رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره 186-10/10/48

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
( اعتراض  محكوم عليه فرجامخواه و وكيل مشاراليه بشرح لوايح فرجامي كلامشعربراعلام عدم كفايت دليل بر بزهكاري محكوميت خودوذكردليلي است كه درمقام دفاع ازدعوي بيان كرده و دادگاه باتوجه به آن كه مبادرت به صدورراي كرده است وچون تشخيص كفايت يا عدم كفايت دليل برمحكوميت يابرائت بادادگاه صادركننده حكم درماهيت است اعتراض فرجامخواه ايرادبنظروخدشه دراستنباط دادگاه ونتيجه ماهوي بوده قابل امعان نظرفرجامي نيست وازجهت رعايت اصول دادرسي و تطبيق موردباقانون وتعيين مجازات هم اشكالي متوجه حكم فرجامخواسته نبوده وابرام مي شود.)

* سابقه *
راي اصراري شماره 186-10/10/48هيئت عمومي ديوان عالي كشور
پرونده 2/7321

فرجامخواه :(م )37ساله .
فرجامخوانده :دادسراي استان آذربايجان غربي .
فرجامخواسته :دادنامه شماره 310-29/8/47دادگاه جنائي آذربايجان غربي .
جريان كار:(م )به اتهام قتل عمد(ب )درسال 45موردتعقيب واقع شده و بازپرس خوي قراربزهكاري اوراصادرودادسراي شهرستان مزبوربه استناد ماده 170قانون مجازات عمومي درخواست تعيين كيفراوراازدادگاه جنائي آذربايجان غربي مي نمايدودادگاه جنائي باانجام تشريفات قانوني وصدور قراررسيدگي درجلسه مقدماتي پنج نفري دادرسي رادرجلسه علني انجام وبه استنادماده مذكوردركيفرخواست اورابه مجازات اعدام محكوم ودرجلسه ديگرنسبت به ضرروزيان سرپرست صغاررسيدگي ومتهم رابه تاديه مبلغ 23000 ريال درحق صغارمحكوم وبراثردرخاست فرجامي محكوم نسبت به هردوراي دادگاه جنائي شعبه 11ديوان عالي كشوردرتاريخ 16/10/46چنين راي داده است 
(مستفادازصورت مجلس معاينه جسدونظريه پزشك وگزارش مامورين و نحوه طناب پيچي دست وپاوگردن مجني عليه چنين بنظرمي رسدكه بيش ازيك نفر درقتل عمد(ب )شركت ودخالت داشته اندوچون باتوجه به مجموع مندرجات پرونده حكم دادگاه جنائي ازجهت تطبيق موردباقانون وازاين حيث كه متهم قاتل منحصرتشخيص شده است مخدوش مي باشدلذااحكام فرجامخواسته مستندا به ماده 430قانون آئين دادرسي كيفري نقض ورسيدگي بارعايت ماده 8قانون تشكيل محاكم جنائي به دادگاه جنائي آذربايجان غربي ارجاع مي شود)
دادگاه جنائي باانجام تشريفات قانوني وصدورقراررسيدگي درجلسه مقدماتي دادرسي رادرجلسه علني انجام وبااحراز(م )به قتل (ب )باتصميم قبلي وخفه كردن اوبوسيله طناب به استنادماده 170قانون مجازات عمومي و رعايت ماده 44قانون مزبوربه لحاظ معيل بودن متهم وگذشت مدعي خصوصي متهم رابه دوازده سال حبس بااعمال شاقه محكوم ونسبت به ضرروزيان مدعي خصوصي به لحاظ گذشت نامه رسمي شماره 28197-30/6/47قرارسقوط دعوي خواهان راصادركرده است ومحكوم عليه ووكيل اودرذيل راي دادگاه درخواست رسيدگي فرجامي كرده وهريك جداگانه لايحه اي تسليم داشته اند.
هيئت عمومي ديوان عالي كشوردرتاريخ دهم ديماه 1348به رياست جناب آقاي عمادالدين ميرمطهري رياست كل ديوان عالي كشوروباحضورجناب آقاي عبدالحسين علي آبادي دادستان كل كشوروجنابان آقايان روساومستشاران شعب ديوان مزبورتشكيل گرديدپس ازطرح وبررسي اوراق پرونده وقرائت گزارش وكسب نظريه جناب آقاي دادستان كل كشورمبني بر:
"قبلالازم مي دان جريان امررابطورخلاصه ذكرنمايم :برادرمقتول بنام (الف )درنامه مورخ 19/9/45بعنوان فرماندهي ارتش يك قاتل برادرش را (ب )دانسته وشركت اورادرارتكاب قتل داشتن نظرسوءنيت به زوجه مقتول اعلام كرده است گزارش كلانتري مركزي خوي درمعاينه جسدحاكي است كه جسد مقتول داخل گودالي درخارج دروازه درداخل كوره گچ پزي درحالي كه گودال از آب باران پرشده بودكشف شده ودست وپاهاوگردن متوفي باطناب پيچيده شده بوده است دمعاينه اي كه بازپرس شعبه 2ازجسدنموده ملاحظه كرده است كه خون مردگي دناحيه گردن درمحل طناب پيچ وجودداردوسپس ازسه نفرپزشك دكتر شفيعي ،دكترسبحاني ،دكترنگهداري خواسته است كه جسدرامعاينه واظهارنظر نمايند.اطباءنامبرده بامعاينه جسدوتشريح وضع آن ونحوه پيچيده شدن طناب اظهارنظركرده اندعلت مرگ خفگي دراثرطناب پيچي دورگردن مي باشد(با توجه به تورم صورت وبيرون افتادن زبان ازدهن )درمقابل اين سئوال آقاي بازپرس كه آياامكان داردمتوفي به نحوي كه جسداوكشف  شده مبادرت به خودكشي كرده باشدپاسخ داده اندكه خودكشي مشكل بنظرمي رسد.سپس آقاي بازپرس شعبه 2تحقيق ورسيدگي دراطراف قضيه رابه اداره آگاهي ارجاع و آگاهي خوي پس ازيك  سلسله تحقيق بانو(ص )همسرمقتول رابعنوان متهم به شركت درقتل شوهرش به بازپرسي اعزام واظهارنظرمي كندكه بانوي نامبرده درموردتاريخ خروج شوهرش ازمنزل ومفقودشدن وي اختلاف گوئي كرده وگفته است شوهرش روزجمعه 15/7/45ازمنزل خارج شده درحالي كه ساعت متوفي كه داراي تقويم بوده كه ساعت 9روز17/17/45درآب افتاده وبعلاوه بانوي مذكور ابتدامي گويدشوهرش مريض بوده وبااخذمرخصي قصدرفتن به تهران راداشته وروزجمعه براي ديدن مادرشبه شاهپوررفته ولي بعدامدعي شده كه درروزجمعه دواستواربه اسامي (ل )و(د)به دنبال همسرش آمده وگفته اندتانكردرحمزيان خراب شده واورابرده اندتانكرراتعميركندوراننده جيپ استوارمجيدي بوده بااعزام متهمه به بازپرسي مشاراليهابشرح صورت جلسه مورخ 10/8/45 به آقاي بازپرس شعبه 2خوي اظهارمي داردكه دريكماه قبل استوار(د)واستوار (ل )به درمنزل اوآمده وجيپي آبي رنگ به همراهداشته اندبه رانندگي استوار (م )شوهرش راسواركرده درموقع رفتن استوار(د)به مشاراليهاگفته است كه الان مي بريم كارهمسرت راتمام مي كنيم (ضمناگروهبان (غ )نيزباآنهابوده است )كه باتوجه به اظهارات بانوي نامبرده قراربازداشت مشاراليها صادروباتائيدآن ازطرف دادسراودادگاه زنداني شده مجدداپرونده براي تكميل تحقيقات وادامه آن ازطرف آقاي بازپرس به آگاهي ارسال مي شودودر تحقيقي كه مجدداازبانو(ص )عيال مقتول بعمل مي آيدنامبرده اظهارمي دارد ازمدتي قبل شخصي بنام استوار(م )به وي اظهارعلاقه نموده وبااورابطه نامشروع برقراركرده وگفته است كه عاشق چشم وابروي مشاراليه است وازاو خواسته كه ازشوهرش طلاق بگيردولي بانوي يادشده مخالفت نموده وگفته است اينكاررانمي كندوحاضرنيست ازدوفرزندخودجداشودتااينكه شوهرش از رضائيه به خوي آمده وروزجمعه 15/7/45ساعت دوبعدازظهراستوار(م )با زوجه اش (ر)بخانه آنهامي آيدوپس ازاندكي توقف شوهرش راباخودبيرون مي بردزوجه استوار(م )هم پس ازيك ساعت بابچهايش مراجعت مي كندوديگر شوهرش رانمي بيندتااينكه روزبعديعني شنبه حدودساعت دوبعدازظهر استوار(م )به منزل اومي آيدومي گويدشوهرش راباطناب خفه كرده ام كه با تحقيق ازاستوار(م )منكراظهارات زوجه مقتول مي گرددومي گويدروزجمعه به خانه آنهانرفته است وبانو(ر)همسراستوار(م )دربازجوئي اوليه منكررفتن بخانه مقتول به اتفاق شوهرش مي شودولي بعداپس ازمواجهه بابانو(ص )اين نطلب راتائيدواذعان مي كندكه روزجمعه پانزده مهرماه باشوهرخودبخانه مقتول رفته وشوهرش مقتول راباخودبيرون برده است بااعزام استوار(م ) به بازپرسي آقاي بازپرس تحقيقات مفصلي بشرحصورت جلسه مورخ 21/8/45از نامبرده مي نمايدكه آنچه دراين تحقيقات جالب توجه است اين نكته مي باشد كه استوارمذكورادعامي كندتاكنون روي (ص )زوجه مقتول رانديده ولي بعدا مي گويدبراي خريدقوطي چرخ خياطي به معيت مشاراليهاوبه خيابان ومغازه رفته وداخل مغازه بانوي مذكورروي صندلي نشسته واوقوطي راخريده وضمنا آقاي بازپرس درصورت جلسه مذكوراظهارنظركرده است كه نامبرده مطالب ضدونقيض رامي گويداستوار(م )نيزبه اتهام قتل (ب )درتاريخ 21/8/45 بازداشت مي شودبعلاوه درموردعلت اختلاف گوئي بانو(ر)زوجه استوار(م ) نسبتبه رفتن به منزل مقتول كه يك بارگفته بوده جمعه به منزل آنهانرفته و بعدااعتراف كرده مشاراليهااظهارمي داردكه شوهرش دراين باره اورا آموزش داده بوده است تحقيقات بوسيله اداره آگاهي خوي ادامه يافته از درجه داران (د)و(ل )و(ع )و(ج )درمورداظهارات اوليه بانو(ص )تحقيق شده نامبردگان عمومااظهارات مشاراليهاراتكذيب واستوار(ج )اظهارمي دارد درماموريت قره باغ استوار(م )نامبرده رابه داشتن رابطه نامشروع با عيالش (ر)متهم كرده وبااووسايرين اختلاف  داشته است درجريان تحقيقات زندان خوي گزارش مي دهدكه درروز16/9/45بانو(ص )زوجه مقتول درزندان خود راآتش زده كه فورامشاراليهارابه بيمارستان منتقل وبستري مي نمايند بلافاصله پس ازبستري شدن نامبرده دربيمارستان ازنامبرده بارديگرتحقيق وبانوي مذكوردرآخرين ساعات زندگي خويش بارديگرمطالب گفته شده درمورد استوار(م )راتائيدواظهارمي دارداطمينان كامل دارم كه قاتل شوهرم فقط استوار(م )است وانكاروي باعث شده من آن مدت درزندان بمانم لذاخودم را آتش زدم وهرچه درباره قتل شوهرم گفته ام عين حقيقت است وبخداقسم مي خورم كه كلمه اي دروغ نگفته ام ضمنا(م )روزي كه آمدكشتن شوهرم راخبردادخواستم فريادبكشم رابالگدمرازده وتهديدكرده گفت اگرمن بين هزارنفرقتل كنم نمي توانندازمن اعتراف بگيرنداگرتومطلبي ازاين قضيه بيان كني من اعتراف نخواهم كردخودت درگيرهستي ....وبالاخره بانو(ص )دراثرشدت جراحات وسوختگي دربيمارستان درروز17/9/45فوت مي كند.
به حكايت محتويات پرونده وتحقيقات آگاهي وگزارشات اداره مذكور استوار(م )متهم به قتل تنهادرجه داري بوده كه درخوي بامقتول استوار(ب ) رابطه دوستانه ورفت وآمدخانوادگي داشته ودرغياب نامبرده حقوق اورا مي گرفته به زوجه اش مي داده بعلاوه به حكايت تحقيقات معموله واظهارات بي شائبه فرمانده گردان مبني براينكه استوار(م )پس ازمفقودشدن استوار مقتول وچندروزقبل ازپيداشدن جسدوي درپادگان اظهارداشته كه جنازه (ب )در اطراف همين شهراست وبعدازقتل دراطراف همين شهرانداخته اندودرجيبش 25تومان پول داردوممكن است اورابعدازكشتن درجاليزياباتلاقي انداخته باشندوسرگردخداورديان اظهارنظركرده چنانچه استوار(م )شركت نداشت نمي توانست چنين اطلاعات صحيحي رااظهارنمايد.
درپرونده مجرميت وكيفرخواست صادروباارسال آن به دادگاه جنائي رضائيه دردادگاه پس ازرسيدگي اكثردادرسان راي به محكوميت متهم به اعدام صادرمي نمايندودونفراقليت راي به محكوميت اوبه حبس ابدمي دهند.
دراثرفرجامخواهي متهم پرونده به ديوان عالي كشورارسال ودرشعبه 11 حكم صادرشده رابه اين استدلال كه (باتوجه به صورت جلسه معاينه جسدونظريه پزشك وگزارش مامورين ونحوه طناب پيچي به گردن مقتول بنظرمي رسدكه بيش ازيك  نفردرقتل شركت داشته اند)نقض كرده اندباارسال پرونده به رضائيه برادرمقتول اكبرترقيان قيمومتاازفرزندان مقتول ازشكايت مطروحه گذشت كرده ورضايت داده است دراين دفعه دادگاه جنائي باتوجه به گذشت شاكي خصوصي متهم رابه 12سال حبس محكوم نموده كه بافرجامخواهي متهم قضيه در هيئت عمومي مطرح است .
باتوجه به جريان واقعه فوق دلائل ذيل برعليه متهم استخراج مي شودومسلم مي گرددكه استوار(م )مبادرت به قتل مقتول كرده است :
دلائل عليه متهم :1-اظهارات متناقض متهم درموردنديدن روي زوجه مقتول (ص )وبعدااظهاربه اينكه بااوبراي خريدقوطي رفته است .
2-اظهارات متناقض زوجه متهم (ر)درموردرفتن به خانه مقتول درروز جمعه 15/7/45وانكارمتهم .
3-اقراربانو(ص )به داشتن رابطه نامشروع بااستوارمتهم .
4-طرزحضورمتهم درمحل كشف جنازه كه حسب گزارش آگاهي متوحش بوده .
5-اظهارات فرمانده گردان وشهادت مشاراليه .
6-اقدام متهم به فروش خانه اش درخوي كه حسب گزارش آگاهي اعلام شده شايعه اين است كه شبه قيافه خفه شده (ب )رامتهم درخانه خودمي ديده ومتوحش بوده وبدين لحاظ اقدام به فروش آن كرده است .
7-اظهارات بانو(ص )زوجه مقتول دائربه تعليم دادن متهم به اوبه اين كه اشخاص ديگررابعنوان متهم معرفي نمايد.
بنابه مراتب بالابااينكه متهم مرتكب قتل استوار(ب )وعمل منافي عفت باعيال اوشده ومسبب اقدام بانو(ص )به آتش زدن خودبوده وبدين جهت مستحق مجازات اعدام مي باشدولي چون فرجامخواهي دادسرائديوان عالي كشور ازلحاظ قلت مجازات متهم دراين پرونده موجب نقض آن نمي شودبطورناگزير تقاضاي ابرام حكم صادرشده رامي نمايد.
دادستان كل كشور-عبدالحسين علي آبادي "
مشاوره نموده به اكثريت آراءچنين راي مي دهند:

مرجع :
موازين قضائي ،ازانتشارات حسينيه ارشاد(جلد1) صفحه 471تا478
4