رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه :1543       تاريخ رسيدگي : 30/10/74
مرجع رسيدگي : شعبه اول دادگاه عمومي قم

راي دادگاه
در خصوص شكايت اداره امور اراضي شهرستان قم در پرونده كلاسه 188741 عمومي قم عليه آقاي (الف ) و غيره مبني بر تصرف عدواني در پلاك باقيمانده 45 اصلي بخش 3جعفرآباد قم و تقاضاي رفع تصرف عدواني بشرح مذكور در پرونده با توجه به مجموع محتويات پرونده و مدارك و مستندات ابرازي طرفين از جمله سندمالكيت پلاك باقيمانده 45اصلي بخش 3 جعفرآباد قم كه در تاريخ 11/7/73 بنام شاكي صادرشده و پروانه بهره برداري از چاه واقع در قريه حسن آباد علياآوه بخش 3 ساوه به پلاك 117اصلي بشماره 441/130/1525/1/66 صادره از سازمان آب منطقه اي تهران و تحقيقات محلي از شهود و مطلعين و نظر اداره ثبت اسناد و املاك قم و نماينده آن و گزارشهاي مرجع انتظامي و قاضي محترم تحقيق و ساير قرائن و امارات ، نظر باينكه ظاهرا" حفر چاه و بهره برداري و كشت و كار و تصرفات مشتكي عنهم در زمين متنازع فيها چندين سال قبل از صدور سند مالكيت پلاك باقيمانده 45 اصلي بخش 3 جعفرآبادقم در تاريخ 11/7/73 بنام شاكي ، آغازشده وبطور مستمر ومداوم ادامه داشته و زمين مزبور هيچگاه در تصرف شاكي نبوده و مشتكي عنه با رد و انكار شكايت شاكي ، با استناد به دلايل و مداركي (علاوه بر سبق تصرف مالكانه ) ضمن ادعاي مالكيت و اعتقاد به استحقاق خود بطور جدي اساسا" پلاك مورد تصرف خود را داراي شماره 117 از بخش 3جعفرآباد ساوه ، حسن آباد علياآوه ، و غيره از پلاك مورد شكايت شاكي معرفي مي كند لذا صرف نظر از صحت و سقم ادعاهاي طرفين درباره اصل مالكيت ، با عنايت به اينكه احراز تصرف عدواني بعنوان جرم ، محتاج به اجتماع عناصر اختصاصي و عمومي از جمله قصد مجرمانه عدواني يعني علم مرتكب به تعلق مال به غير وعدم استحقاق خود مي باشد و در قضيه معنونه ، تحقق عناصر اختصاصي و عمومي جرم تصرف عدواني بويژه قصد مجرمانه و غاصبانه و سوءنيت محرز نبوده و ركن معنوي و رواني متزلزل به نظر مي رسد لذا بلحاظ عدم احراز موجبات توجه اتهام و عدم اثبات وقوع بزه و با التفات به حاكميت اصل برائت (اصل 37 قانون اساسي ) حكم به برائت مشتكي عنهم از اتهام مذكور در پروند كلاسه 188741 عمومي قم صادره و اعلام ميگردد ودر خصوص شكايت آقاي (الف ) و غيره عليه هيات واگذاري زمين (اداره امور اراضي شهرستان قم ) مبني بر مزاحمت در تصرف و تقاضاي رفع مزاحمت در پرونده كلاسه 992741 عمومي قم با التفات به نكات و جهات مذكور در حكم صادره نسبت به پرونده 188741 عمومي قم ، بلحاظ عدم احراز عناصر مادي و معنوي بزه انتسابي و عدم توجه اتهام وبا عنايت به اصل برائت (اصل 37 قانون اساسي ) راي به برائت مشتكي عنه صادر و اعلام مي گردد. واضح است كه در راي صادره موضوع صرفا" از جنبه كيفري مورد توجه قرار گرفته و در مقام بيان استحقاق هيچيك از طرفين نسبت به اراضي متنازع فيه نمي باشد بنابراين چون قضيه واجد جنبه حقوقي تشخيص داده شده اشخاص ذينفع ومدعي حتي مي توانند براي حل اختلاف واحقاق حق از طريق حقوقي اقدام نمايند. راي صادره حضوري و ظرف مدت بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظرخواهي در دادگاه تجديدنظراستان تهران است .

راي شعبه 12 دادگاه تجديدنظراستان در تجديدنظرخواهي دادنامه فوق الذكر:
تجديدنظرخواهي اداره امور اراضي شهرستان قم نسبت بدادنامه شماره 301542/10/74 صادره از شعبه اول دادگاه عمومي قم موثر در نقض نيست و چون مطالب مذكور در لايحه درخواست تجديدنظر قانونا" موجب خدشه بدادنامه صادره نيست و از آنجاكه دعوي بكيفيت مطروحه با توجه باستدلال دادنامه تجديدنظرخواسته موجه نبوده وراي صادره با لحاظ دلائل و مدارك پرونده مغايرتي با موازين قانوني ندارد مستندا" بمواد19و22 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب مصوب تيرسال 1373 با رد تجديدنظرخواهي دادنامه موصوف خالي ازاشكال و ،منقست قانوني موثر تشخيص و تاييد مي شود.          (7/5/75/12ت /394)

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامور جزائي ، جلد اول
به اهتمام يداله بازگير، انتشارات دانش نگار، چاپ اول سال 1379

155