رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

  شماره دادنامه : 862                تاريخ رسيدگي :  27/12/79
فرجامخواه : آقاي حسن جوانمردي به قيمومت از محجور رضاجوانمردي بنشاني شيراز  
فرجامخوانده : خانم فاطمه خواجه احمدي بنشاني شيراز  
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 78-1176 صادره از شعبه نهم دادگاه تجديدنظراستان فارس 
تاريخ ابلاغ دادنامه فرجامخواه 2/9/79 تاريخ وصول دادخواست فرجامي  15/9/79
مرجع رسيدگي : شعبه 22ديوانعالي كشور
هيئت شعبه آقايان : انصاري مستشار و علي سليمي عضو معاون

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 25/9/77 خانم فاطمه خواجه احمدي دادخواستي بطرفيت رضا جوانمردي همسرش بخواسته طلاق تقديم دادگستري شيراز مي نمايد و با ارائه فتوكپي شناسنامه خدو سند ازدواج و نيز فتوكپي آزمايش واحد تحقيقات پزشك هسته اي توضيح مي دهد با اينكه مدت 10 ماه در منزل زوج بوده  از هر نظر بطور كامل تمكين از وي نموده ام ولي تا كنون بلحاظ ناتواني جنسي كه دارد قادر به انجام وظائف زناشوئي نبوه و باكره هستم و با مراجعه به پزشك درمان نشده و چون از اين حيث در عسر وحرج بسر مي بردم صدور حكم بشرح خواسته مورد تقاضا است با ارجاع پرونده به شعبه 33 دادگاه عمومي شيراز، اين شعبه در تاريخ 17/12/77 با حضور طرفين تشكيل زوجه اظهار مي دارد منظورم از طلاق فسخ نكاح بلحاظ عنن زوج مي باشد، زوج دفاعا" اظهار داشت ، بلحاظ جلوگيري زوجه قادر به نزديكي با وي نشده ام ، سالم هستم ، اظهارات وي در مورد عنن اينجانب كاملا" دروغ است تقاضا دارد نظريه پزشكي قانوني در مورد عنين بودن يا نبودن اينجانب تحصيل گردد و لايحه اي نيز بدادگاه ارسال داشته و بموجب ان مطالبي در مورد ترك خانه از سوي زوجه و عدم تمكين وي و اينكه زوجه در مورد باكره بودن خود دليلي ارائه نداده و حاضر به طلاق زوجه اش نمي باشد بيان داشته است ، دادگاه زوجين را طي شرحي به پزشكي قانوني معرفي تا معاينات لازم عنداللزوم كسب نظريه متخصصين درخصوص عنيني بودن زوج و باكره بودن زوجه اظهار نظر نمايند، پاسخ واصله در خصوص باكره بودن زوج بشرح برگ 20 حاكي است كه پرده بكارت زوجه از نوع حلقوي و بدون پارگي است در تاريخ 1/3/78 آقاي رحمان شناور به وكالت از زوج وارد دعوي شده و مضن حضو ردر جلسه مورخ 14/3/78 لايحه اي نيز ارسال و بموجب آن موكلش از حيث عنن سالم اعلام و اضافه نمود زوجه موكلش را از خود مي راند و همكاري نمي كند و زوجه نصف هزينه كارشناسي را نپرداخته است و ضمنا" آمادگي خود را جهت مذاكره با زوجين وسعي در سازش فيمابين آنان در خارج از دادگاه اعلام نموده زوجه اظهار داشت چون خوانده حاضر به معرفي خود به پزشك متخصص نشده وهمين امر دلالت بر صحت ادعاي اينجانبه دارد لذا صدور راي بشرح خواسته مورد تقاضا است دادگاه با اعلام ختم رسيدگي پس از شرح دادخواست و احراز زوجيت طرفين دعوي بشرح دادنامه شماره 438-21/4/78چنين انشاء راي مي نمايد(( با عنايت به مفاد دادخواست و نامه پزشكي قانني كه باكره بودن خواهان را مورد تاييد قرار داده و نظر به اينكه خوانده خود را به پزشك متخصص معرفي ننموده و با اخطار دادگاه نتيجه آزمايشگاه را به دادگاه ارائه ننموده و مدافعات غيرموجه ومدلل خوانده و وكيل ايشان و ساير قرائن و شواهدموجود در پرونده بنظر دادگاه دعوي محمول بر صحت است مستندا" به بند2 ماده 1122 ق 0م راي بر فخس نكاح فوق الذكر منعقده بين زوجين صادرو اعلام مي دارد، راي صادره از تاريخ ابلاغ ظرف 20 روز قابل تجديدنظر در دادگاه استان فارس مي باشد با ابالغ راي صادره در مهلت مقرر وكيل زوج از دادنامه صادره تجديدنظرخواهي معمول و ضمن تكرار مطالب و ايرادات قبلي خود خلاصتا" اظهار داشت دادگاه بدوي به ايرادات ودفاعيات اعلامي توجه نكرده و فتوكپي ارسالي زوجه برابر با اصل نشده و لاتين آن ترجمه نشده است و بر صدق ادعايش دليلي نياورده و از زوجش تمكين نمي كند ومعلوم نيست عنن زوج چگونه براي دادگاه ثابت شده است وباكره بودن زوجه دليل بر عنن زوج نيست ، تجديدنظرخوانده و پدرش در دادگاه سه عيب (عقب افتادگي جنون و عنن ) از بدو ازدواج براي زوج ذكر كرده اند كه با توجه به ماده 1131ق 0م حق فسخ ساقط شده بود است در خاتمه مدافعات صدور راي به بطلان دعوي را تقاضا كرده اند شعبه نهم دادگاه تجديدنظر استان فارس كه عهده دار رسيدگي مي شود در تاريخ 7/7/78 با حضور وكيل تجديدنظرخواه و تجديدنظرخوانده تشكيل ، وكيل اظهار داشت اعتراض همان است كه قبلا" اعلام شده است تجديدنظرخوانده اشعار داشت من به ادعاي خود باقي هستم ايشان (زوج ) نزديكي نمي تواند بكند و عنن است ، هيئت رسيدگي كننده چون جلب نظر پزشك قانوني را در خصوص عنن ادعايي در اخذ تصميم موثر مي داند زوج را در معيت زوجه به سازمان پزشكي قانوني معرفي كه حسب اعلام جهت آزمايش حاضر نمي شود به وي اخطار ميشود خود را در مهلت مقرب به پزشك قانوني معرف ينموده و نظريه پزشك قانوني را اخذ و ارائه نمايد، و عليرغم اخطار به مشاراليه وتمديد مهلت نسبت به انجام آن اقدام نمي كند تا اينكه وكيل اقاي رضا جوانمردي جنون فعلي و سابقه بيماري حاد رواني و بستري شدن وي را اعلام و اضافه مي نمايدبرادر من حاضر است قيمومت او را قبول كند ولي موكلش عنين نمي باشد، راي دادگاه مبني بر خجر رضا جوانمردي بموجب دادنامه شماره 522- 28/4/79 و بشرح برگ صادره آقاي حسن جوانمردي برادر وي به قيموميت مشاراليه تعيين شده است ودادگاه در جلسه 16/7/79 با حضور قيم و محجور و تجديدنظرخوانده تشكيل قيم اظهار داشت در حال حاضر برادرم رضا مجنون است و در مورد اعتراض به راي تا كنون نتوانسته ام با وكيلش مشورت نمايم ، زوجه اظهار داشت شوهرم عنيين است و هم مجنون براي معاينه نيز حاضر نگرديده است تقاضاي تاييد را يبدوي صادر را دارم دادگاه با اعلام ختم رسيدگي و بيان تجدينظرخواهي آقاي حسن جوانمردي به قيموميت از طرف محجور000 خلاصتا" بموبج دادنامه شماره 78-1176 در تائيد راي تجديدنظرخواسته چنين استدلال نموده نظر به اينكه زوج در طول مدت دادرسي حاضر به معرفي به پزشك نشدهاست و ع لاوه بر اين بموجب راي شماره 522-28/4/79 بلحاظ جنون حكم حجر رضا جوانمردي نيز صادر شده ا ست راي صادره فاقد ايراد و اشكال قانوني بوده و مطابق مقررات وموازين شرعي صادر گرديده است با رد اعتراض بعمل آمده به استناد ماده 358ق 0آ0د0م دادنامه تجديدنظرخواسته تائيد مي شود راي صادره در مهلت مقرر قابل فرجامخواهي در ديوانعالي كشور مي باشد با ابلاغ راي به قيم محجور مشاراليه در مهلت قانوني فرجامخواهي از آن معمول و خلاصتا" اظهار داشت زوجه برادرم هيچگونه دليلي بر عنن وي ارائه نداده و شواهدي وجود دارد كه خلاف ادعايش را ثابت مي كند، مشاراليها بهيچ وجه از زوج تمكين ننموده و صرفا" برا يمطالبه جهيزيه با برادرم ازدواج كرده است و زوجه خود داراي حالات رواني است و باعث مي شود كه برادرم تعادل روحي خود را از دست بدهد و آنچه را كه دادگاه معين كرده نتواند انجام دهد در ضمن يك نوع حالت تنفر و بيزاري نيز در وجود وي بوجود امده است فرجامخوانده نيز در رد ادعاي فرجامخواه طي لايحه اي مطالبي عنوان نموده از جمله اينكه اعلام داشته همسرش را چندين پزشك متخصص معاينه و به عنن وي پبي برده واظهار نظر كرده اند، با انجام تبادل لوايج پرونده به ديوانعالي كشورارسال و به اين شعبه ارجاع گرديد اينك هيئت شعبه بتاريخ فوق تشكيل پس از قرائت گزراش عضو مميز آقاي علي سليمي واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:

بسمه تعالي
دادنامه صادره واجد ايراد و خدشه مي باشد زيرا عدم مراجعه زوج به پزشك دليل اثبات عنن وي محسوب نمي گردد و ساير مدارك ارائه شده در اين رابطه هم بنظر دادگاه جهت احراز عنن كافي نبوده است وموضوع جنون زوج نيز در مرحله بدوي مورد رسيدگي و لحوق حكم واقع نشده و برابر مقررات موضوعه مرجع تجديدنظر صرفا" به آنچه كه مورد تجديدنظرخواهي و در مرحله نخستين مورد حكم قرار گرفته است حق رسيدگي و اظهارنظر را دارد، بنابراين راي صادره قابليت تائيد را نداشته ونقض مي گرددو رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه تجديدنظراستان فارس محول ميشود0
انصاري - مستشار                علي سليمي - عضو معاون