رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي  7/7/69
شماره دادنامه  495
شعبه 21 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده
در تاريخ 5/5/1365 اداره كل منابع طبيعي و كشاورزي استان يزد (سرجنگلداري كل يزد) دادخوساتي به طرفيت معترضين فوق الذكر و آقاي (الف ) به خواسته خلع يد از مساحت 371 ...  مترمربع اراضي ملي شده مقوم به سه ميليون ريال تسليم دادگاه حقوقي يك يزد نموده به خلاصه اعلام شده 0 خواندگان بودن كسب مجوز قانوني و خودسرانه اقدام به تصرف مساحت سيصد وهفتاد و يك هزار مترمربع اراضي ملي شده منطقه غرب ايستگاه تثبيت شن يزدگرد را به طور غير مجاز تصرف و بهره برداري مي نمايند. راي كميسيون ماده 56 قانون جنگلهاومراتع قطعي شده است. به منظور حفظ اموال عمومي و بيت المال و حاكميت دولت در آن رسيدگي و صدور حكم خلع يد خواندگان و الزام آنها به پرداخت خسارات موردتقاضاست. فتوكپي راي 9/9/1354 كميسيون ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداري از جنگلها ومراتع پيوست دادخواست شده با ثبت به كلاسه 346/65 شعبه دوم وقت رسيدگي تعيين گرديده 0خواندگان طي لايحه اي به خلاصه پاسخ داده اند.اراضي مورد ادعاي خواهان كه در اثر خشك ساليهاي پي در پي و خشك شدن آب قنات مدتي زارعت نمي شده و بلااصتفاده مانده بوده اخيرا" كه چاه زرف در مجاورت آن احداث شده با اجاره نموده آب چاه اراضي را كشت مي كنند. سابقا" در آن كشت و زرع مي شده است صورت مجلس 9/9/1354 ارتباطي به زمين متصرفي آنها ندارد. صدور حكم بطلان دعوي مورد تقاضاست. قرار ارجاع امر به كارشناس صادر و اجرا گرديده 0 رئيس دادگاه بشرح تصميم مورخ 28/11/1368 به خلاصه اين استدلال كه كارشناس بشرح نقشه و نظريه شماره 174484/10/1368 ميزان اراضي متصرفي خواندگان رادر محدوده منابع ملي سيصد و شصت هزار مترمربع برآورد نموده و اعتراض خواندگان بنظريه كارشناس موثر نيست. نظر خود را بر قبول دعوي خواهان تا حد نظر كارشناس و رد زايد بر آن ابراز نموده است. و 38 نفر از خواندگان طي لايحه اي نسبت به نظريه مزبور اعتراض كرده به خلاصه اعلام داشته اند. اراضي مورد بحث را كه موات بوده قريب بيست سال است با صرف هزينه زيادطبق موازين شرعي و قانوني تسطيح و احياء كرده اند و مشغول كشت و زرع جو و گندم مي باشند. چند سال قبل از سال 54 كه راي كميسيون ماده 56 صادر شده اراضي موات را در تصرف داشته و كشت و زرع مي نموده اند.اداره جنگلباني جزء مستنيات ديگران قيد نموده است. كارشناس مربوطه ساختماني نمي توانددرمورد احياء زمين و تشخيص قدمت اراضي احياء شده اظهارنظر نمايد.تعيين كارشناس و تحقيق محلي جهت ثبوت احياء اراضي موات قبل ازسال 1354 مورد تقاضاست. با توجه به ايجاد مستحدثات و مواد147و148 قانون ثبت اسناد و املاك و مراتب بالا فسخ تصميم دادگاه و صدور راي بر بطلان دعوي مورد تقاضاست.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي  ...  و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
با توجه به دلايل دعوي و استدلال دادگاه و عنايت به اينكه تا زماني كه راي مورخ 9/9/1354 كميسيون ماده 56 قانون حفاظت وبهره برداري از جنگلها ومراتع مبني بر ملي بودن مودر دعوي وسيله مرجع صالح بي اعتبار اعلام نشود تصرف معترضين در قسمت ملي شده راي فوق جواز قانوني ندارد و عدم شمول مورد به ماده 148 قانون ثبت اسناد و املاك اصلاحي 31/4/1365 نظريه استنباطي مورخ 28/11/1368 شعبه دوم دادگاه حقوقي يك يزد درقسمت محكوميت معترضين صدرالاشعار موجه و صحيح تشخيص و تاييد مي گردد. پرونده به شعبه مزبور ارسال مي شود.
مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
154