رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 17/3/75
شماره دادنامه  : 326

راي دادگاه
در خصوص گزارش اداره آگاهي شمال تهران داير به اعلام وقوع سرقت در تاريخ 15/2/74 از منزل آقاي (الف ) واقع در خيابان فلسطين و به سرقت رفتن تعدادي طلا و زيور آلات زنانه  دوربين عكاسي و پايه آن ... و تعدادي اوراق و اسناد تجاري از قبيل چك و غيره و اعلام مظنونيت شاكي به 3 نفر به اسامي (ب ) انبارداركارخانه گلسازي متعلق شاكي ((گلهاي مصنوعي )) واقع در خاني آباد(ج ) و(د) ازدوستان خود يك آقاي (ب ) بدين نحو كه به موجبات محتويات پرونده و گزارش اداره آگاهي در مورخه 12/2/74 زماني كه شاكي در مسافرت خارج از تهران (كرمان بوده ) و(ب ) نيز طبعا" از غيبت كارفرماي خود باخبر بوده و بين آن دو صميميت و اعتماد متقابل و حتي رفت و آمد خانوادگي هم برقرار بود( ج ) و(د) نيز از مسافرت آقاي (الف ) از طرفين آقاي (ب ) و در جريان قرار گرفتن آقاي (د) در پرونده منعكس است توضيحات اينكه به موجب تحقيقات بعمل آمده و اظهارات شاكي و تاييد آن از سوي آقاي (ب ) در زمان مسافرت آقاي (الف )همسرمشاراليه با(ه) ...و تنها فرزند خردسالش بلحاظ تنها بودن در منزل شوهرش به منزل پدر خود ميرفته و(ب ) از طريق تماس تلفني او رادر جريان امور كارگاه قرار مي دهد و چون تقارن زماني زمان سرقت قرار بوده كه بين پدر(ج ) و(د) معامله اي راجع به خريد منزل و يا تنظيم وكالت در فروش از طريق يكي از دفاتر اسناد رسمي انجام گيرد از آقاي (ب ) درخواست مي كنند كه بعنوان گواه در دفترخانه تنظيم كننده سند حاضر شده كه ظاهرا" اين درخواست مورد اجابت قرار مي گيرد از طرف ديگر چون قرار بوده كه بين (د) و(ج ) كارگاه تعويض روغن مشترك در نازي آباد (محل سكونت خود) داير شده آقاي (ج ) براي رفع و رجوع مشكلات شهرداري و با تهيه مصالح و غيره احتياج به وسيله نقليه مناسب داشته در مورخه 12/3/75 به بهانه اينكه اتومبيل پيكان از حيث فنر عقب و غيره معيوب است آنرا در اختيار محمد(ب ) قرارداده و اتومبيل پژو او را تحويل مي گيرد تا به امور مربوط به خويش رسيدگي نمايد و(ب ) هم بر سياق سابقه دوستي حتي در عمليات تخريب و كندن چاله مغازه مذكور(د) را مساعدت و كمك مي نمايد اتومبيل پژو ظاهرا" در فرداي آن روز به (ب ) تحويل مي گردد كه پس از آن موتور سيكلت كارگاه نيز چند ساعتي بطور غيرمجاز در اختيار آقاي (ج ) قرار مي گيرد و ظاهرا" در تاريخ 13/3/74 يعني زماني كه بانو (ك )... همسر شاكي در حدود ساعت 3 بعدازظهر منزل را ترك مي نمايد تاساعت 20 كه بانو مذكور از طريق تلفن برخي از همسايگان كه ناظر باز بودن درب ساختمان بوده اند از وقوع سرقت با خبر مي گردد منزل مذكور مورد دستبرد سارقين قرار گرفته است گزارش اداره آگاهي و تحقيقات انجام يافته گوياي اين امر است كه سارق يا سارقين از غيبت سكنه منزل و چگونگي بازشدن قل سويچي آن با خبر بوده اند و درب ورودي منزل با كليد باز شده و بجا گذاشتن چند سنجاق در جلو درب ورودي صرفا" براي انحراف ذهن افراد انجام شده در تحقيقات و بررسيهاي بعدي يك كيسه مربوط به مواد اوليه پلاستيك در زير تخت اناق خواب بدست آمده كه سارقين يا (سارق )عمدا" از آن را بجا گذاشته اند كه وقوع سرقت را متوجه افراد و كارگران شاكي بنمايدو يا اين است كه سهوا" از آنان بجا مانده توضيحا" اينكه كيسه مزبور كه ظاهرا" چند نمونه آن در كارگاه نيز وجود داشته محتوي ابزار و ادوات اتومبيل پژوي (ب ) بوده كه درمورخه 12/2/74 حسب اقرار خود در صندوق عقب ماشين قرار داشته و زماني كه اتومبيل خود را در اختيار(ج ) قرار داده آن را تخليه نكرده و زماني هم كه اتومبيل خود را از او تحويل گرفته صندوق عقب ماشين را بازبيني ننموده و پس از آنكه شاكي به او يادآور شده كه صندوق عقب ماشين را بازبيني كند و او باين كار اقدام نموده متوجه فقدان كيسه مزبور شده ودر تحقيقات اوليه نيز اقرار نموده كه كيسه پيدا شده در زير تخت منزل آقاي (الف ) به احتمال قريب به يقين همان كيسه اي است كه بيش از اين در صندوق عقب اتومبيل پژو او قرارداشته فلذا با توجه به مراتب فوق چنين به نظر مي رسد كه عمل سرقت مزبور توسط(ج ) و(د) مشتركا" انجام شده و بجا گذاشتن كيسه نايلون در زير تخت نيز براي متهم جلوه دادن آقاي (ب ) بوده باشد كه گناهشان داير برشركت در سرقت غير مقرون به حد از توجه به شكايت شاكي  گزارش اداره آگاهي  دفاعيات غيرموجه متهمان مذكور و ساير قرائن وامارات موجه در پرونده محرز است و عملشان منطبق است با ماده 203 قانون مجازات اسلامي كه با توجه به فقدان سابقه كيفري و شرايط واوضاع پرونده با رعايت ماده 22 همان  قانون هر كدام از آنان به تحمل شش ماه حبس تعزيري محكوم مي گردند در مورد اتهام محمد(ب ) داير بر شركت در بزه فوق با توجه به تحقيقات انجام يافته و غيرقابل توجيه بودن سرقت توسط مشاراليه با توجه به موقعيت مناسبي كه او دركارگاه شاكي دارا بوده واصل برائت حكم برائت مشاراليه صادر مي گردد راي در فرجه 20 روزه پس از ابلاغ در دادگاه استان تهران قابل تجديدنظراست.

راي شعبه 6 دادگاه تجديدنظردر تجديدنظرخواهي دادنامه فوق الذكر:
آقاي (د) با وكالت آقاي (ح ) وكيل دادگستري نسبت به دادنامه شماره 17326/3/75 صادره از شعبه 133 دادگاه عمومي تهران تجديد نظرخواهي نموده است اعتراضات وارده بر دادنامه تجديدنظرخواسته بنظر دادگاه وارد است زيرا در پرونده امر دليلي ك افاده قطع و يقين بر انتساب بزه به متهمان بنمايد موجودنيست. آقاي (ب )كارمند شاكي در برگ 17 پرونده مي گويد... دو كيسه همراه خود داشتم يكي در زيرزين موتورسيكلت و يكي در داخل سبد موتور كه هنگام رفتن به منزل همراه با كيف دستي خودم آنرا كه در سپر بود به منزل بردم و به احتمال قوي آنرا در آنجا گذاشتم ... ودر برگ 19 همين شخص اظهار مي دارد به غير ازبنده تمامي پرسنل مشغول كاردركارگاه نيز به كليد و ساير اوراق و وسايل دسترسي كامل داشتند ولي بنده صميميتم با آقاي (الف ) بيشتر از ديگران بوده است ودر برگ 32پرونده همين شخص اظهار مي دارد از اين نوع كيسه در كارگاه زياد داريم و يكي از همين نوع در عقب ماشين من بوده يكي از همين نوع كيسه را روز دوشنبه 11/2/74 قبل از خريد به اتفاق مهندس به منزل ايشان برده بودم ... ومطمئن نيستم كه در روز دوشنبه اين كيسه را حتما" از منزل ايشان بيرون بردم يا خير؟ همچنين در برگ 57 پرونده همين شخص اظهار مي دارد: (من در آگاهي هم عنوان كرده ام به لحاظ شغل ما اينگونه كيسه كه متعلق به مواد اوليه پلاستيكي مي باشد درداخل كارگاه يافت مي شود و هيچگاه نمي توانم بگويم كه اين كيسه همان است كه داشته ام ياخير؟  چون خود آقاي (الف ) نيز بااينگونه كيسه ها در ارتباط بوده اند. در حالي كه اظهارات شخص اخيرالذكر ازابتداي امر حكايت از اين امر دارد كه شخص وي كيسه را با خود به منزل شاكي برده و از برگرداندن آن مطمئن نيست و نيز از اينكه اين همان كيسه اي باشد كه درصندوق عقب اتومبيل وي قرار داشته مطمئن نيست استدلال دادگاه بدوي در مورد دليل ارتكاب سرقت توسط آقايان (ج ) و (د) تنها بر محور وجود يك عدد كيسه پلاستيكي در منزل شاكي آنهم به صرف اظهار شاكي نمي تواندمويد ارتكاب سرقت از ناحيه نامبردگان باشد خاصه اينكه حسب گزارش مرجع انتظامي در مورخه 19/6/74 هيچ يك از چكهاي مسروقه به بانك ارائه نشده و بعلاوه اموال مسروقه نيز از آنان كشف نشده و همچنين نامبردگان دركليه مراحل تحقيق منكر سرقت شده اندو بالاخره اينكه بجز آقاي (ب ) دونفر متهم ديگر فاقد سابقه كيفري مي باشند و همچنين با التفات به اصل برائت دادگاه بنا به مراتب فوق ضمن نقض دادنامه صادره ومستندا" به بند3ماده 22  قانون تشكيل دادگاههاي عمومي متهمان را از بزه انتسابي تبرئه مي نمايد.                      3/10/75/6ت /1220

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامور جزائي ، جلد اول به اهتمام يداله بازگير، انتشارات دانش نگار، چاپ اول سال 1379

157