رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره 167-7/3/48

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"دادگاه سيستان و بلوچستان از جهت عدم كفايت ادله برارتكاب  متهمين راي بر برائت آنان صادرنموده و چون ازجهات تشخيص واستدلال وتوجه به دلائل پرونده ورعايت اصول رسيدگي و تشريفات قانوني ايرادواشكالي برحكم واردنيست به اكثريت آراءدادنامه فرجامخواسته ابرام مي شود".

* سابقه *
راي اصراري شماره 167-7/3/48هيئت عمومي
شماره پرونده 6-6258-30/10/1347

فرجامخواه :دادسراي استان سيستان وبلوچستان .
فرجامخوانده :(ع )و(ب )و(الف ).
فرجامخواسته :دادنامه شماره 72-20/7/45صادرازدادگاه جنائي سيستان وبلوچستان .
گزارش كار:(ع )شصت ساله و(ب )23ساله و(الف )45ساله به اتهام قتل (م )درتاريخ 19/4/42موردپيگرددادسراي شهرستان زابل واقع گرديده اندو حسب كيفرخواست شماره 138-30/3/43اجمالابه استنادشكايت پدرمقتول و برادرش وگزارش شماره 1409-420/4/42ژاندارمري بيجاروغيرموجه بودن اظهارمتهمين كه گفته انددرمعيت (م )براي پيداكردن گاورفته بوده اندو احرازاختلافات قبيل بين آنهاراجع به وصلت (خ )وتكذيب سرقت درجاليز مقتول بوسيله صاحب جاليزباتوجه به نظريه پزشك واظهارات ضدونقيض (ب ) و(خ )مبني بردستگيري ورهاكردن يك پسربچه درمحل وقوع قتل وبيانات پدر مقتول به نقل قول ازاواتهام انتسابي به متهمين محرزومنطبق وباماده 175 مكررازقانون كيفرعمومي تشخيص ودرخواست كيفرشان ازدادگاه جنائي استان بلوچستان وسيستان گرديده وپس ازطرح موضوع دردادگاه جنائي وانجام تشريفات مقرره سانجام به موضوع نموده بموجب دادنامه شماره 102-6/7/43 اجمالاچنين راي داده است :
(ماحصل تحقيقات معموله اينست كه نيمه شب 19/4/42كه (م )و(ع )(ب ) درجستجوي گاوهاي فراري بوده اند(م )هدف گلوله ساچمه اي قرارگرفته وپس از آوردن اوبه بهداري درگذشته وحسب كيفرخواست دادسراي زابل (ع )و(ب )و (الف )شناخته شده اندنسبت به (الف )علاوه براينكه دليلي نيست كه شب هنگام بانامبردگان همراه بوده خلاف آن هم درتحقيقات معموله محقق ومسلم و درهيچ جاهم ازطرف پدروكسان درگذشته چنين اظهاروادعائي نشده بلكه پس از يك  سلسله تحقيقات واقداماتي كه بعمل آمده پدرمقتول صرفامدعي شده كه (الف  )وكسان ديگركه درباره آنهاقرارمنع تعقيب صادرشده درحادثه دست داشته اندبنابراين چون دليلي براي تحريك ومعاونت اودرايجادحادثه در آن شب نيست وصرف وجوداختلاف بين اوومقتول درمسئله زمين نمي تواندكاشف ازدخالت اودرايجادحادثه ودليل برتحريك ومعاونت مشاراليه باشد عليهذابرائت اواعلام مي شودنسبت به اتهام (ع )و(ب )كه دليل ارتكاب آنان گزارش شماره 1409پاسگاه ژاندارمري وگزارش شماره 418-4-10/5/42 سرپاسبان احمدي متصدي آگاهي واظهارات محمدحسين پدرمقتول به نقل قول از مقتول وسابقه اختلاف درخصوص وصلت با(خ )شمرده است چون گزاارش 1409 پاسگاه ژاندارمري چيزي جزهمان احتمالات واستنباطات مامورپاسگاه ژاندارمري نيست وگزارش سرپاسبان احمدي هم غيرمستندوفقط متضمن نقل قول ازناحيه كساني است كه به صراحت همان گزارش بفرض صحت حتي ازاظهارنام و نشان خويش هم خودداري كرده وبيانات پدرمقتول كه ظاهرانقل اظهارات فرزندخويش است به تقديرصدورهم يك چنين اظهاري ازناحيه مقتول منافي با بقيه اظهارات خوداواست وامرنامزدي (خ )هم بادرگذشته غيرمرتبط با متهمان واگرايجادتكدري كرده باشدمتوجه اولياءوكسان دختراست وبه لحاظ اينكه دربازرسي منازل متهمان هم سلاحي ديده نشده وكشف   خلافي هم نسبت به اظهارمتهمان به مواجه شدن باسارقين نشده ارتكاب متهمان به عمل منتسب غير محرزاست فرضااينكه پدرمتهم درچندين نوبت درمحضربازپرس گفته است كه پسرم گفت اينهامرادرنيمه شب به خارج برده وبه كشتن داده اندكه اين اظهار به تقديرصدورازناحيه درگذشته محمول براين است كه اگراورابراي يافتن گاوهانمي بردنددچاراين حادثه نمي شدچنانكه پدردرگذشته درذيل همين اظهار يعني تحقيقات مورخه اول مردادمتردداگفته است كه باسدقاتل راپيداكنند ودستگيرنمايندوياخودشان قاتلندبنابه مراتب وبادرنظرگرفتن اينكه فرارگاوهابه شهادت علي فرزندحسين وعباس لطفي كه فروشنده آنهابوده اند مسلم است وبادرنظرگرفتن اظهارات حوادعرفاني وحاج محمدكشتگركه درامر حمل ونقل مصدوم به بيمارستان همراه وشريك بوده ومصدوم اظهاري دردخالت و بزه كاري متهمان درنزدآنان ننموده واينكه غيرمعقول است كه متهمان درگذشته رامصدوم وخودبراي معالجه اورابه بهداري حمل نمايندواينكه بشرح مالاانگيزه درارتكاب گناه نداشته اندوبادرنظرگرفتن اصل برائت ،برائت آنان اعلام مي شود.)
دادياراستان درفرجه قانوني بعنوان اينكه دلائل عليه متهمين كافي بوده فرجامخواهي نموده وجناب آقاي دادستان كل نيزبافرجام خواهي دادسراي استان موافقت نموده اندوبرابرفرجامخواهي ماهوي نماينده دادسراي ديوان عالي كشورشعبه 12ديوان عالي كشوراعتراضات ماهوي نماينده دادستان را پذيرفته وبشرح دادنامه 3915-22/9/44حكم دادگاه جنائي رانقض ورسيدگي مجددرابه دادگاه جنائي ستان مركزمحول نموده است سپس دادگاه جنائي استان مركزثانيابه موضوع رسيدگي نموده وبموجب دادنامه فرجامخواسته اجمالا چنين راي داده است :
اتهام (ع )و(ب )و(الف )هرسه نفراهل وساكن قريه بيجاردركيفر- خواست دادسراي شهرستان زابل شركت درقتل (م )عنوان واعلام گرديده كه با توجه به محتويات پرونده امرهيچگونه دليل وقرينه اي كه دلالت برارتكاب متهمين مذكوربه اتهام موصوف باشدابرازواقامه نگرديده وآنچه كه بعنوان دليل عليه متهمين دركيفرخواست اقامه شده دليل كافي اثباتي به شمارنمي رود چه آنكه اولاگزارش شماره 1409پاسگاه ژاندارمري بيجاروگزارش شماره 418/4-10/5/42آگاهي زابل چيزي جزبيان احتمالات واستنباط شخصي نبوده و غيرمستندوبدون تكيه برتحقيقات كافيه اعلام گرديده ،ثانيااظهارات و شكايت پدرمقتول ووجودسابقه اختلاف بين متهمين ومقتول درموردوصلت بانو (خ )نيزمتكي بردليل وقرينه نبوده ومثبت اتهام نيست ثالثاگزارش شماره 1476-14/5/42پاسگاه ژاندارمري بيجارووجوداختلاف قبلي فيمابين مقتول و (الف  )احدازمتهمين درخصوص خريداري زمين نيزباتوجه به اظهارات پدر مقتول ومتهمين ديگربوده ومخفي شدن نامبرده نيزپس ازوقوع حادثه بلادليل بوده ونمي تواندكاشف ازدخالت وياشركت اودراتهام باشدرابعااظهارات يكنواخت وبي شائبه متهمين درمراحل تحقيق ودرمحضردادگاه واينكه نامبردگان اواقارب نزديك مقتول بوده وانگيزه اي درارتكاب مذكور نداشته اندواين معني اوخبردادن قضيه به اهالي ده كول وپاسگاه ژاندارمري بيجارازناحيه (ب )احدازمتهمين وكمك وتلاش وي و(ع )متهم ديگربراي رسانيدن مقتول به بيمارستان ونجات وي ازمرگ وسايراوضاع واحوال پرونده استنباط مي گرددعليهذابعلت عدم حصول علم واطلاع برارتكاب متهمين وبر مبناي اصل برائت دادگاه راي بربرائت هرسه نفرمتهمين موصوف ازبزه انتسابي صادرواعلام مي نمايد)دادياردادسراي استان درتاريخ اعلام راي فرجامخواسته وسپس طي لايحه ارسالي اجمالابه استنادجهات اشعاري درراي ديوان عالي كشورحكم فرجامخواسته رامخدوش دانسته تقاضاي نقض حكم راكرده است اين فرجامخواهي به متهمين ابلاغ شده سپس پرونده براي رسيدگي به ديوان عالي كشورارسال ورسيدگي به شعبه 12ارجاع گرديده است .
چون موضوع اصراري وقابل طرح درهيئت عمومي ديوان عالي كشورتشخيص گرديده پرونده براي طرح درهيئت مزبوربدفترديوان كشورفرستاده شده است 
به تاريخ روزچهارشنبه هفتم خردادماه يكهزاروسيصدوچهل وهشت هيئت عمومي ديوان عالي كشوربه رياست جناب آقاي عمادالدين ميرمطهري رياست كل ديوان عالي كشوروباحضورجناب آقاي عبدالحسين علي آبادي دادستان كل كشوروجنابان آقايان روساومستشاران شعب ديوان مزبورتشكيل گرديدپس از طرح وقرائت گزارش پرونده واوراق لازم وكسب نظريه جناب آقاي دادستان كل مبني برنقض حكم بشرح زير:
"دلائل ارتكاب متهمين ازاين قراراست :
1-شكايت محمدفرزندحسين ؟وراپدر(ع )مقتول واظهارات مورخ 1/5 15/5/42وبويژه 25/3/43اودربازپرسي كه درآخرين لحظات عمرازپسرش شنيده كه متهمين مراآوردندوكشتند.
2-گزارش مشروح ومفصل شماره 1409-20/4/42پاسگاهژاندارمري بيجار
3-وجوداختلاف قبلي بين متهمين ومقتول راجع به وصلت (خ )فرزندبرات نورا.
4-بيوجه بودن مدافعات متهمين به اينكه سارقين جزيره جاليز(م )مجني عليه راباتيرزده اندودرحالي كه علي فرزندعباس سندگل صاحب جاليزدر ژاندارمري وپيش بازپرس گفته ازجاليزوي سرقتي نشده است به گزارش شماره 1411-23/4/42پاسگاه ژاندارمري بيجارمراجعه شود.
5-مدلول گزارش شماره 1746-14/5/42پاسگاه ژاندارمري بيجارمبني به اينكه (الف )متهم بعداووقوع قتل مخفي شده .
6-مندرجات گزارش شماره 418-4-10/5/43متصدي آگاهي .
7-اظهارات متضاد(ب )و(ع )دونفرازمتهمان مبني بردستگيري ورها كردن يك پسربچه درمحل وقوع قتل .
"دادستان كل -عبدالحسين علي آبادي "
مشاوره نموده بشرح زيرراي ميدهند:

مرجع :
موازين قضائي ،ازانتشارات حسينيه ارشاد(جلد1 ) صفحه 379تا383
4