رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 1412/3293
شماره دادنامه : 85/12
تاريخ رسيدگي : 23/2/70
مرجع رسيدگي : شعبه 12 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : به حكايت مندرجات پرونده درتاريخ  29/3/69 در جريان تصادفي كه بين يك دستگاه تريلي ارتشي به شماره 18985به رانندگي آقاي اروجعلي  ...  و يك دستگاه تراكتور به رانندگي آقاي محمد.00 در مسير جاده  ...  واقع شده است. سرنشين وسيله نقليه ياد شده اخير به نام آقاي سيداكبر ...  به علت شدت صدمات وارده بلافاصله فوت شده و به هر دو وسيله نقليه مذكور نيز خسارات قابل توجهي وارد شده است آقاي افسر كاردان با معاينات انجام شده فني ، بي احتياطي از طرف راننده تريلي را به جهت عدم توانايي در كنترل وسيله نقليه در حين سبقت علت اصلي تصادف قلمداد نموده است. متهم با قبول عهده داربودن رانندگي وسيله نقليه مورد بحث در هنگام وقوع برخورد پيرامون چگونگي جريان امر توضيح داده است كه در حالي كه تراكتور موردبحث در مسير عبور وي و از قسمت جلو در حركت بوده و شخص او قصد سبقت گرفتن از آن را داشته است چون از سمت مقابل اتومبيل ديگري ظاهر شده و در صورت حركت در مسيرمزبور و با تمايل به سمت چپ جاده احتمال وقوع تصادف با اتومبيل ياد شده متصور بوده است ، ناگزير به سمت راست متمايل " شده "  و د همين وضعيت قسمتي از اتومبيل وي با چرخ عقب تراكتور برخورد " كرده "  كهدر اثر آن مقتول حادثه كه بر روي گلگير تراكتورمستقر بوده از محل مزبور به زير افتاده و در نتيجه برخورد با آسفالت جاده فوت است.
بر مبناي اقدامات مذكورفوق و اعتراض متهم نسبت به نظريه كاردان فني اعلام نظر در خصوص مورد به شوراي بررسي تصادفاعت پليس راه هنگ مستقل  ...  متشكل از سه نفر از آقايان افسران اداره مرقوم محول " شده است "  كه شوراي مزبور نير به موجب اظهارنظرمورخ 1/4/68 علت تامه تصادف را بي احتياطي راننده تريلي ارتشي به واسطه عدم رعايت فاصله طولي مناسب قبل از سبقت اعلام داشته است. با محقق شدن امور ياد شده و انجام تحقيقات لازمه دادسراي عمومي  ...  كه متكفل رسيدگي به موضوع بوده است نهايتا" مجرميت آقاي اروجعلي فرزند.00 را از حيث ارتكاب قتل غيرعمدي مرحوم سيداكبر  ...  ناشي از بي احتياطي در امر رانندگي به علت عدم رعايت فاصله طولي قبل از سبقت احراز " كرده "  و به شرح كيفرخواست شماره 11509/4/68 رسيدگي و تعيين كيفر متهم موصوف را به استناد ماده 149  قانون تعزيرات و ماده 5  قانون ديات از دادگاه كيفري يك  ...  درخواست نموده است.
پس از انجام امر مزبور و طرح قضيه در شعبه 12 دادگاه كيفري يك  ...   چون در جريان دادرسي متهم با اعلام تقصير راننده تراكتور و تصريح به بيگناهي خود خواستار اخذ نظريه كارشناسان رسمي شده است ، به منظور عطف توجه به مدافعات متهم سوابق كار جهت اعلام نظر پنج تن از كارشناسان رسمي به دادسراي عمومي  ... ارسال " شده است "  كه با تحقق امر مذكور كارشناسان منتخب تفصيلا" در خصوص مورد اعلام نظر نموده اند كه در قسمت اخير نظريه مرقوم عينا" چنين آمده است : ( ...  بنابر اين علت تصادف بي احتياطي از طوي راننده تريلي ارتشي  ... " بوده است " ، ولي راننده تريلي ارتشي هيچ گونه مسئوليتي نسبت به فوت سرنشين نداشته و اين مسئوليت متوجه راننده تراكتور است.00)
با اظهارنظر فوق و اعاده پرونده به دادگاه رسيدگي كننده در ادامه دادرسي اقدامات لازمه انجام " شده "  و نهايتا" مرجع مزبور به شرح دادنامه شماره 69/145 ضمن تصريخ به اينكه علت و سبب " تصادف "   ...  مورد نظر بي احتياطي از جانب راننده تريلي ارتشي بوده و " سواركردن "  مسافر " ازسوي "  راننده تراكتور منحصرا" جنبه تخلف از مقررات مربوطه را داشته است ، بزه انتسابي به متهم را به توجه به شكايت اولياي دم و نظريه پزشك قانوني و نظريه افسركاردان فني و اظهارنظر هيئت كارشناسان رسمي محرز و مسلم دانسته و مستندا" مجازات اسالمي نامبرده  ...  فوق را به پرداخت ديه كامله يك مرد مسلمان كه متم در انتخاب نوع آن مخير خواهد بود وهمچنين پرداخت مبلغ هفت هزارتومان جزاي نقدي محكوم نموده است. پس از اصدار دادنامه مزبور وجري اقدامات لازمه چون محكوم عليه باتقديم لايحه اي نسبت به حكم صادره معترض " بوده "  و آقاي دادرسي دادگاه صادركننده راي نيز به بقاء به نظريه ابرازي تاكيد نموده است و در اجراي مقررات قانوني پرونده متشكله به ديوان عالي كشور ارسال " شده " و در نهايت رسيدگي به موضوع به اين شعبه محول گرديده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر تاييد دادنامه معترض عنه دادنامه شماره  ...  فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 اعتراضات عنوان شده از ناحيه محكوم موثر در مقام نيست و بر اساس مندرجات پرونده و مفاد راي صادره  ايراد و اشكالي نيز بر دادنامه معترض عنه وارد نمي باشد كه با توجه به مراتب فوق با رد تجديد نظرخواهي معترض دادنامه مذكورنتيجتا" ابرام مي شود.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

80