رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 14/16/3117
شماره دادنامه : 850
تاريخ رسيدگي : 28/9/69
مرجع رسيدگي : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان

خلاصه جريان پرونده :حسب مندرجات پرونده درتاريخ 31/1/69درقريه  ...  پسربچه 12 ساله اي به نام معصوم  ...  با اسلحه اي كه متعلق به آقاي قاسم بوده به وسيله پسربچه 14 ساله اي به نام مهدي فرزند قاسم به قتل ريده است. پزشكي قانوني علت مرگ مقتول را عوارض ناشي از اصابت گلوله اعلام نموده است. متهم به قتل (مهدي ،14ساله ) اظهار داشته است : (حدود ساعت 8 شب مورخه 31/1/69 رفتم منزل معصوم او به من گفت اسلحه تان را بياور من نگاه كنم 0 من هم اسلحه را بردم منزل آنان “ تا”  نگاه بكند. اسلحه را دادم دست معصوم كه گلنگدن كشيد. من خشاب اسلحه را در آوردم و اسلحه را از دست وي كشيدم 0 ناگهان دستم به ماشه رفت و اسلحه شليك كرد و خورد به معصوم واو به بيرون فرار كرده و در وسط كوچه افتاد و مرد. اسلحه مال پدرم است و در اتاق بالايي بود. از آنجا برداشته ام 0)
از پدر متهم به قتل تحقيق شده “ وي “  اظهار داشته “ است :”  (در منزل نبودم جهت ملاقات پسرم كه سرباز است به شهرستان  ...  رفته بودم كه اسلحه كلت كمري اينجانب را پسرم برداشته ونمي دانم چطور معصوم را كشته است.) اواسلحه را اول انقلاب خريده وبدون مجوز است.
پرونده به دادسراي عمومي  ...  ارسال و به آقاي بازپرس شعبه اول ارجاع “ شده “  و مشاراليه به علت صغر سن متم به صلاحيت دادگاه كيفري يك  ...  قرار عدم صلاحيت صادر “ كرده است و”  پرونده به شعبه نهم محاكم عمومي كيفري يك  ...  ارجاع وحسب صورتجلسه مورخ 4/2/69 اعلام شده با توجه به اصدار پدر و برادر مقتول مبني بر اينكه متهم به زندان نرود قرار وجه الكفاله به مبلغ نيم ميليون تومان صادر و با معرفي كفيل آزاد شده است.
در تاريخ 7/5/69 جلسه رسيدگي دادگاه تشكيل “ شده و”  ...  والدين مقتول اظهاركرده اند: (از پدر مهدي (متهم ) شكايت داريم كه دراثر بي مبالاتي ، فرزندش فرزندمان را به قتل رسانده ) و از دادگاه تقاضاي رسيدگي شرعي و قانوني نموده اند.
پدر متهم اتهام را قبول كرده و اظهار داشته : (قبول دارم كه فرزندم با اسلحه كمري فرزند ايشان را به قتل رسانيده و هرچه بگويند قبول دارم 0 با اين قضيه زندگي شاكي را تلخ نموده ام 0 چون دخترم عروس شاكي مي باشد و درخانه آنها زندگي مي كند) و ازانواع ششگانه ديات اقل ديه را انتخاب كرده است.
سپس دادگاه به شرح دادنامه شماره 7465/5/69 عاقله مهم رابه پرداخت ديه يك مرد مسلمان از نوع نقره در حق اولياي دم در مدت دو سال كه هر سال يك دوم آن را پرداخت نمايد محكوم نموده است.
آقاي قاسم (محكوم عليه ) به شرح لايحه مورخ 2/6/69 به دادنامه صادره معترض “ شده “  وتقاضاي تجديدنظر نموده است و آقاي رئيس دادگاه به شرح تصميم شماره 6646/6/69 اعتارض معترض را رد كرده و پرونده به ديوان عالي كشورارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر اخذ تصميم شايسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي 0 ايراد و اعتراض محكوم عليه با توجه به محتويات پرونده موجه به نظر نمي رسد و رد آن اعلام مي گردد، اما چون طبق تبصره يك بند ج ماده 2  قانون ديات جنايتهاي عمدي نابالغ به منزله خطاي محض است و مهلت پرداخت ديه خطاي محض حسب بند ج ماده 8  قانون ديات ظرف سه سال است مستندا" به ماده 33  قانون تشكيل دادگاههاي كيفري يك و دو شعب ديوان عالي كشور مهلت پرداخت ديه در حكم شماره 7465/5/69 صادره از شبعه نهم دادگاه كيفري يك  ...  از دوسال به سه سال اصلاح مي گردد.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

77