نظريه مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري

نظريه مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري

97                         شماره 18هفته دادگستري صفحه 277276

با توجه بمفاد بخشنامه سال 1307 اولا" ميتوان كليه دعاوي مدني و بازرگاني را كه عليه نمايندگان سياسي خارجي اقامه ميشود نپذيرفت يا اينكه بايد بين دعاوي ناشي از انجام اعمال حاكميت و اعمال تنصدي فرق گذاشت .ثانيا" نمايندگان بازرگاني سفارتخانه ها هم مشمول بخشنامه فوق الذكر ميشوندياخير؟
با توجه به بخشنامه مورخ سال 1307 وزارت دادگستري كه در ذيل درج ميگردد:
چون مطابق حقوق عادي بين المللي هيئت نمايندگان سياسي داراي مصونيت هاي خاصه ميباشند كه از آن جمله عدم امكان اقامه دعوي بر عليه آنها است لذا بعمم محاكم ابلاغ ميشود:
اولا"  قوبل دعوي اعم از اينكه دعوي حقوقي باشد يا جزائي بر عليه اشخاص ذيل ممنوع است :
1 سفراي كبار
2 وزراي مختار.
3 وزراي مقيم .
4 شارزدافر.
5 مستشارهاي سفارتخانه ها.
6 نواب سفارتخانه ها از هر درجه كه باشند.
7 اتاشه هاي سفارتخانه ها اعم از نظامي يا غيرنظامي .
8 عجالتا" اعضاي دفتري سفارتخانه ها مشروط بر اينكه تبعه همان دولت باشند كه سفارتخانه مربوط به آن است .
ثانيا" هيئت قنسولگري اعم از جنرال قونسول و قونسول و ويس قنسول و وكيل قنسولگري و غيره از معافيت فوق بهره مند نميباشندو برعليه آنهاممكن است در محاكم قبول دعوي نمود.
در مورد سئوال فوق كميسيون مشورتي حقوق بين الملل عمومي اداره حقوقي در جلسه مورخه 1/6/1343 چنين اظهار نظر كرده است :
1 نظر بمندرجات قرارداد وين (درباره روابط سياسي ) مورخ هيجدهم آوريل 1961 كه بامضاء نماينده تام الاختياردولت شاهنشاهي ايران رسيده و براي تصويب مجلس سنا تقديم شده است .
نظر بمتن مقاوله نامه ها و قراردادهاي مودت منعقده بين دولت شاهنشاهي ايران و دول خارجي .
نظر بمعرف و اصول مسلم حقوق بين الملل عمومي وعقايدونظرات علماي حقوق بين المللي عمومي .
نظر بمدلول بخشنامه مورخ 1307 وزارت دادگستري (دعاوي نمايندگان سياسي خارجي ).
دعاوي مدني وبازرگاني عليه نمايندگان سياسي خارجي مقيم و مامور دربار شاهنشاهي ايران كه مربوط بوظايف سياسي وماموريت آنان خواه ناشي از اعمال حاكميت يا تصدي باشدغيرقابل استماع است لكن دعاوي مربوط بامور شخصي نمايندگان سياسي در محاكم ايران قابل پذيرش است النهايه تصميمات اجرائي مربوط بدعاوي اخيرالذكر در صورتي قابل اجرا خواهد بود كه بمصونيت شخصي يا محل اقامت نمايندگان سياسي لطمه اي وارد نسازد.
2 نمايندگان بازرگاني سفارتخانه هاي خارجي ازجمله كارمندان سفارتخانه محسوب شده و از مصونيت سياسي پيش بيني شده براي نمايندگان سياسي خارجي برخوردار ميباشند.
در خاتمه يادآور ميشود از مصونيتهاي فوق در صورت نبودن قرارداد خاص منوط برعايت شرط معامله متقابله خواهد بود.

مرجع :مجموعه نظرهاي مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري درزمينه
مسائل مدني  ضميمه مجله حقوقي وزارت دادگستري
ازانتشارات دفترتحقيقات ومطالعات وزارت دادگستري
باهمكاري آقايان محمودسلجوقي  يداله اميني

110