رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بسمه تعالي
بتاريخ : 30/10/75              پرونده كلاسه : 74/1543 و 74/1544
مربوط به دادنامه شماره : 17401741
مرجع رسيدگي شعبه 186 دادگاه عمومي تهران
خواهان پرونده كلاسه :74/1543 شركت مهريدك بامسئوليت محدود... با وكالت آقاي مهدي اميني ...
خواندگان :1 شركت حمل ونقل مسيران بامسئوليت محدودتهران ... 2 گمرك ارشاد تهران ...
خواسته : توقيف كالا
خواهان پرونده كلاسه 74/1544آقاي بهرام والانژاد باوكالت آقاي عباس معبدي ...
خوانده شركت مهريدك بامسئوليت محدود... باوكالت آقاي مهدي امين به نشاني ...
خواسته : فك قرار شماره 73/96 ق مورخه 4/11/73
گردشكار:خواهان دادخواستي به خواسته فوق بطرفيت خوانده بالاتقديم داشته كه پس ازارجاع به اين شعبه وثبت كلاسه فوق وجري تشريفات قانوني دروقت فوق العاده %مقرر دادگاه به تصدي امضاءكننده زيرتشكيل است و باتوجه به محتويات پرونده ختم رسيدگي رااعلام وبشرح زيرصدور راي مي نمايد.

راي دادگاه
بشرح دادخواست تقديمي شركت مهر يدك بامسئوليت محدود بامديريت آقاي اكبر اصغري مهروباوكالت آقاي مهدي اميني مدعي گرديده كه محموله اي شامل قطعات داخلي موتورماشينهاي سنگين راازشركت آلماني موسوم به الكترو موتوربه ارزش /000/580/54 مارك آلمان خريدارو به موجب بارنامه شماره 597/939 توسط شركت حمل ونقل مسيران خوانده رديف يك حمل شده وطبق قبض انبارشماره 84435 مورخه 9/8/72 درگمرك ارشاد تهران تخليه گرديده است نظربه اينكه خوانده رديف يك ازتحويل قبض انبار به موكل خودداري نموده تاكنون موفق به ترخيص كالاي خود نشده اخيرا"خوانده مذكور كه فاقد اختيار قانونيست مبادرت به ظهر نويسي مدارك فوق الذكر نموده باتوجه به اينكه محموله مذكورمطابق نامه هاي شماره 7439/353/41/116 مورخه 4/6/73و829256 مورخه 4/7/73 خوانده رديف دوم بنام وباعلامت شركت مهريدك واردگمرك شده ومالكيت موكل بركالاي مذكورمحرزميباشد بلحاظ اقدام غيرقانوني خوانده رديف يك كه قبض انبارراظهرنويسي نموده ترخيص كالاباممانعت خوانده رديف دو مواجه شده درخواست تامين خواسته مبني برتوقيف محموله موضوع قبض انبارشماره فوق الذكروسپس صدورترخيص جهت استرداد محموله مذكور را خواستارگرديده قرار تامين خواسته ازسوي دادگاه باتوديع خسارت احتمالي ازسوي شركت توسط دادگاه صادرقبل ازحلول اولين جلسه دادرسي آقاي بهرام والانژاد باوكالت آقاي عباس معبدي بعنوان ثالث وارد دعوي مطروحه وتقاضاي فك قرارتامين شماره 73/96 ق مورخه 4/11/73 و محكوميت خوانده بربي حقي و رددعوي مطروحه راخواستاروتوضيح داده كه شركت مهريدك براساس مقررات حاكم برتجارت بين المللي وطبق  شرائط مندرج درفاكتورفروش 500673 مورخه 14/9/1993 صادره ازشركت الكوموتور آلمان محموله رابه مبلغ 54440 مارك به موجب بارنامه حمل شماره 597/939 مورخه 14/9/1993 شركت حمل ونقل بين المللي آلك لدرفيشه ازمبدا"هامبورك آلمان به مقصدتهران حمل ودرتاريخ 19/8/72به موجب قبض انبارشماره 84435 درانبارشماره 2گمرك ارشادتهران تخليه وموطف بوده به بانك صادرات ايران شعبه سينا2مراجعه وباقبول وپرداخت مبلغ برات شماره 42/15/803/72 به ميزان 54440 مارك مبادرت به اخذاصول اسنادكالا ازجمله نسخ ارژينال بارنامه حمل مي نمودوسپس بادردست داشتن اصول اسنادبه نمايندگي شركت حمل ونقل آلماني فوق الذكر در ايران كه شركت حمل ونقل مسيران خوانده پرونده كلاسه 73/810 مي باشد مراجعه وباارائه نسخ اصلي بارنامه حمل قبض انبارظهرنويسي شده را بنام شركت خود دريافت مي گردد شركت مهريدك درتاريخ 25/10/1372 طي دادنامه به بانك صادرات شعبه سينا 2بجاي اعلام قبولي انصراف خودرا از واريز اسناد(يعني پرداخت مارك تعهدشده )بابت خريد كالا اعلام وازبانك درخواست اعاده اسناد به مبداءرامي نمايد.بانك كارگزار پس ازدريافت تقاضا ثبت سفارش شماره 90288556 راابطال واسناد را به مبداءحمل يعني آلمان اعاده مي نمايد دراين اثنا شركت فروشنده پس ازدريافت اسنادباتوجه به انصراف شركت مهريدك باموكل اينجانب واردمذاكره وكالارادرشرايط موجود وپس ازابطال اسناداوليه فروش كه بنام شركت مهريدك بوده باصدور اسنادمالكيت جديدكالامي فروشد پس از وصول اسنادبه نمايندگي شركت حمل ونقل بين المللي الكساندرفيشر آلمان درايران يعني شركت حمل ونقل مسيران مراجعه وباارئه بارنامه ارژينال قبض ظهرنويسي شده بنام خودراازشركت مذكوراخذ وسپس بادر دست داشتن اصول اسناد كالاموضوع قبض انبارشماره فوق الذكر جهت اخذ ثبت سفارش به وزارت بازرگاني مراجعه وچون كالاخارج ازسيستم بانكي وبدون انتقال ارزخريداري شده ورودكالانوعا"نيازبه مجوزدارد اداره مذكوربدون توجه به ظهرنويسي قبض انباربراساس متن قبض انبارمذكور بااستنباط ناصحيح به صدور پاسخ شماره 829256 مورخه 4/7/73 نموده وموكل جهت رفع ابهام به ادارات ذيربط گمرك مراجعه كه درخصوص مورددفتر واردات گمرك ايران به موجب اعلام نظرشماره 73690/71673/710/2384/73 مورخه 4/9/73 بااستنادبه تبصره يك ذيل ماده 14  قانون امور گمركي صاحب كالا بودن موكل راتائيد وجهت اجرابه گمرك ارشاد اعلام دراين موقع موكل مواجه باطرح شكايت واهي مالكيت كالاازطرف شركت مهريدك (خوانده )وممانعت ازترخيص كالابه موجب قرارشماره 73/96 ق مورخه 4/11/73 صادروآن دادگاه محترم گرديده است باتوجه به مواردمذكوره چون دعوت شركت خوانده واهي وبي اساس مي باشدواسنادارائه شده ازطرف نامبرده اسناداصلي نبوده وهمگي كپي يارونوشت است ولي درمقابل اسنادموجود دريك موكل اسناداصلي ومورد تائيد مقامات ذيربط مي باشد به عنوان واردثالث استدعاي فك قرارصادره وسپس رسيدگي به صدورحكم بربي حقي خوانده رانموده است دراثناي دادرسي درخواست صدوردستور موقت دائر برمنع وجلوگيري گمرك ارشاد ازضبط وفروش كالاي موردترافع رانموده است كه بااخذ خسارت احتمالي ودستورموقت صادرو درماهيت وارد رسيدگي نظربه اينكه نامه شماره 24443 مورخه 25/10/1372 صادره ازسوي شركت مهريدك خطاب به بانك صادرات سينا 2 موضوع كالاي ثبت سفارش شمارش 42/15/803/72 مويدومبين عدم حصول توافق بافروشنده كالاو مالا"فسخ معامله ابتدائي است وبانك كارگزار موضوع ابطال ثبت سفارش برات مذكور رابراساس نامه مورخه 168/72/6/73 به وزارت بازرگاني اصلاع داده وچون براساس مدارك ومستندات ابرازي شرايط پرداخت ثمن معامله بنحو نقدي وكالا درمقابل تسليم اسناد خريد وحمل كالااز طريق برات شماره فوق الذكر نزدبانك صادرات ايران شعبه سينابه شركت مهريدك فروخته شده وخريدارمبلغ ارزش اسناد رادرموعد مقرره به بانك كارگزاري واريزننموده ومتعاقب اعلام عدم قبولي وپرداخت وجه برات اسنادمالكيت كالاازطريق بانك كارگزار به شركت فروشنده ارسال شده وباابطال اسناد موصوف شركت فروشنده باخريدار جديد واردمعامله واسناد حمل وخريد راخصوصا"نسخه بارنامه اصلي توسط نماينده وي (شركت مسيران )ظهرنويسي گرديده ونظربه اينكه نسخه اصلي بارنامه كه دليل مالكيت كالاست بنام آقاي والانژاد صادرشده وباوصف مذكور مالكيت نامبرده بركالاي مورد ترافع محرزومسلم است النهايه آنچه كه باقي مي ماند اين است كه كالاي وارده باتقاضاي ثبت سفارشي شركت مهريدك واردايران گرديده كه باابطال آن كالاي وارده بدون ثبت سفارشي تلقي شده صرفنظرازاينكه موضوع لطمه اي به مالكيت خواهان واردنمي سازد اساسا"صدورثبت سفارشي كالا ماهيتا"به احاظ جلوگيري ازتخلي وتخديش نظام بازرگاني كشورو تنظيم وتنسيق واردات وصادرات كالاست فلذا اخذ مجوز ورود كالا حقي براي شخصي كه تقاضاي ثبت سفارشي وسپس درخواست ابطال آن رانموده است ايجاد نمي نمايد واساسا"تاثيري نيزدر مالكيت كالا نمي گذارد زيراآنچه كه متعلق به مالكيت كالاقرارمي گيرد اسناد خريد وحمل و مالكيت است واستناد وكيل خواهان دعوي اصلي به اينكه موضوع مشمول عقدبيع وازمصاديق آنست نيزبه همين دليل مردود اعلام مي گردد زيرا نه تنهادادگاه هيچيك ازمراجع قانوني ديگر موكل وي راباجهات اعلامي مذكوردر فوق مالك نمي داند.النهايه چنانچه دراثر عدم رعايت مقررات بازرگاني وگمركي حقوقي براي آنهامتصورباشدمي تواند مطابق مقررات مطالبه واستيفاءنمايندلهذادادگاه باپذيرش دعوي واردثالث واعلام مالكيت وي به كالاي وارده موضوع بارنامه شماره 5970/209309/9/1993 وقبض انبارشماره 84435 دعوي شركت مهريدك (خواهان اصلي )مشعربرصدور مجوزترخيص براي استردادمحموله موردترافع رابلحاظ عدم احرازمالكيت قانوني وي نسبت به كالاي اشاره شده غيرثابت تشخيص وحكم بربيحقي وي صادرواعلام ميگرددبالحاظ رددعوي خواهان اصلي قرارتامين خواسته صادره مورخه 4/11/1373 نيزفك وملغي الاترتلقي ميگرددهمچنين بااعلام مالكيت واردثالث ازدستورموقت مورخه 7992/10/74 نيزرفع اثرميگردد. راي صادره حضوري وظرف بيست روز پس ازابلاغ قابل تجديدنظرخواهي در ديوان عالي كشور ميباشد.
رئيس شعبه 186 محاكم عومي تهران  محدثي

مرجع :
آرشيوكتابخانه اختصاصي صادق غلام نتاج كارآموزقضائي دادگستري
123