رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 23/23844
شماره دادنامه : 353/2
تاريخ رسيدگي : 23/6/71
فرجامخواه   : متهم آقاي باقر ... 
فرجامخواسته : دادنامه شماره 26221/2/71 صادره از شعبه 134 دادگاه كيفري يك  ... 
مرجع رسيدگي  : شعبه دوم ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : بنا به حكايت محتويات پرونده و كيفرخواست شماره 171999/10/70 دادسراي عمومي آقاي باقر فرزند.00 20 ساله به اتهام قتل عمدي مرحوم منوچهر به اين مضمون در كيفرخواست آمده است كه متهم مقتول را به عنوان گرم شدن از سر پست خود به داخل اتومبيل فرا خوانده و بعد از صرف مشروبات الكلي با هم هنگامي كه مقتول جهت گرم شدن به سمت بخاري اتومبيل خم شده كاردي را اززير صندلي بيرون “ آورده “  و او را مجروح “ كرده است “  و پس از آن با اتومبيل حركت نموده و جسد را در بلوار ...  رها نموده و او را به رگبار “ بسته است “  و پس از آن اسلحه را داخل گوني قرار داده و در جوي آب مي اندازد و پس از دستگيري در تحقيقاتي مكرر از جمله در نزد حاكم شرع اقرار به جنايت ارتكابي مي نمايد و نهايتا" كيفر خواست مورد اشاره با توجه به گزارش ستاد كشف جرايم و پاسگاه انتظامي  ...  و نظريه پزشكي قانوني و كشف اسلحه مربوطه و اقرار صريح متهم و نريه تشخيص هويت در باب اينكه گلوله از سلاح مكشوفه مذكور شليك شده و منجر به قتل گرديده بزه انتسابي را محرز اعلام و طبق مواد 1 و  قانون قصاص با رعايت مواد212 و 213 و215  قانون مزبور درخواست رسيدگي و صدور حكم نموده است.
شعبه 134 دادگاه كيفري يك  ...  باجري تشريفات قانوني به موضوع رسيدگي “ كرده “  و طي دادنامه شماره 26221/2/71 مفادا" چنين راي داده است :
(در مورخه 12/9/70 به كلانتري اطلاع مي رسد كه جنازه اي در كنار خيابان (بلوار) ...  رها شده 0 مامورين به محل عزيمت نموده ومشاهده مي كنند كه جنازه سربازي در حالي كه يك قبضه كارد مشكي به پشت او فرورفته رها شده و از طرفي به مسئولين پاسگاه  ...  اطلاع مي رسد كه منوچهر كه نگهبان در پادگان بوده مفقود شده و پس از تحقيق مشخص مي شود كه جنازه همان سرباز وظيفه مورد اشاره مي باشد و پس از دستگيري متهم موصوف ابتدا منكر ارتكاب قتل شده ، ولي در ادامه تحقيقات در مورخ 19/9/70 اقرار به قتل مي نمايد و قضيه را به اين مضمن تعريف مي كند كه (بعد از خوردن مشروب ترسيدم به خانه بروم  ...  دو سه مرتبه جلو پادگان رفتم ساعت حدود 11 شب بود.
مي خواستم وقت بگذرد. اتومبيل را در سمت راست پادگان نگه داشتم با نگهبان مربوطه صحبت كردم  ...  به او گفتم بيا داخل ماشين وگرم شو0 او قبول كرد و آمد.00 او فهميد من مشروب خورده ام 0از ماشين پياده شد و دوباره برگشت داخل ماشين نشست. من پيش خودم گفتم شايد او رتفه و خبر داده و الان مي آيند و مرا مي گيرند. در لاي پاهايم زير تشك يك كارد دسته مشكي داشتم 0 كارد را طوري در آوردم  ... او داخل اتومبيل آه و ناله مي كرد من در سه راهي  ...  اتومبيل رانگه داشتم و اسلحه كلاشينكف را كه روي دوش او بود گرفتم گلنگدن را كشيدم ، خودش روي رگبار بود و شليك كردم  ...  اسلحه را در گوني پيچيدم و داخل جوي آب بزرگ انداختم  ...  )
متهم در مورخه 20/9/70 در نزد.00 به ارتكاب قتل و شرب خمر و بردن اسلحه اقرار كرد و در جلسه دادگاه نيز اقارير خود در مراحل تحقيق را تاييد مي كند. در گزارش معاينه جسد آمده است : (در ناحيه پس سر و در بازوي راست و قسمت خارجي بازو و سينه و ناحيه سرين چپ و ران راست و ساق آثار ورود گلوله مشاهده مي شود. علت فوت متلاشي شدن جمجمه مي باشد، ولي پارگي احشاء داخلي نيز دارد.) صورتجلسه كشف اسلحه كه در گوني پيچيده شده بوده ضميمه پرونده است. و به اين ترتيب استنادا" قتل عمدي و عدواني به متهم موصوف به دليل اقارير صريح وي و قتاله بودن آلت ضرب و جرح مسلم و محرز است و با ملاحظه اقارير او و كيفيت ارتكاب عمل مشخص است متهم مسلوب الاراده نشده بوده و قدرت هر گونه تصميم گيري را داشته از جمله توانسته است قصد ارتكاب قتل نمايد. لذا “ طبق “  ماده 224  قانون مجازات اسلامي مستوجب قصاص است و اخوه “ برادران و خواهران ) مقتول كه ورثه و اولياي دم مي باشند مي توانند پس از اذن ولي امر شخصا" و يا با توكيل غير متهم  ...  باقر ...  راجهت ارتكاب قتل عمدي و عدواني برادرشان قصاص كنند و از حيث شرب خمر طبق ماده 174 قانون مجازات اسلامي به تحمل 20 ضربه شلاغ محكوم مي گردد.)
پس از صدور دادنامه يكي از ناظران جريان قتل به نام  ...  راننده  ...  طي شرح جريان كيفيت وقوع را توضيح داده كه قابل توجه است و پس از ابلاغ دادنامه متهم طي لايحه اي كه هنگام شور قرائت خواهد شد نسبت به آن اعتراض و تجديدنظر نموده است كه دادگا نپذيرفته و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و جهت رسيدگي به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر اتخاذ تصميم شايسته قانوني دادنامه شماره 26221/2/71 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 هرچند حسب محتويات پرونده ارتكاب قتل عمدي وسيله متهم استنادي توام با سبق تصميم و شك و ترديد نيست ، ليكن بنا به اظهارات اولياي دم (ص 193و194و191و187) مقتول به نام  ... داراي چهاربرادر و دو خواهر بوده است و والدين او فوت كرده اند ومجرد نيز بوده است و در تحقيقات مقدماتي كه اشاره وايضا" در جلسه دادگاه صرفا" تعدادپنج نفرازورثه و اولياي دم به اساس  ... اعلام شكايت و درخواست قصاص نموده اند و از ولي دم ديگر به نام عباس  ...  هيچ گونه اثري از تحقيق و اعلام درخواست او در پرونده مشاهده نمي شود و حسب موازين و مقررات قانوني فقهي لازم است كليه اولياي دم در موارد تعدد اوليا صريحا" اعلام شكايت و درخواست نمايند، لهذا راي مورد اعتراض از حيث حكم به قصاص نفس بنا به جهت فوق نقض و پرونده جهت رسيدگي مجددبه دادگاه همعرض ارجاع مي گردد.)

مرجع :
كتاب قتل عمد، جلداول ، تاليف يداله بازگير،ازانتشارات ققنوس چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

76