رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره :  42076
تاريخ رسيدگي : 5/8/75
مرجع رسيدگي  : شعبه 18 دادگاه انقلاب اسلامي تهران
اتهام        : دخالت غير مجاز در امور پزشكي

گردشكار و خلاصه پرونده : حسب گزراش معاونت محترم درمان ودارو دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني  .... بر اساس شكايت ارسالي مورخه 19/2/75 خانم (م ) به مديريت نظارت بر امور درمان و ارزشيابي دانشگا مبني بر اينكه شاكيه جهت درمان بيماري خود كه مرض قند است به آدرس خيابان  ....  ابتداء پل چوبي فروشگاه داروئي (ر) مراجععه نموده و پس از اخذ نمودن و پرداخت مبلغ 200 تومان حق ويزيت توسط آقاي (ر) مورد معاينه از وي در خصوص بيماريش چند سئوال و نسخه اي به وي ميدهد كه داروهاي گياهي تجويز شده ازهمان مغازه تهيه مي گردد نامبرده اظهار مي دارد كه من طبق تجويز ايشان داروهاي مربوطه را مصرف نمودم كه حالم خيلي بد شد و قندم بالا رفت و باعث گم شدن آب بدنم گرديد و تهديد به سكته شدم به دكتر معالجم مراجعه كه ايشان اعلام نمودند كه ديگر از آن داروهاي گياهي استفاده نكنم و براي بيماري ام مضر است 0 در اين رابطه كارشناسان مربوطه به طور ناشناس به آدرس اعلام شده مراجعه ومشاهده مي نمايند كه در حدود سي نفر مربض كه شماره گرفته و منتظر نوبت مي باشند و به كارشناس مربوطه كه خود را به عنوان مريض معرفي مي نمايد گفته مي شود كه امروز وقت به شما نمي رسد بهتر است بعداز ظهر تشريف بياوريد و در همين انثاء ملاحظه مي شود كه بيماران يكي يكي به داخل اطاقك شيشه اي پشت مي روند و معاينه مي شوند و بابت هر ويزيت مبلغ دو هزار ريال حق ويزيت دريافت مي گردد و داروهاي گياهي مربوطه هم مي بايست از همان مغازه ابتياع شود0 موضوع در كميسيون ماده 11 قانون تعزيرات ارسال مي گردد و براساس تبصره 2و6 ماده 3 اصلاحي قانون مربوط به تعزيرات امور پزشكي و دارو و مواد خوراكي و آشاميدني سال 1334 مصوب 29/1/74 پرونده با قرار عدم صلاحيت رسيدگي به اين دادگاه ارسال مي شود پس از ارجاع پرونده به اين شعبه و ثبت كيفري به كلاسه فوق و جري تشريفات قانوني متهم در وقت مقرر به دادگاه احضار و موارد اتهامي بشرح صورتجلسه تنظيمي به وي تفهيم و پس از استماع اظهارات و مدافعات متهم و وكيل ايشان و اخذ ويزيت وانداختن آن در صندوق و كمك آن به مستمندان و مستضعفان اين ((كذب محض )) است 0 زيرا از ايشان دراين رابطه سئوال شد كه شما پولها را خودتان در صندوق مي ريزيدايشان توضيح داند كه من ويزيت نمي گيرم و هر كس مي خواهد كمكي به صندوق نمايد پول را به من مي دهد از نامبرده خواسته شد در صندوق خيريه را باز نمايند و چون ما دهمين مريض بوديم و مي خواستيم صحت و سقم اظهارات ايشان را بدانيم ، در ابتدا با ممانعت روبرو شديم بعد از مدتي در صندوق را باز نمودند و مشاهده شد به جزء چندتكه كاغذ معمول چيزي ديگر در صندوق نمي باشد0((و همچنين حسب اعلام كتبي كارشناسان دانشگاه در تاريخ 17/7/75 جهت تهيه گزارش از آخرين وضعيت محل فوق مراجعه ولي متاسفانه با توجه به تذكرات لازم دوباره به همان وضع سابق دائر و مشغول فعاليت مي باشد ومبلغ ويزيت به 400 تومان افزايش يافته است !؟ و ارائه نسخه نوشته شده براي شاكيه پرونده به دادگاه كه ضم ساقه مي باشد و اذعان متهم به اين امر كه اين نسخه به دست خط من مي باشد و توسط من نوشته شده است 0 و اظهارات وكيل متهم در دادگاه بشرح صورتجلسه تنظيمي مبني بر اينكه هيچگونه دستورالعمل خاص بر اينكه موكل بايستي مجوز قانوني و شرعي براي قانوني بودن كار تهيه نمايد به موكل تذكر داده نشده است  .... ))
و نظر به تعريف معاينه كه عبارت است از((مشاهده وضع ظاهري بيمار و دقت در چگونگي مرض در بدن او)) واشتهار متهم در محل و سطح تهران كه به مداوي بيماران صعب العلاج و تجمع روزانه بيش از صدنفر بيمار در محل كار ايشان و دادن نمره و انتظار معاينه كه گزارشات متعدد صحت آن را تائيد مي نمايد حكايت از اين دارد كه متهم مبادرت به ويزيت از بيماران ومراجعين نموده است كه اين خود نوعي دخالت در امور پزشكي محسوب مي شود و صرفا" نمي تواند يك خريد و فروش گياهان داروئي باشد و با توجه به ساير اوضاع احوال قضيه و قرائن و امارات منعكس در پروند همجرميت نامبرده به اتهام دخاتل غيرمجاز در امور پزشكي محرز و مسلم است لذا ضمن رد ايراد وكيل متهم به صلاحيت دادگاه به استناد ماده 3 قانون اصلاح ماده 3 قانون مربوط به امور پزشكي و دارو، مواد خوراكي و آشاميدني سال 1334 مصوب 29/1/74 مجلس شوراي اسلامي نامبرده به يكسال حبس تعزيري و ده ميليون ريال جزاي نقدي محكوم مي گردد ليكن با عنايت به وضعيت خاص وي وخدمات انجام شده توسط مشاراليه درطول 50سال گذشته در خصوص گياهان داروئي و تجربه و تخصص ايشان درامرفوائد گياهان داروئي و انيكه اين قبيل اشخاص مي توانند بازوي تواناي پزشكان متعهد كشور و مكمل يكديگر باشند و زير نظر آنان انجام وظيفه نمايند و همچنين تعهد مشاراليه مبني بر عدم اشتغال دوباره به امر طبابت بدون مجوز قانوني از مراجع ذيلاح و انگيزه وي كه قصد خدمت به مردم بوده است با اجازه از ماده 25 قانون آخرين دفاع ، دادگاه ختم رسيدگي اعلام و با استعانت از خداوند متعال بشرح ذيل مبادرت به صدور راي مي نمايد:

راي دادگاه
با توجه به مجموع محتويات پرونده و شكايت خانم (م ) از متهم به شرح اوراق پورنده و صورتجلسه تنظمي در دادگاه مبني براينكه ((من بيماري قند دارم و به محل كار آقا (ر) جهت مداو مراجعه نمودم اياشن اول با من نمره داند و200 تومان حق ويريت دريافت كردند و به من گفتند من مريضهاي سرطاني را معالجه مي كنم شما قرص هاي قند را كم كنيد و ار داورهاي من استفاده نمائيد كه من طبق تجويز ايشان عمل كردم كه منجر به كم شدن آب بدن و تهديد به سكته شدم و حالم خيلي بد شد كه به دكتر معالجه ام مراجعه كردم وايشان گفتند بايد مجددا" داروهاي تجويز شده قبلي را مصرف نمائيد و ازخوردن داروهاي گياهي خودداري نمائيد زيرا تو تهديدبه سكته شده اي و آب بدنت را كم كرده است 0 بعد از چند روز به مغازه ايشان (ر)مراجعه و گفتم داروهاي تجويز شده باعث شده كه حال من بدتر شود ايشان توجهي به حرفهاي من نكرد و با داد و فرياد مرا از مغازه خود بيرون انداخت و داروها را به سر من پرتاب نمود ايشان صبحها50 نف ررا ويزيت مي كنند من درخاست خسارات از متهم پرونده را دارم 0 و گزارشات بازرسين محرتم وزارت بهداشت ، درمان و اموزش پزشكي در بازديدهاي مكرر از محل كار متهم كه به عنوان بميار و ناشناس مراجعه نموده اند و تائيد صحت اظهارات شاكيه و برخورد با متهم و اظهارات نماينده محترم دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني در دادگاه بشرح صورتجلسه تنظيمي كه بيان نموده اند((به دنبال شكايت خانم (م ) در معيت كارنشاس محترم دانشگاه خانم (الف ) مغازه داروهاي گياهي مهم مراجعه شد در محل فروش گياهي يك جائي با پارتيشن كوتاه درست شده است كه داراي يك ميز در دو طرف آن نيمكت و يك صندلي قرار دارد و بيماران با گرفتن شماره از پسران متهم در نوبت مي نشيند و به ترتيب به جايگاه وارد و توسط خود متهم به حرفهاي بيماران گوش و در صورت لزوم معاينه سطحي انجام مي شود و حتي از بيمارانيكه داراي نسخه از پزشكان مي باشن وارائه مي دهند آنها را كذب خوانده وخودشان مبادرت به تجويزدارومي نمايند مجددا" چند روز بعد جهت اجراي دستورمديريت براي پلمپ با مامورين نيروي انتظامي به محل فوق مراجعه وكارشناس دانشگاه به عنوان بيمار نمرده رديافت نمود و خود متهم تشريف داشتند روپوش سفيدي به تن ما و به عنوان بيمار داخل جايگاه شديم متهم از ما سئوال كرد مشكل شما چه مي باشد كه گفته شد از طف دانشگا ....  آمده ايم و به علت تخلفات شما مي خواهيم اين مكان را پلمپ نمائيم ودر مورد ادعاي مهم در خصوص اخذ مجازات اسلامي مصوب سال 1370 حبس وي به مدت دو سال تعليق مي گردد0 اين حكم دردادگاه تجديدنظراستان تهران در مدت مقرر قانوني قابل تجديدنظرخواهي مي باشد0
دفتر مقرر است حكم صادره به نامبرده و شاكيه پرونده ابلاغ در صورت عدماعتراض و درخواست تجديدنظرپرونده جهت اجراي حكم و اعلام مراتب تعليقي به اداره سجل كيفري حسب بخشنامه رياست محترم دادگاههاي انقلاب اسلامي تهران به اجراي احكام ارسال گردد0

راي دادگاه تجديدنظر در خصوص دادنامه فوق الذكر:
شماره دادنامه : 75/دت 1/23/1307
تاريخ : 6/12/75
شماره پرونده : 75/دتا/23/1397
پرونده كلاسه : 75/23/762
تجديدنظرخوانده : دادنامه 42076 مورخ 15/8/75 شعبه 18 دادگاه انقلاب اسلامي 

گردشكار: آقاي (ر) به اتهام دخالت در امور پزشكي وداروئي تحت تعقيب واقع و پس از رسيدگي و رعايت تشريفات دادرسي به موجب دادنامه فوق الذكر به تحمل يكسال حبس و جزاي نقدي محكوم شده از دادنامه صادره درخواست تجديدنظرخواهي شده پرونده به شعبه 23دادگاه تجديدنظر ارسال با بررسي اوراق پرونده ختم رسيدگي اعلام وبشرح ذيل مبادرت به صدور راي مي نمايد0

راي دادگاه
از ناحيه تجديدنظرخواه اعتراض موجه ومستدلي به دادنامه 42076 مورخ 15/8/75 به عمل نيامده تا مستلزم رسيدگي بيشتري باشددادنامه از حيث رسيدگي ورعايت تشريفات دادرسي و تطبيق اتهام با ماده قانوني و تعيين ميزان مجازات بلااشكال است با رد اعتراض دادنامه صادره عينا" تائيد مي شود0 راي قطعي است 0

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامورجزائي ،جلددوم
تعزيرات
چاپ اول  1379 . ناشر، دانش نگار، چاپ جديت

161