رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ : 15/7/75
كلاسه پرونده : 75/1ت /1/501
شماره دادنامه : 784
مرجع رسيدگي  : شعبه اول دادگاه تجديدنظراستان تهران

راي دادگاه
بموجب دادنامه شماره 20195/3/75 صادره از شعبه 135 دادگاه عمومي تهران علي باتهام كلاهبرداري علاوه بر، رد مال به دو سال حبس و پانزده ميليون ريال جزاي نقدي و باتهام جعل و استفاده از سند مجعول به يكسال حبس و باتهام جعل عنوان با استفاده ازالبسه نظامي وانتظامي به ششماه حبس و باتهام سرقت به ششماه حبس تعزيري محكوم گرديده و محكوم عليه به راي صادره اعتراض و تقاضاي تجديد نظر نموده است . دادگاه پرونده را در وقت مقرر مورد رسيدگي قرار داده و پس از استماع مدافعات متهم ختم دادرسي را اعلام نموده و پرونده را مورد امعان نظر قرار داده است و محتويات پرونده حاكي است كه علي 000 در تاريخ 21/2/73 با پوشيدن لباس نظامي همراه با دو نفر ديگر به مغازه احمد.00 رفته و جهت بردن وي به آگاهي سوار ماشين نموده و در بين راه دسته چكش كه حاوي 9 برگ بوده گرفته و وي را پياده كرده اند با چكهاي فوق بشرح ذيل كلاهبرداري نموده است .
 1 - در تاريخ 10/3/73 به كاشان رفته و بامراجعه به مغازه ماشاالله 00 ابتدا تقاضاي پنجاه تخته فرش ماشيني نموداند و پس از مذاكرات اعتماد وي را جلب نموده و دو تخته فرش خريداري ثمن آن را يك فقره از چكهاي مذكور به مبلغ 500/279 تومان به وي داده و فرش را با خود برده و فروشنده هم جهت وصول چك به بانك مراجعه ومتوجه گرديده كه چك متعلق به ديگري است .
 2 - و در تاريخ 8/4/73با لباس نظامي همراه با فرد ديگري به مغازه ، امرالله 000 درتهران مراجعه و تقاضاي خريد كاشي جهت پادگان مينمايد و مقداري كاشي طي فاكتور خريداري ثمن آن يك فقره چك از چكهاي مذكور به شماره 430241 به مبلغ دو ميليون و هنفتاد و هشت ريال داده 0
 3 - در تاريخ 25/5/74 به مغازه محمدتقي 000رفته و يك دستگاه تلويزيون توشيبا خريداري و ثمن آن را چك شماره 430244 به مبلغ يك ميليون و پانصد و سي هزار ريال از چكهاي مذكور قرار داده و خود را فرمانده پادگان منجيل معرفي نموده است .
 4 - متهم با عباس 000 آشنا شده و باتفاق يكديگر به شهرستان كاشان جهت خريد فرش رفته اند و سي و سه تخته فرش را جهت پادگان خريداري و يكفقره چك بشماره 530245 به مبلغ يك ميليون و ششصد و پنجاه هزار تومان از چكهاي مذكور به وي داده و شاكي جهت تحويل فرشها در تهران قرار گذاشته و شاكي قبل از تحويل فرش به بانك جهت اطمينان از داشتن موجودي مراجعه نموده كه توسط مامورين دستگير و از جعلي بودن چك مطلع گرديده و فرشهابه آگاهي منتقل و به صاحبش تحويل داده شده
 5- متهم در تاريخ 4/7/73 با عنوان سرهنگ 000 به مغازه ولي الله 000 در بروجرد مراجعه و مقداري ميز و صندلي براي پادگان خريداري و دو فقره چك بشماره 323225430247 جمعا" بمبلغ سه ميليون و دويست و شصت و هشت هزار و چهار صد ريال داده و جنسها را برده و فروشنده جهت وصول چكها به بانك مراجعه كه از جعلي بودن چكها مطلع گشته است .
 6 - متهم در تاريخ 4/7/73 با لباس نظامي به مغازه مراجعه كه از جعلي بودن چكها مطلع گشته است . متهم در تاريخ 4/7/73 با لباس نظامي به مغازه حسين 000 مراجعه و هيجده عدد صندلي خريداري و چك شماره 430246 بمبلغ پانصد و بيست و هشت هزار ريال را به وي داده و فروشنده پس از مراجعه به بانك از جعلي بودن آن مطلع گرديده است
 7 - متهم به همراه 000 به مغازه 000 مراجعه و خود را سرهنگ شاغل در پادگان مهندسي بروجرد معرفي و مقداري از اجناس الكتريكي خريداري وثمن آن را چك بشماره 4430349/7/73 بمبلغ چهارميليون و سيصد و دوازده هزار و چهارصد ريال داده و اجناس را برده اند و و شاكي پس از مراجعه به بانك به جعلي بودن چكم پي برده 0
 8 - متهم در تاريخ 25/5/73 با پوشيدن لباس نظامي خود را فرمانده پادگان منجيل رشت معرفي و اجناس را خريداري و ثمن آن را دو فقره چك جعلي بشماره 323222 بمبلغ 000/650/1 ريال و430343بمبلغ 000/150/3 ريال داده و شاكي پس از مراجعه به بانك به جعلي بودن چكها پي برده است .
 9 - متهم در تاريخ 20/4/73 در كرج به مغازه حسين 000 مراجعه و مقداري لوازم الكتريكي جهت پادگان خريداري وثمن آن را يك فقره چك جعلي به ميزان 250/713/2 ريال داده كه شاكي پس از مراجعه به بانك متوجه جعلي بودن چكها گرديده است و همچنين متهم يك دسته چك مسروقه متعلق به احمد را كه داراي بيست و چهار برگ بوده از عباس 000 خريداري نموده و با پوشيدن لباس نظامي خود را سرهنگ 000 معرفي و اجناس را جهت پادگان خريداري و از چكهاي مذكور به آنان داده و اجناس را برده و فروشندگان جهت دريافت چكها به بانك مراجعه نموده اند و پس از آن از جعلي بودن چكهامطلع شده اند و از اصغر000 000/570 ريال ضبط و لوازم صوتي ، و از محمود.00 دو تخته فرش بمبلغ 000/345/2 ريال خريداري و ازحميد.00مقداري وسائل صوتي خريداري كه پس از دستگيري كشف و به وي مسترد شده است و از غلام 000 تعدادي ورق آهن به ارزش 000/381/3 ريال و از غلامرضا000 مقدراي آلومينيوم بارزش 290/622/3 ريال و از حميد.00 سه هزار و سيصد و نود كيلوگرم ورق آلومينيوم بارزش 000/180/5 ريال خريداري نموده و ثمن آن را به ترتيب چكهاي شماره 6566069/9/73 566068 15/9/73  12566061/6/73 3566070/8/73 3056666067/7/73 را به آنان داده است و پس از دستگيري مقداري اموال از منزل متهم و مقداري از مال خريده كشف گرديده است و اموال متعلق به اصغر 000 محمود.00، حميد.00 مسترد گرديده و غلام 000و حميد.00 اموالشان را از مال خر، مرتضي 000، تحويل گرفته اند و از مال خر اعلام رضايت نموده اند و غلامرضا000 هم مقداري از اموالش را تحويل گرفته است . متهم در تاريخ 3/9/73 دستگير گرديده و از منزلش در موقع بازرسي ، لباسهاي نظامي ، يك عدد مهر، با مشخصات سرتيب دوم نيروي زميني بنام 000 و28 فاكتور فروش و همچنين هفت برگ چك سفيد كه دو برگ آن متعلق به دسته چك احمدعلي و پنج برگ آن متلق به دسته چك احمد.00 بوده كشف گرديده است و متهم در كليه مراحل تحقيق و در در جلسات دادگاه اقرار به بزه نموده است و همچنين اقرار نموده كه با پوشيدن لباس ناظمي اتخاذ و صمت محعول به مغازه هادر شهرهاي رشت ، كاشان ، بروجرد، كرج ، تهران مراجعه و اجناس را جهت پادگان خريداري و از چكهاي مجعول به آنان داده است و در بعضي از موارد فوق فردي بنام 000 نيز وي را همراهي ميكرده است و متهم جمعا" در كلاهبرداري بمبلغ سي وهفت ميليون و هشتصد و بيست و هشت هزار و نود ريال شركت داشته است و يك مورد هم به مبلغ يك ميليون وششصد و پنجاه هزار تومان از عباس 000 شروع به كلاهبرداي نموده است و محكوم عليه در لايحه اعتراضي خود منكر سرقت گرديده و اظهارداشته كه دسته چكها را سرقت ننموده است و همچنين اعلام نموده كه محكوميت هر كدام از متهمين به پانزده ميليون ريال جزاي نقدي وجاهت قانوني نداشته و چون جرائم مرتبط به همديگر بوده اندتعيين مجازات جداگانه براي هر كدام فاقد وجاهت قانوني بوده است . چون شاكيان اعلام رضايت نموده اند عبارت رد مال در دادنامه صحيح نبوده است و پس از صدور حكم دو نفر از شاكيان بنامهاي حسن 000 طي سند رسمي شماره 420310/6/75 دفتر اسناد رسمي شماره 33 كرج و ولي الله 000در تاريخ 15/12/74 در دفتر دادگاه اعلام رضايت نموده كه به شماره 151277/12/74 ثبت دفتر شعبه 135 گرديده است . دادگاه در رابطه با سرقت اعتراض را موجه تشخيص داده زيرا سرقت ربودن مال ديگري در خفاء مي باشد و حال آنكه متهم به عنوان مامور احمدعلي 000 راسوار ماشين نموده و دسته چكش را از وي گرفته اندوعملش مصداق كلاهبرداري است . عليهذا حكم محكوميت متهم مبني به ششماه حبس باتهام سرقت را نقض و در رابطه با سرقت حكم برائت را صادر مينمايد ودررابطه با جعل عنوان و استفاده از البسه نظامي و انتظامي نظر باينكه عمل مذكور مقدمه كلاهبرداري بوده است جرم جداگانه اي محسوب نميگردد. عليهذا راي صادره از جهت فوق الذكر نقص و حكم برائت متهم از جهت جعل عنوان و استفاده از البسه نظامي صادر ميگردد و در رابطه با محكوميت متهم باتهام جعل و استفاده از سند مجعول به يكسال حبس و باتهام كلاهبرداي به دو سال حبس و پانزده ميليون ريال جزاي نقدي و رد مال تصريح بر اينكه رد مال نسبت به اموال كه مسترد نگرديده و شاكيان اعلام رضايت ننموده اند عينا" تاييد ميگردد راي صادره قطعي است .

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامور جزائي ، جلد اول
به اهتمام يداله بازگير، انتشارات دانش نگار، چاپ اول سال 1379

155