رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 74/751266/432
شماره دادنامه : 235و334
تاريخ       : 10/5/75
مرجع رسيدگي  : شعبه پنجم دادگاه تجديدنظراستان تهران 0

راي دادگاه
در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي (الف ) به وكالت از آقاي (ب ) به طرفيت آقاي (ج ) كه با الصاق مبلغ ده هزار ريال هزينه تمبرتجديد نظرخواهي فقط از طرف موكل نامبرده از حيث جنبه كيفري قضيه به طرفيت آقاي (ج ) تجديدنظرخواسته كه با توجه به اينكه نسبت به چك شماره 766969 به تاريخ 3/6/72 بشرح گواهي عدم پرداخت 51180/7/72 در تاريخ 2/7/73 خارج از مهلت مقرر قانوني اقدام به شكايت كيفري شده به لحاظ اينكه فاقد جنبه كيفري است دادنامه مذكور نسبت به شكايت آقاي (ب ) نسبت به چك مزبور مخدوش و فسخ آن در قسمت حكم برائت آقاي (ج ) صادر واعلام مي شود. در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي (د) به وكالت آقاي (ج ) صادر و اعلام مي شود. در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي (د) به وكالت آقاي (ج ) نسبت به دادنامه شماره 2414441/10/74 با توجه به متن سازشنام كه قيد شده است وجوه پنج فقره چك نقدا" به وكيل پرداخت شد كه در برابر شش فقره چك آقاي (الف ) به حاشيه سازشنامه هم استناد كرده كه قيد شده است بابت شش فقره از چكها مندرجه در سازشنامه (يعني به استثناء رديف 1و2و3) يك فقره چك بانكي شماره 6924979/7/73 به مبلغ چهارده ميليون ريال و چك بانك ملت 824049،12/7/73 رسيده و شش فقره چك مسترد شده است و در مورد سه فقره چكهاي 69و70و972و766 چون بنا به ادعاي آقاي (ج ) پولهائي براي مكلين حواله شد كه حدود وجه سه فقره چكها مي باشد لذا مدت دو ماه كامل مهت داده شد كه با موكلين به حسابهاي فيمابين رسيدگي نمايند با عنايت به اينكه طبق مدافعات واستدلالات موجه ومشروح آقاي ... در جلسه اين دادگاه به اينكه موكل وي در پرونده امر بابت 9فقره چكهاي مطروحه بشرح چك بانكي 924979،6/7/73 مبلغ چهارده ميليون و بابت چك بانكي شماره 356600،8784 بانك سپه شعبه ...  تهران مبلغ سه ميليون ريال پرداخت كه اين چك حسب درخواست مورخ 11/11/72 آقاي (ب ) به آقاي (ه) حواله پرداخت شده وطي پنج فقره حواله هاي بانكي گواهي شده به شماره هاي 2798601055  6/72 131117/7/72و19/11/194772و21/6/957072 كه در آنهاقيدشده است. چكهاي شكايت شده در همين پرونده و طبق ماده 286 قانون مدني مبلغ هشت ميليون و پانصد هزار ريال بابت بدهي چكهاي مورد بحث ، حواله و پرداخت نموده است كه در نتيجه جمعا" بالغ بر مبلغ بيست وپنج ميليون و پانصد هزار ريال بابت 9 فقره چكهاي مذكورپرداخت گرديده كه بيش از مبلغ مورد مطالبه آقاي وكيل شكات پرداخت شده است. و اينكه آقاي وكيل محترم شكات چرا پرداختي هاي طي حواله ها را كه آقاي (ج ) طبق مقررات قانون مدني ناشي از خريدهاي خود از موكلين آقاي (ب ) بابت 20 فقره از سه فقره چكهاي باقيمانده فرض كرده و قبول دارد مشخص نگرديده است. با عنايت به اينكه آقاي وكيل محترم اين حواله ها را قبول دارد النهايه بابت دو فقره از سه فقره چكها كه دليلي بر اين انتخاب خود و رد نسبت به چك ديگر ارائه ننموده است و از طرفي هم قبول دارد كه چك 12824049/7/72 جهت تسريع در انجام سازش بوده و(ج ) بابت چك اخيرالذكر بدهي ديگري نداشته است و9فقره چكهاي مورد شكايت هم متعلق به موكلين وي بوده و اينكه آقاي وكيل اين چك را بابت تضمين و قبول چكهاي وجوه 9گانه از(ج ) اخذ و به نام خود برگشت زده واقدام به شكايت نموده است دليل موجهي براي آن ارائه نكرده است و از طرفي آقاي وكيل (ج ) بشرح اظهارات خود در محضر اين دادگاه كه گفته است في الواقع اين چك تضمين نبوده است. با توجه به تاريخ صدور اين چك به عنوان تضمين بنا به اقرارات وكيل (ج ) چون طبق ماده 13 قانون صدور چك مصوب 8 تيرماه 1355 با اصلاحيه هاي بعدي ، صدور چك به عنوان تضمين ممنوع است و صادركننده قابل مجازات مي باشد. لذا با فسخ دادنامه شماره 2411441/10/74 به جهات مذكور طبق ماده 13قانون مارالذكرآقاي (ج ) را از جهت صدور چك تضميني به پرداخت يك ميليون ريال جزاي نقدي محكوم مي نمايد و در مورد ضرر و زيان مورد مطالبه آقاي (الف ) با توجه به مراتب بالا چون با توجه به مجموع اوراق پرونده چك 12824029/7/73 به عنوان ضمانت اجراي مهلت داده شده در جهت تكميل سازشنامه 9 فقره چك مورد شكايت در اين پرونده و به عنوان تضمين صادر شده كه مستندا" به مراتب بالا و محتويات پرونده و مدافعات مستدل و مشروح آقاي (د) وجوه چكهاي 9گانه آقاي (ج )پرداخت گرديده مشاراليه نسبت به وجه اين چك در مقابل آقاي (الف )وموكلين وي مبري بوده يعني آقاي (الف ) و موكلين وي بابت اين چك طلبي نداشته اند جز ضمانت تسريع در تكميل سازشنامه 0 بنا به مراتب حكم به رد دادخواست ضرر و زيان ملك آقاي (الف ) صادر و اعلام مي شود راي صادره حضوري و قطعي است.
مستشاران دادگاه ... 
مرجع :
كتاب مسائل پيرامون چك درآراي قطعيت يافته دادگاهها
تاليف يداله بازگير،نشرعصرحقوق باهمكاري حقوقدان ،چاپ نخست
تابستان 1378
144