رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 2/11/3525
شماره دادنامه : 614
تاريخ رسيدگي : 8/11/70
مرجع رسيدگي : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : حسب مندرجات پرونده بر اساس قرار مجرميت مورخ 27/8/66 آقاي جانشين بازپرس دادگاه و كيفرخواست شماره 475/2828/10/66 آقاي دادستان  ...  آقايان 1 (الف ) به اتهام قتل عمدي مرحوم (ب ) و تخريب شيشه هاي پذيرش بيمارستان  ...  و ايراد ضرب و جرح عمدي نسبت به (ج ) و شركت در ايراد ضرب و جرح به (ه) 2 (د) به اتهام شركت در راه بندان و تخريب و شركت در يك فقره ايراد ضرب و جرح عمدي نسبت به (ش ) 3 (ه) به اتهام شركت در راه بندان و تخريب و ايراد ضرب عمدي نسبت به (ش ) 4 (و) به اتهام شركت در راه بندان و تخريب و ايراد ضرب عمدي به خانم (م ) و معاونت در ايراد ضرب عمدي به (ش )5(ز) به اتهام شركت در راه بندان و تخريب و شركت در يك فقره ايراد ضرب و جرح عمدي به (ق ) 6 آقاي (ش ) به اتهام شركت در يك فقره ايراد ضرب و جرح به آقاي (ه) 7 (ي ) به اتهام شركت در يك فقره ايراد ضرب و جرح عمدي به (ه) 8 (ن ) به اتهام شركت در يك فقره ضرب و جرح عمدي به (ه) 9 (ح ) به اتهام معاونت در راه بندان و تخريب 10 (ط) به اتهام شركت دريك فقره ضرب و جرح عمدي نسبت به آقاي (ه) و يك فقره ايراد ضرب و جرح عمدي نسبت به آقاي (و) و تخريب شيشه هاي پذيرش بيمارستان 11 (گ ) به اتهام شركت در يك فقره ايراد ضرب عمدي به (ط) 12 (ف )به اتهام شركت در يك فقره ايراد ضرب عمدي به (الف ) تحت تعقيب قرار گرفته اند و پرونده به دادگاه كيفري يك  ...  ارسال و رسيدگي به شعبه 13 دادگاه كيفري يك  ...  ارجاع مي گردد.
شعبه مرجوع اليه در وقت فوق العاده 14/11/66 با حضورآقاي مشاور تشكيل " مي شود"  و به موجب راي شماره 17673/11/66 رسيدگي به اتهام متهم رديف دوم تا دهم را در صلاحيت دادگاه كيفري دو ...  تشخيص " مي دهد"  و قرار عدم صلاحيت به اعتبار صلاحيت مرجع قضايي اخيرالذكر صادر " مي كند"  و در مورد متهم رديف اول دستورانتخاب وكيل و تعيين وقت ريدگي و احضار را صادر " مي كند."  جلسه دادرسي 25/7/67دادگاه با حضور مشاور و اولياي دم و متهم (الف )و وكيل وي تشكيل گرديد. پس از استماع اظهارات اولياي دم و قرائت كيفرخواست صادره ، متهم در مقام دفاع منكر ارتكاب بزه انتسابي شده و وكيل وي نيزدر جهت بيگناهي موكل مطالبي عنوان كرده است.
جلسه دادگاه براي تحقيق از شهود تجديد" شده "  و جلسه بعد از مطلعين قضيه تحقيق كرده است. سرانجام پس از كسب نظريه كتبي آقاي شماور كه اجمالا" وقوع قتل را بين متهم و برادرش مردد دانسته و شعبه 13 دادگاه كيفري يك  ...  به شرح زير اظهار نظر نموده است :
( قتل آقاي (ب ) بين متهم (الف ) و برادرانش بنامهاي (ش ) و (ق ) مردد " است."  كه با ستقراع بين سه نفر قرعه به هر يك اصابت كرد ديه مقتول " را"  طبق ماده 3  قانون ديات انتخاب و طبق بند الف ماده 8  قانون مذكور ظرف يك سال از تاريخ وقوع قتل پرداخت نمايد و در مورد اتهام ايراد ضرب به آقاي (ج ) چون شاكي در جلسات دادرسي با ابلاغ احضاريه حاضر نگرديده است طبق ماده 159  قانون تعزيرات به موقوفي تعقيب متهم و در مورد اتهام ايراد ضرب به آقاي (ه) مورد را باز موارد لوث تشخيص " مي دهد"  چون شاكي اتيان سوگند نكرده ، ولي متهم در جهت برائت خود سوگند ياد نموده " است "  به برائت متهم در مورد " دادگاه "  نظريه را در اجراي ماده 288  قانون اصلاح موادي از  قانون آيين دادرسي كيفري به ديوان عالي كشور ارسال " مي كند و"  رسيدگي و اظهارنظر به اين شعبه ارجاع مي گردد و به موجب دادنامه شماره 28577/10/68به شرح زير اظهار نظر شده است :
(بسمه تعالي 0 با توجه به محتويات پرونده اولا" قسمتي از نظريه شعبه 13 دادگاه كيفري يك  ... كه متضمن موقوفي تعقيب بارئت متهم از اتهام ايراد ضرب و جرح و تخريب بوده اقتضاي انشاء حكم را داشته و قابل طرح در ديوان عالي كشور نمي باشد. ثانيا" دادگاه در مورد قتل مرحوم (ب ) كه آن را بين مهم و دو برادرش بنامهاي (ش ) و (ق ) مردد دانسته و به استقراع تمسك جسته چون دادسراي عمومي  ... درباره دو نفراخيرالذكر در اين خصوص كيفرخواستي صادر نكرده و اتهام قتل را منحصرا" به (الف ) نسبت داده دادگاه بايد در حدود كيفرخواست به قضيه مطروحه نفيا" يا اثباتا" اعلام نظر نمايد. علي هذا نظريه تنفيذ نمي گردد و پرونده به شعبه مربوطه اعاده " مي گردد"  تا در اجراي تبصره 2ماده 28  قانون تشكيل دادگاههاي كيفري يك و دو وشعب ديوان عالي كشور مصوب سال 1368 انشاء حكم نمايد.)
دادگاه مرقوم به موجب دادنامه شماره 1638/1/69به شرح استدلال مندرج در آن موضوع را از موارد علم اجمالي و شهبه محصوره دانسته و به قيد قرعه و اصابت قرعه به احد از متهمين به نام آقاي (ش ) نامبرده را بره پرداخت يك ديه كامله از نوع نقره انتخابي متهم در حق اولياي دم مقتول محكوم نموده است و پس از انشاء راي مذكور اولياي دم مقتول (شاكي ) نسبت به راي صادره اعتراض نموده اندوپرونده به نظر آقاي رئيس دادگاه صادركننده راي رسيده و ايشان به شرح نظريه مورخ 28/2/69 به عقيده خود باقي مانده و پرونده را به ديوان عالي كشور ارسال " كرده است كه "  به اين شعبه ارجاع گرديده وبه موجب دادنامه شماره 22730/8/69 به شرح زير اظهارنظرشده است :
(بسمه تعالي 0 نظر به مندرجات پرونده و كيفيات منعكس در آن برابر ماده 34  قانون تشكيل دادگاههاي كيفري يك و دو شعب ديوان عالي كشور شاكي يامدعي خصوصي نسبت به حكم برائت متهم در صورت وجود جهات تجديدنظر مذكور در  قانون تعيين موارد تجديدنظر احكام دادگاهها و نحوه رسيدگي آنها مصوب 14/7/67 حق تجديدنظردارد و در مانحن فيه متهم برائت حاصل نكرده است تا شاكي بتواند در مقام تجديدنرخواهي برآيد، لذا بنابه جهات يادشده درخواست تجديدنظر معترضين مردوداعلام مي گردد.)
محكوم عليه  ...  بشرح لايحه مورخ 16/5/70 به راي صادره اعتراض نموده و چون به شرح صورتجلسه مورخ 17/7/70 قاضي صادر كننده راي تغيير محل ماموريت داده است ، لذا پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع مي گردد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...   عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر رد اعتراض وارده مشاوره نموده و چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 نظر به مندرجات پرونده و كيفيات منعكس در آن ايراد و اعتراض محكوم عليه معترض تكرار مدافعات گذشته است كه نوعا"، ماهوي و خدشه بر نظر و استنباط دادگاه مي باشد و موثر در مقام نمي باشدوبه راي صادره از لحاظ صحت مباني استدلال ورعايت تشريفات دادرسي ايراد و اشكالي وارد نيست ،لذاضمن رد درخواست تجديدنظر محكوم عليه و معترض ، پرونده نزد مرجع مربوطه اعاده مي گردد.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

77