رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده   : 400713
شماره دادنامه  : 897/20
تاريخ رسيدگي  : 17/12/71
تجديدنظرخواه  : آقاي ظاهر
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 10812811/9/71 صادره ازشعبه 143 دادگاه كيفري يك  ... 
مرجع رسيدگي : شعبه 20 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : دادسراي عمومي  ...  آقاي طاهر ...  رابه اتهام تسبيب در قتل مرحوم علي  ...  تحت تعقيب قرار داده و به موجب كيفر خواست صادره ضمن تطبيق جرم انتسابي با مواد 23 ، 61 ، 63 از  قانون ديات از دادگاه كيفري يك درخواست تعيين مجازات نموده است. طبق مندرجات اوراق پرونده طاهر ...  حسب تقاضاي پدرهمسرش جهت خريداري يك راي گاو به يك گاوداري در نزديكي  ...  مراجعه و يك راس گاو گوشتي هلندي خريداري مي كند و با وانتي به رانندگي علي اصغر  ...  گاو مزبور را به محل مسكوني پدر همسر انتقال مي دهد و پس ازاينكه گاو را از وانت پايين مي آورند طاهر ير سرطنابي را كه بر گردن گاو بسته شده بوده به تير برق مي بندد و مدت كوتاهي به همان ترتيب و بدون بروز حادثه اي باقي مي ماند. سپس گاو با مشاهده كارد سلاخي در دست طاهر رم مي كند و با پاره كردن طنابي كه به تير چراغ برق بسته بوده به طرف اتوبان حركت مي كند و در اتوبان با اتومبيل پيكان كه به رانندگي علي و سرنشيني نريمان در اتوبان در حركت بوده برخورد نمودهو سرنشين اتومبيل در اثر برخوردمزبوچ مختصرا" مصدوم مي گردد. گاو پس ازبرخورداوليه مجددا" به اتومبيل حمله ور شده و با كله به بدنه اتومبيل زده و از آن فاصله گرفته و در چندمتري آن بدون حركت ايستاده در اين موقع راننده و سر نشين اتومبل پيكان كه متوقف شده از آن پياده شده اند و به محض پياده شده اند و به محض پياده شدن گاو به آنان حمله ور شده و نامبردگان اقدام به فرار كرده اند. نريمان خود را به بالاي پل رسانده واز خطر مصدوم شدن به وسيله گاو مزبورمصون مانده است.
اما علي گرفتار ضربات كله گاور شده و در اثر صدمات وارده فوت كرده است.
در گزارش معاينه جسد علت مرگ شكستگي استخوان جمجمه وخونريزي مغزي ناشي از برخورد سر با جسم سخت تعيين شده است. متهم بدوا" منكر تعلق گاو به خود شده و نسبت به موضوع اظهار بي اطلاعي كرده ، اما در تحقيقات بعدي گفته است كه گاو را براي پدر همسرش از گاو داري خريداري نموده و موقعي كه آن را از وانت پايي آورده اند با طناب به چوب چراغ بسته و بعد از مدت كوتاهي گاو رم كرده و با پاره كردن طناب به طرف اتوبان رفته و او هم مسافت زيادي به دنبالش دويده بلكه بتواند او را با كاردي كه در دست داشته زخمي نمايد و مانع حركتش شود كه قادر نشده و برخورد اتومبيل پيكان را با گاو مشاهده كرده و راننده را مقصر مي داند، زيرا از اتومبيل پياده شده و با چوبي كه در دست داشته ضرباتي به گاو وارد كرده است. البته گاو پس از اصابت گلوله هايي كه به وسيله مامورين شليك شده كشته شده است.
پس از وصول پرونده به دادگاههاي كيفري رسيدگي به شعبه 143 دادگاه كيفري يك ارجاع گرديده است. اولياي دم كه همسرو فرزندان متوفي مي باشند در تحقيقات مقدماتي و در دادگاه عليه طاهر شكايت و تقاضاي صدور حكم مقتضي كرده اند. متهم مدفعات قبلي را تكرار " كرده "  و خود را بي تقصير دانسته " است."  اولياي دم علاوه بر تعقيب قضيه از بابت كيفري با تقديم دادخواست ، خسارات وارده به اتومبيل را نير مطالبه نموده اند.
شعبه 143 دادگاه كيفري يك در خاتمه رسيدگي به استناد مقررات ماده 357  قانون مجازات اسلامي و بند 6 ماد297 و ماده 299  قانون مزبور نامبرده را به پرداخت سيزده هزاروسيصدوسي وسه درهم معادل ديه قتل مرد مسلمان در حق اولياي دم و مبلغ هشتادوسه هزاروچهار صد و نود و هشت تومان بابت خسارت وارده محكوم نموده است. محكوم عليه نسبت به حكم صادره اعتراض و درخواست تجديدنظركرده وپرونده با اعلام نظر آقاي قاضي صادركننده حكم به ديوان عالي كشور ارسال و جهت رسيدگي به درخواست به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر ... حكم معترض عنه مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(نظر به اينكه طبق ماده 375  قانون مجازات اسلامي سهل انگاري و اهمال در نگهداري و اطلاع از خطر حمله و آسيب رساندن از شرايط اصلي تحقق ضمان و مسئوليت صاحب حيوان و نگهدارنده است و حسب مندرجات اوراق پرونده گاو خريداري شده از زمان انجام معامله تا انتقال به محل موردنظر خريدار وضعيت عادي و معمولي داشته و بر فرض وجود حالت خطر حمله و آسيب رساندن دليلي بر علم و آگاهي خريدار از وضعيت قبلي ارائه نشده و با توجه به اينكه بستن به تيز چراغ برق عرفا" نگهداري متناسب با حالت مورد مشاهده محسوب مي شود و اقدام متوفي به خروج ازاتومبيل درشرايط منعكس درپرونده و تحريك گاو به حمله علت اصلي و سب اقوي و موثر در وقوع حادثه بوده و از اين جهت كه با توجه به محتويات پرونده كليتا" قصوري از ناحيه تجديدنظرخواه مشهود نيست ، اعتراض وارد است بنابراين حكم تجديدنظرخواسته نقض و رسيدگي مجدد به دادگاه ديگري ازمحاكم كيفري يك  ...  ارجاع مي شود.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

79