رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره 159-3/2/48

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
راي :(ازناحيه فرجامخواهان ايرادواعتراض موثروموجهي كه موجب نقض دادنامه فرجامخواسته باشدبعمل نيامده است ودادنامه مزبورباتوجه به دلائل اشعاري مذكوردرآن وسايرمحتويات پرونده موافق قانون وخالي از اشكال بنظرمي رسدولذابه اتفاق آراءابرام مي گردد.)

* سابقه *
دادنامه اصراري شماره 159-3/2/48            رديف 3/-47هيئت عمومي
ديوان عالي كشور

فرجامخواه :(م )ودادسراي استان مركز.
فرجامخوانده :دادسراي استان مركزو(م ).
فرجامخواسته :دادنامه شماره 333-24/8/46صادره ازشعبه اول دادگاه جنائي مركز.
گزارش كار:(م )19ساله به اتهام قتل عمدي (ف )تبعه لبنان درهتل ...و شروع به سرقت كيف واشياءمقتول تحت تعقيب كيفري دادسراي شهرستان تهران قرارگرفته وبرطبق مادتين 170و229قانون مجازات عمومي ورعايت ماده 2 الحاقي به قانون آئين دادرسي كيفري تقاضاي صدورحكم به مجازات اوازدادگاه جنائي مركزشده ودادگاه جنائي شعبه چهارم پس ازانجام تشريفات مقدماتي و رسيدگي درجلسه علني مركب ازپنج نفردادرس وباحضورمتهم ووكيل مدافع وي و دادياراستان بموجب حكم شماره 95-12/4/44بااستدلالي كه كرده بزهكاري او رابه ايرادجرح منتهي به فوت مجني عليه ثابت دانسته وباتطبيق عمل وي به قسمت اخيرماده 171قانون مجازات عمومي ورعاين ماده 44آن قانون به دوازده سال حبس بااعمال شاقه محكوم كرده ونسبت به اتهام ديگرش (شروع به دزدي ) اوراتبرئه است كه متهم ووكيلش فرجامخواهي كرده اندودادياردادسراي استان نيزازحكم برائت متهم درموردشروع دزدي وهمچنين تطبيق موردباماده 171قانون مجازات عمومي فرجامخواهي كرده كه داديارشعبه نهم ديوان كشور بشرح گزارشي كه به جناب دادستان كل داده باطرحفرجامخواهي دادسراي استان ضمن تقاضاي رسيدگي ماهوي موافقت معظم له راجلب نموده است وشعبه نهم ديوان عالي كشوراولاايرادات وكيل محكوم عليه راواردندانسته وثانيا ايرادات دادسراراوارددانسته به اكثريت حكم راشكسته ورسيدگي رابه شعبه ديگردادگاه جنائي مركزرجوع نموده است پس ازطرح موضوع درشعبه اولي دادگاه جنائي مركزوانجام تشريفات مقدماتي ورسيدگي باحضورمتهم ووكيل مدافع ودادياراستان بموجب حكم فرجامخواسته چنين راي داده است :
"(ف )به اتهم ارتكاب قتل وشروع به سرقت موردتعقيب دادسراقرار گرفته (قيدكلمه (ف )ازطرف  دادگاه اشتباه است وبايدنام (م )رادرحكم مي نوشت باآنكه درمقدمه اسم (م )رانوشته است حكم باعبارت (ف )شروع شده ) به استنادمندرجات كيفرخواست حكم مجازات اوتقاضاشده است متهم منكر بزه هاي انتسابي است واظهارمي داردچون (ف )بزوروتهديدباچاقومي خواسته باوي مرتكب عمل شنيع شودوي ازموقع استفاده بنام دفاع ازناموس خوداورا مجروح كرده است كه بالنتيجه فوت نموده والاوي نه قصدقتلي داشته ونه سرقتي انجام داده است اظهارات متهم درمورددفاع ازناموس باتوجه به نحوه ضربات وارده وتعدادآن وكيفيت جريان واينكه متهم نتوانسته بعدازمجروح كردن مجني عليه به فرض صحت اظهاراتش ازصحنه خارج ومراتب رابه اطلاع مامورين ويامستخدمين هتل برسانددفاع متناسب نمي باشدوازاين حيث مردود اعلام مي شودوچون مطابق مستفادازمجموع محتويات پرونده واظهارات متهم در موردايرادضرب وجرح مزبورونظريه پزشك وصورت مجلس معاينه جسدمجني عليه واثرات ضربات وارده دائربراينكه ريه وقلب وكبدمجني عليه را شكافته ونتيجتامطابق نظرپزشك اوراكشته است ونظربه اينكه متهم بعداز ارتكاب باشكستن پنجره ازاتاق بيرون رفته وبدون اينكه جريان رابه مامورين اطلاع دهددرصددخروج ازهتل بوده كه بوسيله مامورين متوقف شده است ونظربه اينكه آلت جارحه درجيب وي خون آلودبدست آمده وجلدچاقوي آلت جرم نيزدر جيب ديگرش بوده است وكشف شده ودرپرونده منعكس گرديده ونظربه اينكه آثاري ازخون مجني عليه درلباس متهم وحتي يقه پالتوي اومشاهده شده است و نظربه اينكه اظهارات مديرهتل حكايت داردكه مجني عليه برخلاف گفته متهم هشت روزبوده كه درهتل ...اقامت داشته ومتهم براي اغفال مامورين مدت اقامت اورايكماه يابيشتردرهتل مزبوراعلام وگفته بااوداين مدت درهتل مزبوررفت وآمدداشته است ونظربه گواهيگواهان كه كلاحكايت داردمتهم براي اخفاي عمل خودبه يكي ازآنهاگفته رفته دربارهتل 35ريال داده آبجو خورده وبه يكي ديگراظهارداشته كه براي تماشاي منظره تهران به طبقه بالاي هتل رفته بوده ونظربوجوداختلاف درمورداين دونحواظهارات كه اولي رابه محسنيان درحاليكه قصدخروج ازهتل راداشته گفته ودومي رابه مهندس هابتيل گواهغيگربيان آورده ه است واين دونوع اظهارمتناقض مي رساندكه متهم بدين وسيله خواسته عمل خودرامكتوم بداردونظربه اينكه كيف مقتول رابه همراه داشته وگفته است آن رابراي اثبات خيانت ونظرمجني عليه مي خواسته به مقامات انتظامي تحويل وهويت طرف رامعلوم نمايدوتعدي مقتول رابدين وسيله نسبت به خودثابت كندونظربه اظهارات كاركنان هتل كه يكي متهم را دراتاق مجني عليه درحال خواندن كتاب وديگري گفته است براي دونفرشام آورده است دلالت داردكه متهم بامجني عليه درمحل حادثه وپب واقعه بوده است ونظربه اظهارمتهم به اينكه مستخدم هتل وقتي غذاآورداوبه روشوئي رفت مي رساندكه دراطاق بازبوده وبعداقفل شدن آن دليلي نيست وبرفرض صحت متهم درموقعي كه مي ديده مجني عليه دراطاق راقفل مي كندمي توانسته ازوسائل موجود جهت اخباركاركنان هتل استفاده كندوقصدمجني عليه راكه بزعم اوتعدي به ناموس اوبوده خنثي كندونظربه كليه اوضاع واحوال موجوددرپرونده دادگاه بطوري كه فوقامذكوافتادعمل رابادفاع متناسب نديده ومعتقداست كه متهم دراثربروزاختلاف باي نحوكان ضرباتي باچاقوبه مجني عليه واردواورامقتول كرده است .
نظربه مراتب مزبورازاين جهت چون قصدقتل ازناحيه اومقرون به دليل نيست دادگاه نظربه حساسيت موضوع وآلت استعمال شده عمل وي راباقسمت اخيرماده 171ناظربه ماده 170قانون مجازات منطبق دانسته وطبق ماده مزبور دراين مورداورامستحق كيفرمي داندامادرموردسرقت چون تهم ادعاءكرده است كه كيف مجني عليه رابراي ابرازدليل وتعيين هويت طرف برداشته و موضوع سرقت پول ازناحيه اومقرون بدليل نيست وپرونده نشان نمي دهدكه متهم ازاطاق مجني عليه پول برداشته باشدوصرف اظهاراودرموردوجوه كشف شده (185تومان )ازاوباآن همه اختلالات رواني وتشنجات روحي نمي توانددليل مثبت جرم تلقي شودومتهم به كيف مجني عليه كه قفل بوده دستي نزده وبطوريكه درپرونده منعكس است احتمال داردبراي فرارازصحنه وتظاهربه اينكه آدم متشخص ومعنوني است كيف به دست گرفته تاموردسوءظن خدمه ومامورين هتل قرارنگيردوكيف به دست قصدخروج ازآنجاداشته است واينكه متهم سابقه سرقتي نداشته نمي تواندقرائن واستحصانات موضوع شروع به سرقت راازناحيه متهم محرزومسلم بداندبالخصوص اينكه اگرمتهم قصدسرقت راداشت دلارهاي موجوددرجيب مجني عليه راكه پرونده به آن حكايت داردبه سرقت مي بردوبه چندتومان وكيف دستي قناعت نمي گردعليهذادادگاه بادرنظرگرفتن اظهار متهم وعدم كفايت دليل موضوع شروع به سرقت راازطرف متهم ثابت نديده با اصدارحكم برائت وي دراين خصوص بعلت عدم كفايت دلائل ودرموردقتل با احرازجرم انتسابي اووتطبيق موردباماده مزبورفوق استنادابماده مزبور چون متهم جاهل به مقررات وفاقدپيشينه كيفري وازكرده خودنادم وپشيمان به نظرمي رسدوي رابااحتساب ايام بازداشت گذشته به تجويزماده 44قانون كيفرعمومي به دوازده سال حبس بااعمال شاقه محكوم مي نمايد(يكي از مستشاران دادگاه بابرائت متهم درقسمت اتهام شروع به دزدي موافق بوده و بنابه استدلالي كه كرده است اورادرمقام دفاع ازناموس خوددانسته وطبق ماده 41قانون مجازات عمومي معاف ازمجازات تشخيص داده است )متهم هنگام اعلام راي فرجامخواهي كرده است اين حكم روزصدور22/8/46به داديار استان اعلام شده ودرزيرراي نوشته است گزارش تهيه شدبعداضمن نامه شماره 333020/16-29/8/46دفتردادسراي استان مركزلايحه دادسراي استان به دفتر دادگاه جنائي ارسال شده كه روز30/8/46واصل گرديد.
(اعتراض اين است درمورداتهام متهم به شروع به سرقت باتوجه به كشف مال مسروقه ازيدمتهم واينكه قصدفرارداشته كه دستگيرومال مسروقه ازاو اخذگرديده وهمچنين درمورداينكه متهم باسبق تصميم مبادرت به قتل مجني عليه نموده وباواردنمودن شش ضربه كردبربدن مقتول تااوراازبين نبرده رها ننموده عمل متهم صرفاقتل عمدوتطبيق آن باقسمت اخيرماده 171قانون مجازات عمومي خلاف محتويات پرونده بوده تقاضاي نقض آن راكرده است )از ناحيه محكوم عليه فرجامخواه اعتراض خاصي نشده است .
به تاريخ روزچهارشنبه سوم ارديبهشت ماه يكهزاروسيصدوچهل وهشت هيئت عمومي ديوانعالي كشوربه رياست جناب آقاي عمادالدين ميرمطهري رياست كل ديوان عالي كشوروباحضورجناب آقاي عبدالحسين علي آبادي دادستان كل كشورجنابان آقايان روساومستشاران شعب ديوان عالي كشورتشكيل گرديد.
پس ازطرح وقرائت گزارش پرونده واوراق لازم وكسب نظريه جناب آقاي دادستان كل (مبني برنقض راي فرجامخواسته )مشاوره نموده چنين راي مي دهند

مرجع :
موازين قضائي ،ازانتشارات حسينيه ارشاد(جلد 1) صفحه 310تا315
4