رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 7/16/3433
شماره دادنامه : 435
تاريخ رسيدگي : 18/8/70
مرجع رسيدگي  : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : حسب مندرجات پرونده آقاي  ...  22 ساله به اتهام قتل عمدي  ...  تحت تعقيب دادسراي عمومي تهران قرار گرفته و دادسراي مزبور به موجب كيفرخواست شماره 302958/8/69وبه استناد ماده 2  قانون حدود و قصاص درخواست تعيين كيفركرده است وشعبه 148 دادگاه يكفري يك  ...  پس از رسيدگي و اعلام ختم دادرسي و احراز بزهكاري به موجب دادنامه شماره 1171/3/70 به شرح زير انشاء راي مي نمايد:
(در اين پرونده آقاي  ...  22 ساله ساكن  ...  شغل طلاسازي متهم است به قتل عمدي مرحوم  ...  بر اثر نزاع و بدگماني درمورد جرياني كه از زبان متهم در مراحل تحقيق و در محكمه بيان مي گردد توضيح مطلب به شرح اوراق پرونده اين است كه متهم مدعي است (پنج سال قبل از تاريخ حادثه قتل روزي در حمام استحمام و نظافت مي نمودم كه متقول به عنوان كمك به نظامت من آمد ناگاه متوجه شدم كه با آلت رجوليت من بازي مي كند. فهميدم قصد خدمت ندارد بلكه قصد لواط با من را دارد. تشكر كردم و اما مانع از ادامه كمك او شدم و پس از نظافت از حمام خارج شدم 0 پس از گذشت پنج سال روزي كه ازسركار برمي گشتم نامبرده را در اتوبوس ديدم و شناختم و مشاهده كردم دست خودش را به پاي من زد (درحالي كه سرپا ايستاده بوديم ) وزماني كه در ايستگاهي من و ايشان و مسافر ديگري پياده شديم به وي گفتم تو همان آدم كثيف پنج سال قبل نيستي كه در حمام قصد سوئي با من داشتي ؟ درگيري ايجاد شد.)
به چند دليل اظهارات متهم نمي تواند مقرون به صحت باشد.
1 - هيچ آشنايي ورفاقتي في مابين نبوده تا دوستانه به كمك او ...  بيايد.
2 - بر فرض كه به كمك آمده از كجامعلوم كه قصد.00كردن داشته ؟ و اگر دستي به اعضاي پايين بدن متهم مي زد مي بايست همان روز به پايين دست مي زد نه به آلت كه آن هم بر فرض تحقق  ...  " مفعوليت "  را مي رساند نه  ... " فاعليت "  را0
3 - چرا همان روز احساساتي نشدند و عكس العملي نشان ندادند.00 و باتشكر " موضوع را فيصله دادند"  و پس از گذشت پنح سال تجديد خاطره مي كند و مي گويد اين همان آدم بوده " است." 
4 - بر فرض كه اين همان آدم بوده عملي انجام نگرفته تا مستحق چنين كيفري باشد آن هم در ميان اتوبوسي با فشار جمعيت و حركت مستمر اتوبوس گاه بي اختيار بدن انساني به بدن انسان مجاورش اصابت " مي كند"  لكن هيچ قصد و غرضي در بين نيست.
5 - متهم با اينكه ميگويد (فرد يا افراد ديگري نيز با ما پياده شدند) ولي با هيچ كس در ميان نگذاشته و شاهدي بر مدعايش ندارد كه علت و انگيزه نزاع چه بوده و صرف ادعاست.
6 - با تحقيقات محلي انجام يافته عده اي از مومنين برپاكدامني و ايمان و تعهد متقول گواهي داده اند كه متاسفانه وكيل مدافع متهم مي گويد: ( چنين تحقيقات از نظر و خصوصيات اخلاقي فاقد ارزش است ، زيرا مثلا" از اهالي محل و همسايگان انتظاري غير از اين نيست.) لابد شهادت به پاكي و پاكدامني كسي ضد ارزش است ، در نظر جناب ايشان و اگر مي گفتند مقتول آدم بدي و متهم فرشته زمان است عين ارزش بوده و غيرموجه بودن وحدت رويه مورخه 16/9/69 كه  ...  و با توجه به اظهارات فرزندان متقول به رد ادعاي متهم به قتل مبني بر اينكه ( پدرمان نيازي به حمام بيرون نداشت و ما در منزل خودمان حمام داريم و اين تهمت و افترا به پدرمان است ) و متهم در آخرين دفاع صريحا" خود را مقصر " دانسته "  ولي مدعي شده ( از اولياي دم تقاضاي بخشش دارم ) كه اولياي دم نيز نه تنها وي را نبخشيدند، بلكه جملگي تقاتضاي قصاص نفس نمودند. دادگاه با استماع دفاعيه متهم و ويكل او و غيرمنطقي و غيرموجه دانستن آن وباتوجه به گزارش مندرج از صورتجلسه معاينه جسد كه علت مرگ راضربه مغزي و خونريزي داخلي و عوارض ناشي از آن ذكر مي كند با صراحت بيان متهم كه (با لگد به سينه مقتول زدم و افتاد و سرش به جدول خيابان اصابت نمود.00) با توجه به بيمار بودن متقول كه پرونده پزشكي در بيمارستان فيروزگر دارد و طبق ادعاي متهم و وكيل او (بيماري قند وارده و فشارخون ) وكهولت سن وي (55 ساله ) و ساير قرائن موجود در پرونده بزه ارتكابي به نظر محرز و عمل ارتكابي منطبق است با بند ج از ماده 2  قانون حدود و قصاص 0 بنابراين دادگاه مستندا" به ماده استنادي در كيفرخواست و بند ج آن و تقاضاي اولياي دم مقتول و بند يك از ماده 27  قانون حدود و قصاص و28 همان  قانون متهم را مستحق كيفر دانسته وبه قصاص نفس محكوم نموده و چنانچه تحصيل رضايت نموده به مفاد ماده 43 همان  قانون عمل مي گردد.) پس از ابلاغ راي آقاي  ...  وكيل مدافع متهم به شرح دو برگ لايحه مورخ 19/4/70 به راي صادره اعتراض نموده و پرونده به نظر آقاي رئيس دادگاه صادركننده راي رسيده و ايشان به شرح نظريه مورخ 19/4/70 به عقيده خود باقي مانده " است "  و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گردديه است. نظرشبعه ديوان :
( بسمه تعالي 0 نظر به مندرجات پرونده و كيفيات منعكس در آن ، ايراد و اعتراض وكيل مدافع محكوم عليه معترض وارد به نظر مي رسد، زيرا برابر ماده 47  قانون حدود و قصاص همسر مقتول در قصاص و عفو اختياري ندارد و نيز برابر راي شماره 31 - 20/8/65 وحدت رويه هئيت عمومي ديوان عالي كشور در مورد قتل عمدي اگر بعضي از اولياي دم كبير و بعضي ديگر صغير باشند و اولياي دم كبير تقاضاي قصاص نمايند با تامين سهم صغار از ديه شرعي مي توانند جاني را قصاص نمايند و در مانحن فيه دادگاه ديه سهم صغار تعيين ننمودند مراتب توديع ديه سهم صغار را به اولياي دم كبير تذكر نداده است و نيز احد از اولياي دم مقتول به نام  ...  دختر متوفي " متولد"  1361 مي باشد كه فعلا" از نظر شرعي كبيرمي باشد و دادگاه نظر ايشان را دائر به انيكه خواهان قصاص مي باشد ويا ديه مي خواهد جلب ننموده است و از طرفي با توجه به كيفيت خاص پرونده و اظهارات و اقرار صريح متهم در كليه مراحل تحقيق و دادرسي دائر بر اينكه با لگد به سينه متوفي زده و با سر به زمين خورده است و فوت نموده است و قصد كشتن را نداشته و اينكه زدن هر لگدي به سينه متوفي نوعا" كشنده نمي باشد و اينكه محرز نيست كه متهم از (بيماري و ناتواني متوفي ) هم آگاهي داشته است يا خير، لذا قتل مورد بحث شبه عمدي به نظر مي رسد و مورد از مصاديق قتل عمدي خارج مي باشد. علي هذا بنا به جهات ياد شده دادنامه شماره 1171/3/70 صادره از شعبه 148 دادگاه كيفري يك  ...  نقض مي شود و رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه كيفري يك  ...  ارجاع مي گردد.

مرجع :
كتاب قتل عمد، جلداول ، تاليف يداله بازگير،ازانتشارات ققنوس
چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

71