رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره 157-27/1/48

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
راي :"ايرادواعتراض دادسراي فرجامخواه نسبت به دادنامه فرجام خواسته وارداست زيراباتوجه به شكايت شاكيان وگزارشات وصورت مجالسهاي تنظيمي مامورين ژاندارمري واظهارات احسان عزيزي ومسلم قلي زاده ونادعلي عزيزي وگشت آقاعاقلي ويداله غفاري وعلي ميرزائي وجعفر مظلومي ازشهودوباعنايت به اظهارات بقيه شهودومطلعين قضيه درمراحل تحقيق ودرنظرگرفتن سايرمحتويات پرونده دادنامه فرجامخواسته مبني بر برائت (ي )موافق قانون نبوده ومخالف دلائل وقرائن وشواهدموجوددرپرونده بنظرمي رسدولذابرطبق ماده 440قانون آئين دادرسي كيفري دادنامه مزبوربه اكثريت نقض ورسيدگي مجددبه شعبه ديگردادگاه جنائي استان مازندران ارجاع مي گردد".

* سابقه *
راي اصراري شماره 157-27/1/48هيئت عمومي

فرجامخواه :دادسراي استان مازندران ،(م )و(الف )
فرجامخوانده :(ي )
فرجامخواسته :دادنامه شماره 4-13/7/47صادره ازشعبه دوم دادگاه جنائي مازندران .
گزارش كار:طبق كيفرخواست دادسراي آمل (ي )به اتهام معاونت و تحريك وترغيب دربزههاي تخريب واهانت 16نفرمتهم ديگرپرونده مورد تعقيب واقع وبه استنادمواد257و261قانون مجازات عمومي بارعايت ماده 2الحاقي وماده 28قانون مجازات تقاضاي كيفراوشده است (درپرونده 16نفر ديگرنيزتحت تعقيب بوده اندكه فعلامطرح نيست )آقاي انوري پوربه وكالت ازطرف (م )و(الف )مدعيان خصوصي عرضحال ضرروزيان ناشي ازجرم بطرفيت كليه متهمين پرونده به خواسته مبلغ شش ميليون ريال تقديم وتقاضاي صدورحكم نموده .
دادگاه جنائي استان مازندران پس ازوصول پرونده وانجام تشريفات قانوني وملاحظه گزارش عضومميزدرجلسه علني سه نفري باحضورآقاي داديارو متهم ووكيل مدافع رسيدگي وبشرح دادنامه شماره 579-1/10/44دلائل مندرج در كيفرخواست راكافي ندانسته وبعلت فقددليل اوراتبرئه كرده ودرخصوص عرضحال ضرروزيان نسبت به عده اي ازمتهمان قرارسقوط دعوي بعلت انصراف شاكيان وحكم به پرداخت يك صدهزارريال نسبت به عده ديگرصادروبقيه خواسته مدعيان خصوصي رامحكوم به بي حقي كرده براثرفرجامخواهي آقاي داديار استان ازبرائت (ي )شعبه نهم ديوان كشوررسيدگي وچنين راي داده است :
"اعتراضات نماينده دادسراي استان بشرح لايحه تقديمي برحكم فرجام خواسته مبني بربرائت چهارنفرازمتهمين به اسامي (...و...و...و...و "ي ")باتوجه بهاظهارات احسان عزيزي ،نادعلي عزيزي ،گشت آقاعاقلي ،علي ميرزائي حاج باباگل پوربندي وجعفرباقريان ،حسي عزيزشهودقضيه نزدآقاي بازپرس تحقيق ودوبرگ  استعلاميه پيوست پرونده وهمچنين اظهارات عده اي ازشهودومطلعين قضيه دمحضردادگاه بخصوص اظهارات صريح حاجي محمدي عليه "ي "كه تحريك ومداخله متهم رادرارتكاب مزبورصريحابيان داشته وباتوجه به درخواست فرجام ماهوي نماينده دادسراي ديوان عالي كشورولايحه فرجامي مدعيان خصوصي وامعان نظردرمحتويات پرونده نسبت به (ي )واردوموجه بنظر مي رسدوچون دلائل وشواهدموجوددرپرونده مخالف اصول وكيفياتي است كه دادگاه مستنداستنباط خودبربرائت متهم مزبورقرارداده ازاين روحكم فرجامخواسته برطبق ماده 430مكررقانون آئين دادرسي كيفري نسبت به (ي ) نقض ورسيدگي مجددبه شعبه ديگردادگاه جنائي استان مازندران ارجاع مي گردد..."
پس ازارسال پرونده به دادگستري مازندران وارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه جنائي دادگاه مزبورباانجام تشريفات قانوني وملاحظه گزارش عضو مميزدرجلسه علني سه نفري باحضورآقاي دادياراستان ومتهم ووكيل مدافع و همچنين وكيل مدعيان خصوصي رسيدگي وبشرح حكم شماره 4-23/7/47چنين راي داده است :
(...باتوجه به مجموع محتويات پرونده ودرنظرگرفتن اظهارات طرفين دعوي ومدافعات متهم ووكيل مدافع اووشهادت شهودومطلعين قضيه هيچيك از ادله استنادي دادسراكافي براي اثبات بزهكاري متهم بنظرنمي رسدزيرادر تاريخ وقوع جرم هيچيك ازشاكيان خصوصي درمحل حضورنداشته اندومتهم رادر زمان وقوع بزه درقريه رخشت سرمحل وقوع مشاهده نكرده اندوشكات شاكيان نسبت به متهم مسبوق به سوابقي بوده كه بين متهم وشكات خصوصي ازسابق وجود داشته وبه حكايت اوراق ومدارك ابرازي متهم درجلسات دادرسي شكات خصوصي قبل ازوقوع اين جرم درجرايم اعلام شده ديگري اورامسبب ومحرك قضايامعرفي نموده ودرنامه سرگشاده مندرج درروزنامه اطلاعات شماره 10997-23/10/41 كه ضميمه پرونده مي باشداز(ي )اعلام شكايت نموده واورامسبب تبعيدخودبه اراك معرفي نموده اندبناباين قطع نظرازاينكه اصولاشكايت فاقدارزش دليل مي باشدودراين موردبه جهات مزبورشكايت شاكيان خصوصي عليه متهم مبتني برتصوربوده ونمي تواندعليه متهم موثرواقع شوددرگزارشات عديده ژاندارمري وصورت مجالس تنظيمي نامي از(ي )برده نشده واگربه اسم اواشاره شده باشدبه نقل قول ازديگران بوده ژاندارمري دراين موردكه (ي )مسبب و محرك  تخريب باغ وغارت بوده اظهارنظرنكرده وبموجب مندرجات صورت مجالس معاينه منازل بعضي ازمتهمين گرچه مقداري ازاموال غارت شده كشف گرديده ليكن كشف اموال مزبورارتباطي بامتهم نداشته ونمي تواندمويدو مثبت اتهام اوباشدبخصوص كليه متهمين ومطلعين قضيه درمراحل مقدماتي تحقيق اصولانامي از(ي )نبرده وخانم گل كه ساكن باغ وشاهدعيني قضيه بوده اظهارداشته يكصدنفردرساعت دونيمه شب آمده وباغ راخراب كردندوتوضيح داده كه درختان پرتقال راپانزده روزقبل كنده اندوقنبراجمدپورشوهرخانم گل نيزبدونآنكه نام متهمين رابگويداظهارات عيال خودراتائيدنموده و راجع به هويت متهمين اظهاربي اطلاعي كرده ودرتحقيقات مجددبرخلاف توضيحات قبلي خود(ي )رامسبب ومحرك تخريب وغارت معرفي نموده است بنابراين باتوجه به اختلاف گوئي قنبراحمدپوروسمتي كه مشاراليه نسبت به مدعيان خصوصي داشته اظهارات وي عليه متهم غيرموثربوده وقابل استناد نميباشداظهارات بعضي ازمتهمين دربازپرسي وهمچنين درمحضردادگاه عليه (ي )به اينكه زارعين به تحريك  وتشويق (ي )باغ (م )راخراب وغارت كردند فاقدارزش قضائي مي باشدچه آنكه اين اشخاص خوددرمظان اتهام بوده وبه جرم ارتكاب غارت ونهب به حكم قطعي محكوم شده اندودرتحقيقات اوليه نيز اسمي از(ي )نبرده اندودراظهارات آنان اختلاف بطوروضوح مشهودمي باشد اوراق مستشهده ابرازي شاكيان خصوصي وهمچنين شهادت شهوددراثبات مجرميت متهم بلااثرمي باشدچه آنكه حاج باباگل وردي وعلي ميرزائي ويوسف گل وردي اهل وساكنين قريه وردئكلاكه كارگران باغ آقايان (م )و(الف ) بوده اندشهادت داده انددرحالي مشغول كاربوده اندصبح ديده اندكه اتومبيل ايستاده وآقاي (ي )و(س )كدخداي خشت سروبرادرش و(ر)ازاتومبيل پياده شده وبعدازيك ربع ساعت جمعيت زيادي ازاهالي خشت سروآزادمون رسيده به باغ حمله كرده اندو(ي )گفت باغ راازبين ببريدكه زمين شودوتقسيم كنيم وما ازترس فراركرديم ومهاجمين رابه اسامي (...و...و..)معرفي كرده اندوحال آنكه حاج باباگل درتحقيقاتي كه ازوي بعمل آمده راجع به هويت مهاجمين اظهار بي اطلاعي نموده است ودربرگ مستشهده ديگري كه به امضاءگشت آقاعاقلي و نادعلي عزيزواحسان عزيزي ويداله عبادي وحسن عزيززاده رسيده اظهاراطلاع شده است كه (ي )ايستاده بودوسيصدنفرازكشاورزان خشت سروآزادمون درختها راازريشه درمي آوردندوسيم خارداردورباغ راجمع مي كردندوازبين اين اشخاص ...و..و...و...وراشناخته اندليكن درتحقيقاتي كه دربازپرسي از آنان بعمل آمده ابتدانامي از(ي )نبرده اندوپس ازانجام تحقيقات درپاسخ سئوال آقاي بازپرس كه (ي )نيزدرمحل بوده اورامحرك ومسبب غارت وتخريب معرفي كرداندوحسين عزيززاده دربازپسي فقط نام مجيدوكربلائي احمدومحمد قلي زاده رابرده واظهارداشته بقيه رانمي شناسم واحسان عزيزي ازبين مهاجمين فقط اسماعيل طهماسبي ومسلم قلي زاده ومحمدقلي زاده ورشدمختاري وكربلائي احمدوصادق آزادي ورشيدآزادي رانامبرده ونادعلي عزيزي ازمعرفي زارعين مهاجم اظهارعجزنموده وگشت آقاعاقلي اظهارداشته كه فقط غلامعلي شعباني وكاظم افراسيابي واعظم سلطاني راشناختم ويداله غفاري نيزتوضيح داده عده اي كه باغ راخراب كردندنمي شناسم .
بنابراين باتوجه به اختلافي كه دراظهارات شهودبامندرجات اوراق مستشهده بنظرمي رسدواينكه معقول نيست كه پنج نفربراي پيداكردن گاوازيك سمت حركت نمايندوباتوجه به بعدمسافت محل سكونت شهودبامحل باغ مورد ادعاواظهارات بعدي احسان دربازپرسي به اين شرحكه من حاج محمدي و افراسياب افراسيابي ويحيي كاوه ورجب مهدوي رانمي شناسم وگشت آقاعاقلي نيزتوضيح داده كه احسان عزيزي (ي )رابه من معرفي كردويداله غفاري نيزاز هويت متهمين اظهارعجزنموده واظهارداشته كه برگ مستشهده رابه اعتبار شهادت احسان عزيزي امضاءنموده ات ونحوه حضورشهوددربازپرسي واينكه يداله غفاري برخلاف اظهارات شهودتوضيح داده كه اسبوي به سرقت رفته بودو براي پيداكردن اسب خودبه قريه خشت سررفتم وحال آنكه رفتن شهودبه قريه خشت سرحسب اظهارات شهودوبه منظورپيدايش گاومفقودشده آنان بوده وبا التفات بيك  نواخت بودن اظهارات شهوداظهارات گواهان كاشف از واقعيت قضيه نبوده ودراثبات اتهام متهم بلاتاثيروفاقدارزش واعتبار مي باشدعليهذابه جهات مزبورواينكه متهم درقراءآزادمون وخشت سر مالكيت وتصرفي نداشته وازتبديل باغ شاكيان به زمين زراعتي باعنايت به اينكه فعلاوسيله اداره اصلاحات ارضي ازقراءمزبورصورت برداري شده بوده منتفع نمي گرديدونتيجتاهيچگونه انگيزه اي متهم درتخريب وغارت باغ نداشته وبرخلاف ادعاي دادسرامتهم بموجب مقالات خوددرروزنامه ستاره اسلام مردم رابه نظم وآرامش دعوت نموده ودخالت متهم به كيفيتي كه ازطرف شهودعنوان شده باتوجه به شغل وحرفه متهم مستبعدبنظرمي رسدواينكه شهادت جعفرمظلومي مبني براينكه به اتفاق بادرم عباس مظلومي بودم (ي )مردم را براي تبديل باغ به زمين زراعتي تحريك   مي كردموردتائيدوتصديق عباس مظلومي واقع نشده وشهادت جعفرنيزبعلت مزبورصحيح وموجه نمي باشدومتهم نيزدركليه مراحل تحقيق ورسيدگي منكرارتكاب بزه انتسابي شده ودلائل اتهام كافي براي اثبات بزهكاري وي نيست لذاباتوجه به اصل برائت متهم رااز اتهام انتسابي تبرئه مي نمايدودرمورددعوي ضرروزيان مدعيان خصوصي باتوجه به راي برائت متهم مدعيان خصوصي به دادگاه حقوق هدايت مي شوندراي دادگاه درحدودمقررات فرجام پذيراست )آقاي داديارذيل راي فرجامخواسته ودر لايحه مورخ 24/7/47بااشاره به اينكه درصدورحكم برائت نقض قانون درباب تقصيرومجازات متهم شده به استنادمواد431و430قانون آئين دادرسي كيفري تقاضاي نقض حكم فرجامخواسته رانموده است پرونده براي رسيدگي به اين شعبه ارجاع شده ازطرف (م )و(الف )مدعيان خصوصي لايحه اي در2/7/47رسيده وتقاضاي نقض حكم فرجامخواسته رانموده اندمتهم نيزشرحي نوشته وتقاضاي طرح پرونده دهئيت عمومي ديوان كشوربه لحاظ اصراري بودن موضوع نموده و جناب آقاي دادستان كل هم درهامش گزارش آقاي شريفي داديارديوانعالي كشورمرقوم داشته انمددرصورتي كه شعبه ديوان كشوراصراري تلقي نمايند بايددرهيئت عمومي مطرح شود.
به تاريخ روزچهارشنبه بيست وهفتم فروردين ماه يكهزاروسيصدوچهل و هشت هيئت عمومي ديوانعالي كشوربرياست جناب آقاي عمادالدين ميرمطهري رياست كل ديوان عالي كشوروباحضورنماينده جناب آقاي دادستان كل كشورو جنابان آقايان روساومستشاران شعب ديوان عالي كشورتشكيل گرديدپس ازطرح وقرائت گزارش پرونده واوراق لازم وكسب نظريه دادسراي ديوان عالي كشور بشرح زير:
"دادسراي ديوان عالي كشوربه جهات زيرتقاضاي نقض حكم صادرشده را مي نمايد.
اول :متهم باشكايت كنندگان سابقه خصومت داشته وبادرج مقالات تحريك آميزدريكي ازجرائدآنهاراتشويق به منازعه مي كرده است .
دوم :گواهاني شهادت داده اندكه متهم آنان راتحريك به تخريب ونهب وغارت نموده است كه ذيلاشهادت بعضي ازآنان منعكس مي شود.
مسلم قلي زاده درتحقيقاتي كه دردادگاه جنائي انجام شده اظهارداشته (ي )چندروزبه محل خشت سرآمده وعده اي راهم درحدودپانزده نفرباخودآورده وآنهاراواداربه تخريب باغ نموده وخود(ي )هم يكي ازدرختان مركبات رااز ريشه كنده وبه آنهادستورخراب كردن باغ راداده ...."
اسمعيل طهماسي متهم رديف دوم نيزاظهارداشته (من وصادق آزادي وحسين پيروزمندبه زيارت امام زاده رفتيم وبعدمشاهده كرديم كه آقاي (ي )عده اي راوادارمي كندكه بايدباغ مركبات راخراب كنندومنزلي هم كه درآنجاساخته بوسيله آنهاخراب شده وماچون قدرتي نداشتيم كه ازكارآنهاجلوگيري كنيم جلونرفتيم وممانعتي بعمل نياورديم "
افراسياب نيزبياناتي نظيردونفربالا(اسمعيل ومسلم )نموده است بعلاوه اظهارداشته "من به آنهاگفتم اين كاررانكنيدآنهاگفتندبه تو ارتباطي ندارد"
رمضان وحاج محمدوعزت وعده اي ديگراظهارداشته اند(ي )و..و..و..را دربين آنهاشناختيم .
مسلم قلي زاده اظهاركرده (ي )عده اي راتحريك به تخريب كردواگرمن چيزي نگفتم براثرترس ووحشتي بودكه ازاوداشتم وهم اكنون نيزازاومي ترسم 
(ي )نيزدرج مقالات رادرروزنامه تصديق كرده وچنين اظهارداشته (زارعين بايدرعايت حق خورده مالكين رابكنندومن فقط براي بيداري زارعين ودرحدودمقررات جاريه اقدام كردم ".
سوم :شواهدوقرائن موجوددرپرونده مويدصحت تحريكي است كه به (ي ) نسبت داده اند.
دادستان كل كشور-عبدالحسين علي آبادي )
مشاوره نموده بشرح زيرراي مي دهند:

مرجع :
موازين قضائي ،ازانتشارات حسينيه ارشاد(جلد 1) صفحه 302تا309
4