رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 2512/3271
شماره دادنامه : 18/12
تاريخ رسيدگي : 21/1/70
مرجع رسيدگي : شعبه 12 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : آقايان 1 كاظم فرزند.00 2 نجم الدين فرزند.00 3 بهرام فرزند.00 به اتهام شركت در قتل عمدي ( با شليك كلاش ) بهنام  ...  از طرف دادسراي عمومي  ...  تحت تعقيب قرار گرفته اند و به موجب كيفرخواست شماره 20469/4/68 با توجه به گزارش ژاندارمري و شكايت شكات و نظرات پزشكي قانوني و اظهارات متهمان و ساير اوراق پرونده به استناد ماده 8  قانون حدودو قصاص تقاضاي تعيين كيفر آنان گرديده است.
حسب محتويات پرونده به ادعاي متهمان " آنان "  جهت تعقيب و دستگيري عده اي و متفرق نمودن آنان ماموريت پيدا مي نمايند و به محل عزميت " مي كنند"  ولي " آنان "  با مشاهده مامورين به سوي جنگل مجاور روستا فرارمي كنند كه موردتيراندازي مامورين قرار" مي گيرند"  و تيري به بهنام اصابت " مي كند"  كه منتهي به فوت وي مي گردد.
مراتب به مقامات ذيصلاح گزارش " مي شود"  ضمن تحقيقات معموله كاظم و بهرام (متهمان رديف اول و سوم ) كيفرخواست اظهارداشته اند:
(ما فقط چند تيرهوايي شليك كرديم و به كسي هم اصابت نكرده است ، ولي نجم الدين (متهم رديف دوم كيفرخواست ومحكوم عليه ) بعد ازتير اندازي با رنگ پريده دستور حركت " داد"  و اصرار در ترك محل را داشت.)
بالاخره با اعلام جريان امر به دادسراي مربوطه آقاي بازپرس به موضوع رسيدگي " كرده "  و اقدامات قانوني را انجام " داده "  وبعد از يك سلسله رسيدگيهاي لازمه و كسب نظر پزشكي قانوني و مخصوصا" اظهارات مادر مقتول بنام  ...  بر اينكه قتل فرزندش عمدي بوده واو را عمدا" كشته اند قرار مجرميت متهمان را به اتهام قتل عمدي بهنام صادر " كرده است "  كه مورد موافقت آقاي داديار دادسراي  ... 0 واقع " شده "  و به شرح صدر گزارش ، كيفرخواست عليه متهمان به اتهام شركت در قتل عمدي تنظيم " شده "  و پرونده جهت رسيدگي به دادگاه كيفري يك  ...  ارجاع " گرديده "  و دادگاه مرجوع پس از تحقيقات به شرح منعكس در پرونده واستماع مدافعات نامبردگان و وكيل مشاراليهم و انجام مراسم قسامه و تصريح بانو ...  (مادر مقتول ) و غفور به اينكه (قاتل بهنام  ...  نجم الدين بوده و اينكه عمد است يا غير عمد آن را نمي دانم ) ختم رسيدگي را اعلام " داشته "  و طي دادنامه شماره 69/7223/5 چنين راي مي دهد:
(در خصوص اتهام آقايان 1 كاظم فرزند.00 2 نجم الدين فرزند.00
3 بهرام فرزند.00 داير به شركت در قتل عمدي مرحوم بهنام دراثر تيراندازي ، نر به اينكه متهمين منكر قتل عمد گرديده اند و تنها ولي دممقتول نيز كه والده مقتول است در عمد بودن قتل ترديد دارد و اينكه متمين هيچ گونه اختلافي با مقتول نداشته اند و انگيزه اي برا يعمد بودن قتل وجود ندارد و از طرفي مقتول طبق گواهيهاي پزشكي در اثر شليك يك گلوله فوت كرده و در اين صورت شركتي متصور نبوده و امكان ندارد، للذا ارتكاب بزه انتسابي به آنان (قتل عمدي ) در نظر دادگاه احراز نمي گردد و حكم برائت آنان صادر و اعلام مي گردد. لكن نظر به اظهارات آنان (متهمين رديفهاي اول و سوم )كه با قاطعيت اعلام كرده اند در حين تيراندازي به سوي قماربازان متوجه تيراندزي بوده اند وكلا" هوايي بوده و به كسي اصابت نكرده واينكه آقاي نجم الدين  ...  با رنگ پريده دستور حركت و ترك محل را به آنان داده و اينكه خود آقاي نجم الدين در دادگاه اعلام كرده كه (تير يكي از ما به وي اصابت كرد، ولي نمي دانم تير كدام يك از ما بوده ) و تحقيقات به عمل آمده در سپاه و بازپرسي و با توجه به اظهارات وي در دادگاه كه گفته (من ديم مقتول از رودخانه رد شده و افتاد و برگشت گفت من نبودم ) و اينكه دادگاه مورد را از موارد لوث تشخيص داده و انجام مراسم قسامه در دادگاه ارتكاب بزه انتسابي در حد قتل عمدي (خطاءمحض ) به آقاي نجم الدين محرز است و دادگاه محكوميت وي را به استناد بند ب ماده 2  قانون ديات و بند 6 ماده 3  قانون ديات و بند ج ماده 8  قانون فوق به پرداخت ده هزار درهم نقره خالص در حق شاكيه در طول سه سال از زمان وقوع جرم به عنوان ديه قتل غيرعمد صادر و اعلام مي دارد.)
پس از صدور و ابلاغ راي وكيل محكوم عليه نسبت به راي صادره اعتراض نموده و دادگاه به تاريخ 30/10/69 ضمن رد اعتراض و عدم قبول تجديدنظرخواهي پرونده را به ديوان عالي كشور ارسال " كرده " كه به اين شعبه ارجاع گردديه است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر صدور راي مقتضي دادنامه شماره  ...  فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
(بسمه تعالي 0 با توجه به محتويات پرونده امر نظر به اينكه از طرف محكوم عليه ايراد و اعتراض موثري كه نقض دادنامه معترض عنه را ايجاب نمايد به عمل نيامده با رد اعتراض مذكور دادنامه تجديدنظرخواسته نتيجتا" ابرام مي شود.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

77