رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ 22/7/74      شماره دادنامه 635     كلاسه پرونده 74/310-2/ت
مرجع رسيدگي :شعبه دوم دادگاه تجديداستان كردستان
هيات شعبه :آقايان بختياري رئيس وفريدوني مستشاردادگاه
تجديدنظرخواسته :دادنامه شماره 474-18/4/74اصادره درپرونده 74/429شعبه سوم دادگاه عمومي سقز
خلاصه جريان پرونده :درروزنامه ....شهرستانهاشماره 15326- پنجشنبه 31/1/74آگهي زيرباخط درشت ترازمعمومل چاپ شده است :...ناباورانه فاجعهذنبودنت راپذيراگشتيم وآنچه باراندوهمان راافزون كرد،كردار نابخردانه وبي دادگرانه ناكساني بودكه دربودنت مظلوميتت راباور نداشتندوحتي براندك مانده ات ترحمي نداشته واشكي نريختندولي در نبودنت درصدرمجلس سوگت بارخساري زردشرمسارازكردارشان وبازباني مملوازتزويرورياداددلسوزي سرمي دادندداغ ننگ همچون مرگي برتاركشان ابدي ،روانت شاد،يادت ماندگاربادا...
آقاي ...شرحي خطاب به مديرمسوول روزنامه ...تهيه نموده وبااعلام اينكه مطلب مذكوركه معلوم نيست آگهي مي باشديابيانيه ياسوگنامه يا فحشنامه ،برعليه طايفه اي تهيه شده وباعث تفرقه گرديده واين برخلاف بندج ازماده 2قانون مطبوعات است ونماينده ...درسقزكه اسباب انتشارمطلب رافراهم كرده ،درمجلس سوگ شركت داشته وصدرنشينان مجلس رامي شناختند وهدف ازنشرچنان مطلبي رامي دانسته ونمي بايست انتشارآن راتسهيل مي كرد، خواستارچاپ جوابيه شده اماروزنامه مذكورظاهرابه اين علت كه جوابيه شرطهاي مذكوردرقسمت اخيرماده 23قانون يادشده رافاقدبوده ازانتشار جوابيه امتناع كرده سپس آقاي ...به استنادمواد30و31قانون مطبوعات شكايت كرده وخواستارچاپ جوابيه وتعقيب آقايان ...نويسنده متن و... خبرنگارونماينده ...درسقزشده است وتوضيح داده كه جزصدرنشينان و عزاداران مجلس بوده است .
آقاي ...درقبال اتهام اظهارداشته درآن متن شخصي معيني مدنظرش نبوده وفقط احساسات انساني خودرابيان كرده است .آقاي ...هم اظهارداشته به وظيفه معمولي خودبعنوان نماينده عمل كرده وآگهي رابراي چاپ به روزنامه .. فرستاده وشخصابه كسي اهانت نكرده است .
شعبه سوم دادگاه عمومي سقزبااين استدلال كه درمتن آگهي ازكسي نام برده نشده وشاكي دليل كافي ارائه نداده كه نشان دهدمتن مذكورمتوجه وي بوده و مسئووليت انتشارهم متوجه مديرمسئول روزنامه است نه نماينده ،قرارمنع پيگردصادركرده است .شاكي تجديدنظرخواهي نموده واظهارداشته عمل متهمين ازمصاديق ماده 141قانون تعزيرات است .پس ازوصول وارجاع پرونده به اين شعبه وثبت آن به كلاسه فوق وتعيين وابلاغ وقت رسيدگي بطرفين پس ازتشكيل جلسه رسيدگي مقرر،اينك دروقت فوق العاده شعبه دوم دادگاه تجديدنظر استان كردستان تشكيل است .پس ازقرائت گزارش وبررسي اوراق پرونده و مشاوره ختم دادرسي رااعلام وبه شرح آتي مبادرت به صدورراي مي نمايد.

"راي دادگاه "
مقصوددادگاه محترم بدوي ازقرارمنع تعقيب ،صدورحكم بربرائت متهمين بوده است .ودرهرحال چون دراصدارآن راي به ادله ابرازي شاكي توجه نشده ، راي مخدوش است ونقض مي گردد.
وامادراصل موضوع ،چون حسب اقرارمتهم شاكي ،دوست صميمي وپسردائي متوفي درمجلس عزاجزسوگواران بوده ،وازمجموع اظهارات متهم وقرائن كار بدست مي آيدكه دوستان وبستگان سوگوارمتوفي درآگهي كذايي مدنظربوده اند اتهام آقاي ....دائربرنشراكاذيب واهانت محرزاست وعملش برمواد141و 86قانون تعزيرات منطبق مي باشدبنابراين به استنادمادتين مذكوروبا رعايت ماده 46قانون مجازات اسلامي به تحمل چهل ضربه شلاق محكوم مي گردد.
درموردعمل آق اي ...نماينده روزنامه ...درسقز،باتوجه به اينكه حتي خواننده خالي الذهن ناآشنابامطبوعات باخواندن آن آگهي متوجه مي شودكه قصداهانت وتخفيف اشخاص معيني دربين بوده ،ونماينده ...باسالهاكار مطبوعاتي وخبرويت دراين امروشناخت بافت اجتماعي شهرسقزوخصوصا شناختن آگهي دهنده وعزاداران ،بهترازهركسي ازچنان مقصودي مطلع بوده وبا اين وصف انتشارآگهي راتسهيل نموده ،عملش معاونت دربزه هاي مذكور محسوب مي شود،لذابه استنادهمان موادوبارعايت ماده 43قانون مجازات اسلامي ،به تحمل سي ضربه شلاق مي شود.وچون باتوجه به كمي سن وحيثيت فرهنگي استحقاق تخفيف دارد،به استنادماده 22قانون اخيرمجازاتش به پرداخت سيصدهزارريال جزاي نقدي تبديل مي گردد.
درموردمديرمسئوول روزنامه كه شاكي طبق مواد30و31قانون مطبوعات از اوشكايت كرده است ،باتوجه به محل وقوع بزه به صلاحيت رسيدگي دادگاه عمومي تهران ،قرارعدم صلاحيت صادرمي گردد.اين راي قطعي است .
رئيس دادگاه :بختياري                    مستشاردادگاه :فريدوني

مرجع :كتاب نمونه آرامحاكم دادگستري ايران             صفحه 59-161
1- دادگاههاي تجديدنظراستان
گردآورنده : عبدالرحمن رسولي              انتشارات سمن سال 1357
38