رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي  30/3/67
شماره دادنامه  272/21
شعبه 21 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده
آقاي ... بوكالت آقاي (الف ) در تاريخ 27/10/63 دادخواستي به خواسته خلع يدو رفع مزاحمت از آب چشمه واقع در قريه اردك مزرعه قندغلو مقوم بمبلغ 000/210 ريال بطرفيت آقايان (ب ) و تسليم دادگاه هاي عمومي شهرستان قزوين نموده است كه پرونده به شعبه اول دادگاه عمومي ارجاع و بكلاسه 63/453 ثبت گرديده خلاصه دعوي اينست كه ادعا شده خوهان دعوي مالك دو قطعه زمين در قريه اردك مزرعه قندغلو مي باشدكه با تلاش او چشمه مزروعي نامبرده مي باشد. خواندگان دعوي براي مشروب كردن اراضي مزروعي خود از آب چشمه استفاده مي كردند كه آب بصورت لوله كشي مورد استفاده اهالي قرار گرفت و آنها در قبلا محروميت از آب چشمه مزبور آب چشمه خواهان  راغاصبانه متصرف و مورد استفاده قرار داده اند كه با طرح دعوي تصرف عدواني دادسرا با استنباط سبق تصرف و بناحق راي به نفع آنها صادر كرد و با استناد به فتوكپي مدارك مالكيت خواهان و استهشاديه و قرارداد مورخ 10/4/63 كه مفادا" دلالت بر قبول خواندگان داير بر استفاده آب توسط خواهان براي كشت دارد كه بعدا" اجراي آن مورد قبول قرار نگرفت محكوميت خواندگان ماهيتا" به خلع يد رفع مزاحمت از چشمه مورد ادعا درخواست شده است . با تعيين وقت رسيدگي و دعوت طرفين دستور مطالبه پرونده كلاسه 1/27/63 تصرف عدواني كه فتوكپي دادنامه صادره در پرونده مزبور جزء مستندات دعوي مي باشد داده شدآقاي ... بوكالت خواندگان در دادرسي مداخله كرده و بطور خلاصه مدافعات او اينست كه با توجه بقانون توزيع عادلانه آب خواهان مالكيتي به چشمه ندارد و آقاي (ج ) موكل او مطابق راي دادسرا از آب چشمه متجاوزاز ده سال استفاده كدره و توافق مورخ 10/4/63 مورد اقاله طرفين واقع شده و با رد شهود خواهان و ادعاي انتساب آنها بخواهان رد دعوي را خواستار شده است قابل ذكر است كه وكيل خواهان بعد از طرح دادخواست به يك فقره نامه اي استناد نموده است كه بموجب آن آقاي (ج ) خطاب به شوراي اسلامي قريه اردك ضمن اقرار به اينكه آب چشمه مورد استفاده او در اثر لوله كشي جهت استفاده اهالي قطع شده و اشجار باغ او در شرف خشكيدن مي باشد درخواست نموده كه باو اجازه دهند از آب چشمه باش چمن اردك استفاده نمايد و000بعلاوه فتوكپي صورتجلسه اي بتاريخ 22/4/63 ضميمه مدارك دفاعي وكيل خواهان مي باشد كه ريش سفيدان و خبرگان محلي با بازديد محل و تاييد خروج چشمه از زمين ملكي خواهان اقدام خواندكان را به ممانعت از استفاده خواهان از آب چشمه و محروميت او از كشاورزي گزارش كرده و تاكيد كرده اند ه بايد همگي از آب چشمه استفاده نمايند. دادگاه با استماع مدافعات وكلا و توجه به موارد استفاده آنها از محتويات پرونده تصرف عدواني قرار استماع شهادت مطلعين و مسجلين مورد استناد وكيل خواهان را صادر و از آنها تحقيق نموده و بعلاوه از شهود استنادي خواندگان هم استماع گواهي شده و آقاي ...هم بوكالت خواهان در دادرسي شركت كرده و دادگاه در جلسه دادرسي مورخ 7/4/65 بعد از استماع توضيحات وكلا دستور داده است كه اداره طرح آبياري دشت قزوين راجع به چشمه واقع در قريه اردك مورد اختلاف وچگونگي اجراي قانون توزيع عادلانه آب نسبت به آن استعلام بعمل آيد با وصول پاسخ استعلام دادگاه و اينكه استفاده از چشمه طبق عرف محلي صورت مي يگرد و سابقه اي از آن در سازمان مربوط موجود نيست و قانون توزيع عادلانه آب در منطقه موضوع دعوي اجراء نميشوددادگاه در جلسه دادرسي مورخ 10/9/65 قرار ارجاع امر بكارشناس را صادر نموده است تا كارشناس منتخب با معاينه محل و بررسي سوابق امر و نحوه استفاه طرفين چگونگي ميزان سهم طرفين را در استفاده از آب چشمه مورد اختلاف تعيين نمايد. كارشناس منتخب با بررسي وضع چشمه از بين اصحاب دعوي و نحوه آن اظهارنظر كرده است كه خواندگان حق استفاده 3روز از 7روز آب چشمه را دارند و با اعتراض وكيل خواندگان و دخال آقاي ... به وكالت آنها عمدتا" ايراد شده كه كارشناس منتخب كارشناس كشاورزي است و صالح براي اظهارنظر نيست و دادگاه پس از اخذ توضيح از كارشناس سرانجام در تاريخ 22/6/66 با اعلام ختم رسيدگي مبادرت به صدور حكم نموده است واستحقاق خواهان را داير باستفاده ازآب چشمه مورد اختلاف بميزان 4 روز در هفته محرز تشخيص و خواندگان رامحكوم نموده كه بمدت چهار روز جهت استفاده خواهان در هفته از چشمه خلع يد نموده و نسبت به سه روز ديگر با احراز استحقاق خواندگان براي استفاده از چشمه دعوي خواهان مردود اعلام گرديده است . كه با ابلاغ دادنامه نسبت به آن تجديدنظرخواسته شده كه مشروح آن وپاسخ خواهان در موقوع صدور راي قرائت مي شود. خلاصه اعتراض تجديدنظر خواهان (آقايان (ب )وج ) با وكالت آقاي ... اينست كه خواهان اراضي مزروعي خود را بصور ديم كشت مي نمايد و آب چشمه مورداستفاده آنها بوده كه دادسرا به نفع آنها راي صادر كرده است . آقاي الف نيز ضمن پاسخ به تجديدنظرخواهان نستب به محكوميت خوددرخواست رسيدگي فرجامي تبعي كرده است كه با ارجاع پرونده بديوانعالي كشور وثبت بكلاسه بالا پرونده باين شعبه ارجاع گرديده است .
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي 00 و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
با عنايت به رسيدگيهاي معمول دادگاه و قدر متقين حاصل از شهدت شهود و مقوعيت اراضي مورداستفاده طرفين دعوي و نظريه كارشناس منتخب دادنامه شماره 249 مورخ 23/6/66 شعبه اول دادگاه حقوقي يك قزوين با توجه به پاسخ استعلام اموره بهره برداري و طرح آبياري و بردشت قزوين مغايرتي با قانون و مدارك ومستندات پرونده نداشته ايرادي بر آن مترتب نيست و موارد مندرج در ماده 12 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو نسبت به دادنامه صادره مصداق ندارد و درخواست تجديدنظر آقايان (ب ) و(ج ) رد مي شود. بديهي است چون مورد از موارد فرجامخواهي نيمباشد موقعيتي براي توجه بادعاي فرجام تبعي وجود ندارد.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
155