بعنوان ترياك دلالت بروجودوكم وكيف  آن نداردبعلاوه بطوري كه در ضمن محاكمه اشاره شدترياكي ازطرف عزيزارائه گشته وبافرض تحقق اين موضوع به هيچوجه روشن نيست مشاراليه خودمالك آن ياواسطه درامربوده كه ازطرف صاحب آن ،ترياك رابعنوان نمونه ارائه كرده باشدوچون حكم مميزعنه ازحيث مالكيت ترياك موردادعاءومبادرت اوبه عرضه براي فروش ومقدارآن از جهت تعيين ميزان جريمه بهيچوجه روشن نيست ومطابق اصول قانون اساسي و قوانين جاريه احكام محاكم بايدمدلل وموجه باشدوبافرض توجه به اتهام عمل انتسابي به مشاراليهم ممكن است باماده 18ازقانون منع كشت خشخاش تطبيق شودنه بامواداستناديه موردحكم بنابراين بانقض حكم مميزعنه به اكثريت آراءنسبت به هرسه نفررسيدگي مجددبه شعبه ديگردادگاه جنائي مركزارجاع مي شود.

* سابقه *
عرضه ترياك براي فروش
لزوم احرازمالكيت وتعيين ميزان ترياك

عزيزاهل تبريزساكن تهران به اتهام عرضه وفروش چهاركيلوترياك 2- صالح اهل رضائيه به اتهام معاونت درفروش ترياك مزبور3- زكرياكارمند سابق جنگلباني به اتهام معاونت درفروش ترياك مزبورموردتعقيب دادسراي شهرستان تهران قرارگرفته اند.بشرح سه فقره كيفرخواست مورخ 12/2/1340وبه استنادماده 5 قانون منع كشت خشخاش نسبت به متهم اول وبا رعايت ماده 28قانون مجازات عليه دونفرمتهم ديگردردادگاه جنائي اقامه دعوي كيفري مي شود.
خلاصه جريان پرونده اينست كه سرپاسبان سوم جندقي پاس بوذرجمهري گزارش مي دهدكه درساعت 3/4-22روز15/6/39حين انجام وظيفه درخيابان مزبورصداي شليك تيرهائي به گوشش مي رسدبه محل واقعه رفته مشاهده كرده شخصي تيرخورده وبه زمين افتاده وقادربه تكلم نيست درآن موقع ستواني كه لباس غيرنظامي به تن داشته وماموركشف موادمخدره بوده متهم رديف يك را دستگيركرده بوده تحويل سرپاسبان مذكورداده است وگفته فروشنده ترياك است وبعدسرواني خودرامعرفي وگفته مقتول دراثرشليك گلوله اوبه قتل رسيده ومقتول به بيمارستان سيناحمل شده است .بنابه گزارش سروان وستوان مذكورماموران اداره مبارزه باموادمخدره كه درتعقيب كشف ترياك بوده اندبه راهنمائي صمدنام كه ظاهراباسروان منصوب است وبه وسيله هرسچي متصدي بنگاه معاملات سانترال بازكرياوعزيزارتباط يافته ومذاكره خريد 4كيلوترياك ازعزيزو4كيلوازشخص ديگري درنزديكي سيدنصرالدين بادادن هزارتومان بيعانه كه ازاداره مبارزه باموادمخدره گرفته بوده اندانجام ونمونه ترياك رادريافت وچهاركيلوترياك ابتياعي ازعزيزمتهم رادر شمال پارك شهرازاتومبيل جيپ قاچاقچيان به اتومبيل مامورين منتقل وسپس به خيابان بوذرجمهري حركت كرده اند.درمحل وقوع قتل برسرگرفتن تمام وجه چهاركيلوترياك اختلاف حاصل ومتهمين به همراهي دونفرديگرترياك را مجددابه جيپ قاچاقچيان انتقال داده وقصدفرارداشته اندكه سروان يكي از آنهارا(پاشاعسگري )باشليك پنج تيرمقتول وعزيزراستوان دستگيرنموده است .
دادگاه جنائي باتعيين وكيل مدافع واخطارده روزه وتشكيل جلسه مقدماتي سرانجام درجلسه علني باحضورمتهمين ووكلاي مدافعشان رسيدگي به عمل آورده وپس ازاستماع توضيحات متهمين وبيانات نماينده دادسراو مدافعات وكلاءوشنيدن آخرين دفاع پايان دادرسي اعلام و،
باتوجه به گزارشهاي سروان وستوان واظهارات صمدكه دركشف جرم همكاري كرده واظهارات صالح وزكريادر19/10/39كه بيعانه ازهرسچي دريافت وبه عزيزداده واظهارات متهمين وعزيزنامبرده مبني براينكه در موقع شليك گلوله كه منتهي به قتل پاشاعسگري شده حضورداشته ودلائل ديگر، جرم عزيزرانسبت به ارائه چهاركيلولول كه نمونه آنراسروان ضميمه پرونده كرده بامعاونت زكرياوصالح كه پس ازتحويل ترياكهاودريافت بيعانه متهمين باكمك عده اي ديگرترياك  مزبورراازدسترس مامورين خارج ساخته اندعمل عزيزمتهم رديف  يك باماده 5 قانون منع كشت خشخاش تطبيق داشته وبارعايت ماده 44قانون مجازات اورابه دوسال حبس تاديبي و پرداخت 000/000/2ريال بعنوان جريمه نقدي چهاركيلوترياك ازبين رفته محكوم وعمل زكرياراباماده 5 قانون مذكورتطبيق وبارعايت ماده 29قانون كيفرهمگاني اورابه هشت ماه حبس تاديبي وصالح راطبق ماده 5 ومادتين 28و 29قانون مذكوربه شش ماه حبس تاديبي محكوم مي نمايند.
براثرشكايت فرجامي متهمين ،شعبه 8ديوان عالي كشوربموجب حكم شماره 4380-29/9/40چنين راي مي دهد:هرچنداعتراضات فرجامي فرجام خواهان ماهوي وخدشه بنظرواستنباط دادگاه است كه دراين مرحله مورددقت قرارنمي گيردولي باملاحظه محتويات پرونده برراي فرجامخواسته اشكال وارد است زيرامستندصدورحكم محكوميت فرجامخواهان اظهارات آقايان سروان و ستوان واظهارات صمدكه ازبستگان سروان است واظهارات صمدكه ازبستگان سروان است واظهارات زكرياوهرسچي شريك صمداست علاوه براينكه ترياك كشف شده مفقودشده معقول بنظرنمي رسدچندنفربي اسلحه ازجيپ دولتي بابودن چندمامورمسلح درجيپ بتوانندچهاركيلويابيشترترياك رابربايندوآن را ازاختيارمامورين خارج نمايندوضرروت داشته سروان وستوان دراطراف صحت وسقم اين مراتب تحقيق وگزارشات اوليه مامورين رادرموردقتل پاشابوسيله سروان ازمقامات صلاحيتدارگرفته وموردمطالعه ودقت قرارداده كه نتيجه دهندقتل پاشاچراوبه چه عنوان صورت گرفته وآيادفاع متهمين كه براي ازبين بردن علل خارجي قتل پاشابدست دونفرازبستگان وهمكاران خوداين پرونده را بوجودآورده اندتاچه حدصحت داشته وقتل پاشاارتباط مستقيم ياغيرمستقيم باموضوع كشف دارديانه ونيزدقيقارسيدگي نشده اولابسته به داخل جيپ گذاشته شده يانه اگرگذاشته شده وچه دليلي موجوداست .اگربسته درجيپ گذاشته شده محتول آن بسته ترياك  بوده ؟ونيزصمدوشريك اوگفته انددربين راه آنهاراسروان ازجيپ پياده كرده وازجريان قتل پاشاعسگري اطلاع ندارند ازسروان وستوان دراطراف اين مراتب بنحوي كه حقيقت روشن گرددتحقيق نشده وعلل آن استعلام نگرديده درصورتي كه اگراين مراتب صحت داشته ازمامورين تحقيق نشده موقعي كه ترياك رابدست آورده وبه جيپ گذاشته وقبل ازگذاشتن درجيپ ترياك راوزن ننموده وصورت مجلس تنظيم ننموده وبه امضاءحاضرين نرسانيده وبدون رعايت تشريفات آنرادرجيپ گذاشته وحتي بقول خودشان مجني وباشاهدوباشريك مجني راقبل ازتنظيم صورتمجلس ازجيپ پياده كرده اندونيزازاشخاص كه درموردهزارتوماني كه به منظورخريدترياك مامورين ازاداره مربوطه گرفته اندوآنهاگفته اندهزارتومان رابه عزيز بابت بيعانه ترياك  داده اندوازعزيزچيزي كشف نشده بلكه درخانه صمداز قفسه اطاق اوبانشاني خوداومبلغ 8900ريال ازبيعانه راپيداكرده اندچگونه باوجوداختلاف دراظهارات اشخاصي كه دراين باب بيان اطلاع كرده اندوپول نزدصمديكي ازبستگان سروان بدست آمده دادگاه به اظهارات آنهاباوجود قرينه خلاف استنادكرده چون بجات مذكوره رسيدگي ناقص وراي دادگاه موجه و مدلل نيست لذادادنامه فرجامخواسته درموردهرسه نفرفرجامخواه نقض و رسيدگي به شعبه صادركننده حكم ارجاع مي شود.
دادگاه جنائي مجدداباانجام تشريفات لازمه دفتري وتشكيل جلسه مقدماتي ودستورتكميل تحقيقات وانجام آن به وسيله بازپرس وتشكيل جلسه مقدماتي ثانوي بالاخره درجلسه علني باحضورمتهمين ووكلاي مدافع آنهارسيدگي بعمل آورده وبااستماع توضيحات آنان وبيانات نماينده دادسراومدافعات وكيل وشنيدن آخرين دفاع واعلام پايان دادرسي ،
باتوجه به گزارشهاي اوليه مامورين انتظامي سروان ....وستوان ....و اظهارات مامورين مذكورواظهارات صمدكه بامامورين كشف بزه همكاري كرده اندواظهارات صالح درحضورسروان ديگردرتاريخ 21/6/39درصورت جلسه هاي تنظيمي اداره كل نظارت برموادمخدره مبني بردريافت وجه جهت بيعانه خريدترياك ازصندوق اداره مذكورواظهارات زكريادر19/10/39 واظهارات هرسچي در16/6/39و16/7/39واظهارات عزيزمبني براينكه در موقع شليك گلوله وتيراندازي كه منتهي به قتل عسگري شده است حضورداشته و اختلاف گوئي اودردادگاه درموردحضوراوبموقع تيراندازي سروان بطرف پاشا واظهارات حسن شاگردقهوه خانه عزيزمتهم وگزارش 4746/22-5/8/39 سروان ...وستوان ...وصورت مجلس قراربازپرس دادسراي ارتش وگزارشهاي ستوان مذكوردر2/8/39به اداره كل نظارت برموادمخدره وتوضيحات سروان فوق الذكربه اينكه متهمين چهاركيلوترياك رابراي فروش عرضه كرده بودند به وسيله جيپ ربوده ومامورين انتظامي موفق نشده اندكه چهاركيلوترياك ديگرراكه درباره آن صحبت مي كرده اندازمتهمين دريافت نمايندونظربه اظهارات صالح دردادرسي آرتش عمل ارتكابي عزيزازجهت درمعرض فروش گذاشتن ترياك  مستندابه ماده 5 قانون منع كشت خشخاش وماده 44قانون مجازات اورابه دوسال حبس تاديبي وپرداخت دوميليون ريال بابت جريمه 4 كيلوترياك محكوم مي نمايد.زكرياوصالح راازجهت معاونت بامتهم رديف يك مستندابه ماده 5 قانون مرقوم وماده 28آن قانون ومواد28و29قانون مجازات زكريارابه هشت ماه حبس تاديبي وصالح رابه شش ماه حبس تاديبي محكوم مي كنند.
متهمين حين اعلام راي وبدون ذكراعتراض خاصي فرجامخواهي نموده اند. بااصراري تشخيص شدن راي ،موضوع درهيئت عمومي ديوان عالي كشورمطرح گرديده وبااستماع عقيده دادستان كل كه مبني برابرام دادنامه بوده ، اكثريت بشرح زيرراي به نقض حكم فرجامخواسته داده اند:

مرجع :
آرشيوحقوقي كيهان
مجموعه رويه قضائي  صفحه 99 تا 106
آراءهيات عمومي ديوان عالي كشور
سال 1342 چاپ سال 1343

14