رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده اصراري كلاسه :  9/1/5976 ك
رديف : 77/7
راي شماره : 11 - 2/7/1377

بسمه تعالي
راي هيئت عمومي ديوان عالي كشور(شعب كيفري )
نظر به اينكه كه به استناد ماده 206 قانون مجازات اسلامي حكم به قصاص نفس كه مجازات قاتل عمدي است ، صادرگرديده باتوجه به محتويات پرونده دليلي بر عمدي بودن متهم منتهي به مرگ كه لازمه تحقق قتل عمدي مي باشد اقامه نگرديده ، اعتراض وارد است 0 بنابراين به تجويز بند ((ج )) ماده 24 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب و با اكثريت آراء دادنامه شماره 20768/4/76 صادره از شعبه نهم دادگاه عمومي بندرعباس نقض و رسيدگي مجدد به دادگاه ديگري ازدادگاههاي عمومي بندرعباس ارجاع مي شود0

مرجع :
آرشيو دفتروكالت آقاي پرويزچگيني وكيل دادگستري

* سابقه *
بسمه تعالي
تاريخ رسيدگي : 28/11/76
شماره دادنامه : 382/2
رديف         : 77/7 هيئت عمومي
موضوع مورد رسيدگي : تجديدنظرخواهي وكيل محكوم عليه به قصاص نفس نسبت به
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 20768/4/76 صادره از شعبه نهم دادگاه عمومي بندرعباس
تاريخ ابلاغ دادنامه به تجديدنظرخواه :2/6/76
تاريخ وصول دادخواست تجديدنظر :  3/6/76

مرجع رسيدگي : شعبه دوم ديوانعالي كشور
هيات شعبه آقايان : سيد عبدالله رضائي رئيس و حشمت الله نظري عضو معاون

خلاصه جريان پرونده :
پيرو گزارش مورخ 14/2/76 و دادنامه شماره 50/2 صادره از اين شعبه پس از آنكه طي دادنامه شماره 16896/8/75 صادره از شعبه 2دادگاه عمومي بندرعباس آقاي حسين غلامي نژاد باتهام قتل عمدي مرحوم مختار مرجوئيان با تشخيص مورد ازموارد لوث و انجام مراسم قسامه ، به قصاص نفس موكول به توديع سهم ديه صغار مقتول از ناحيه اولياءدم متقاضي قصاص محكوم شده و در اثر تجديدنظرخواهي محكوم عليه پرونده بديوانعالي كشور ارسال و باين شعبه ارجاع گرديده ، طي دادنامه شماره 50/142/2/76 اين شعبه بشرح بين الهلالين :(( با توجه به مجموع اوراق پرونده اعترافات متهم در صفحات اشاره شده دردادنامه مبني بر درگيري با مقتول و اينكه درب آهني منزل را محكم بسته و به سر مقتول اصابت نموده است اصل قتل توسط متهم محرز است لكن عمدي بودن قتل با توجه باينكه قصد قتل را انكار نموده و حتي قصد زدن درب به سر متقول را اعتراف نكرده بلك ميگويد براي اينكه ميخواستند وار منزل شوند درب را بستم وبه سر مقتول اصابت كرده ثابت نيست 0 مضنا" هيچگونه قرينه ظنيه اي در پرونده كه دلالت كند متهم قصد زدن درب به سر مقتول را داشته مشهود نيست تا مورد از موارد لوث محسوب گردد علاوه بر مطالب فوق در اقامه قسامه بر قسم خوردندگان تفهيم نشده كه بر عمدن بودن قتل قسم بخورند و آنها هم برعمدي بودن قتل قسم نخورده اند بلكه بر قاتل بودن متهم قسم خورده اند0 بنابراين دادنامه فوق الذكر بر خلاف موازين صدور يافته و نقض ميگردد و پرونده جهت بررسي مجدد به دادگاه همعرض ارجاع ميشود)) پس از اعاده پرونده به دادگستري شهرستان بندرعباس به شعبه نهم دادگاه عمومي بندرعباس جهت رسيدگي ارجاع شده ، دستور تعيين وقت صادر شده ، اولياءدم متهم و وكيل وي جهت رسيدگي دعوت شده اند 0 جلسه دادگاه در تاريخ 26/2/76 در وقت مقرر با حضور اولياءدم متهم و ويكل وي تشكيل شده بدوا" شكايت مادر مقتول ،پدر مقتول اصالتا" و ولايتا" بر فرزندان صغير مقتول استماع شده 0 پدر مقتول اظهار داشته شكايتش را قبلا" مفصلا" شرح داده خلاصه اينكه متهم در نانوايي براي دخترش مزاحمت ايجاد كرده بود0 همراه پسرش جهت اعتراض نزد متهم رفته متهم با چوب محكم به سر پسرش زده و متواري شده مادر متقول شفاها" اظهارات شوهرش را تائيد كرده 0 به متهم تقهيم اتهام قتل عمد شده 0 مفادا" اظهار داشته با شهريار پسر شاكيان عوايش شده و دخرت شاكيان رانديد0 شب مختار سرجوئيان و عده اي عرب منزل وي آمده اند0 درب را باز كرده عده اي را پشت درب ديده شروع به سنگ زدن كرده اند و با چوب حمله كرده اند چون در داخل حياط تنها بوده درب را بسته نميداند به سر مقتول خورده يا خير 0 وكيل متهم ضمن تقديم لايحه اي در 2 صفحه كه ضميمه پرونده شده اظهرا داشته با عنايت بگزارش ضابط دادگستري (ص 28) واظهارات شهود در پرونده از جمله از جمله س 10 و12 آنچه مستفاد ميگردده موكل با برادر مقتول در نانوايي درگير ميگردد و بعد از اتمام شدن دعوا موكل به منزلش ميرود كه برادرهاي مقتول جهت گرفتن انتقال و زدن موكل به در نانوايي ميروند(اظهارات نانوا وآقاي خودكار) و وقتي متوجه ميشوند كه موكل به منزل رفته به منزل وي مراجعه ميكنند كه پس از دق الباب هنگامي كه موكل درب را ميگشايد با افراد زيادي مواجه ميگردد و به جهت صيانت خود وخانواده اش و فرار اقدام به بستن درب منزل مينمايد كه طبق استناج دادگاه بدوي درب به سر مقتول اصابت ميكند0 و ادامه ميدهد كه موكلش قصدضربه زدن نداشته و ضربه در نوعا" كشنده نيست اگر قتل به موكلش منتسب باشد فاقد عنوان عمدي است 0 دادگاه قرار اجراي قسامه را صادر نموده پدر متقول 25 بار و مادر مقتول هم 25 بار سوگند يادكرده اند كه متهم عمدا" فرزندشان را به قتل رسانده 0 سپس از متهم و وكيل وي خواسته اند كه به آخرين دفاع بپردازند0 متهم دفاعيات قبلي خود را تكرار نموده 0 وكيل متهم اظهار داشته مووضع وارد در باب فوت نيست 0 چنانچه مورد از باب فوت منتفي شود باتوجه به حضور برادران مقتول در محل واقعه بهتر بود برادران نيز حاضر ميشدند و اگر تعداد آنان كمتر از50 نفر ميشد اجراي سوگند باين صورت كه متن نوشته اي براي مدعيان بيسواد تهيه وتكرار شود قانوني نيست 0 بهر حال اصابت درب به كيفيت مذكور در پرونده نه كشنده است ونه عمدا" صورت گرفته است 0 تقاضاي اتخاذ تصميم شايسته را نموده دادگاه پس از اعلام ختم رسيدگي طي دادنامه شماره 30768/4/76 مبادرت به صدور راي نموده كه قسمتهائي از دادنامه اخيرالذكر عنيا" درج ميشود: ((در خصوص اتهام آقاي حسين غلامي نژاد000 داير برقتل عمدي مرحوم مختار000 با توجه بگزارش نيروي  انتظامي ، شكايت اولياءدم اقار متهم به اصل وقوع درگيري ، تناقض گويي هاي متعدد متهم در دادگاههاي و نيروي انتظامي ، اينكه حسب گزارش معاينه جسدبوسيله پزشكي قانوني علت مرگ ضربه شديد مغزي ناشي از اصابت جسم سخت و سنگين به جمجمه تعيين گرديده و آثار بريدگي وسيع در آهيانه چپ مرحوم وجود داشته همچنين با توجه به شهادت گواهان مورداز موارد لوث بوده و اولياءدم به صدق ادعايشان مراسم قسامه رااجراءنموده 000 بند ب ماده 206 قانون مجازات 000 قصاص متهم فوق صادرواعلام ميگردد000 و با توجه باغينكه آراء اصراري در برابر راي ديوانعالي كشورصادر شده است پرونده عينا" به هيئت عمومي ديوانعالي كشورارسال ميگردد0 رئيس شعبه 0009)) دادنامه بطرفين ابلاغ شده وكيل محكوم عليه درمهلت مقرر قانوني و با پرداخت هزينه دادرسي نسبت به راي صادره اعتراض نموده 0 پرونده بديوانعالي كشور ارسال و باين شعبه ارجاع گرديده لايحه وكيل محكوم عليه هنگام مشورت قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي حشمت الله نظري عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي محمد رامزي داديار ديوانعالي كشور اجمالا" مبني بر اتخاذ تصميم شايسته قانوني مشاوره نموده چنين راي ميدهد:

بسمه تعالي
با توجه به مجموع محتويات پرونده خصوصا" مندرجات اوراق شماره هاي 1،9،10،11،12،25،26،27،40،41،49،50،58،82 خصوصا"اظهارات متناقض خانواده مقتول در تشريح شكايتشان بشرح اوراق شماره هاي 1،2،4،9، 16،20،26،41،و42 كه در لايحه وكيل متهم (ص 82الي 90) در دفاع از متهم تشريح گرديده ادعاي رفتن دوشيزه آمنه سرجوشان خواهر مرحوم مختار به نانوايي و مزاحمت آقاي حسين غلام نژاد 25 ساله كه متاهل و داراي چهار فرزند است ، باري مشاراليها ظاهرا" عاري از حقيقت است 0 بنظر ميرسد بين آقاي شهريار سرجوشان و متهم به قتل در نانوايي درگيري ايجاد شده و آقاي شهريار سرجوئيان باتفاق پدر، برادرش رضا و احتمالا" افراد ديگري به درب منزل متهم رفته اند0در اثر بستن درب از ناحيه متهم درب به صورت مرحوم مختار سرجوئيان اصابت كرده مشاراليه دچار شكستگي استخوان جمجمه و خونريزي شديد مغزي شده وب رحمت ايزدي پيوسته 0 هيچگونه دليل يا قرينه ظن آوري بر احراز قاصد بودن متهم بر ايراد ضرب به مرحوم مختارارائه نشده بلكه دلايل و قرائن ظن آور خلاف آن در پرونده موجود است 0 بهرحال دادنامه شماره 30768/3/76 صادره از شعبه نهم دادگاه عمومي بندر عباس همانطور كه در پايان آن ذكر شده اصراري تشخيص ميگرددمستندا" به بند ج ماده 23 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب پرونده جهت طرح در هيئت عمومي كيفري ديوانعالي كشور بدفترمربوطه ارسال ميگردد0


بتاريخ روز سه شنبه : 7/7/1377 جلسه اصراري كيفري هيئت عمومي ديوان عالي كشور، برياست حضرت آيت الله محمدمحمدي گيلاني ،رئيس ديوانعالي كشور و با حضور جناب آقاي مهدي اديب رضوي نماينده دادستان محترم كل كشور و جنابان آقايان : روستا و مستشاران و اعضاء معاون شعب كيفري ديوان عالي كشور بشرح ذيل تشكيل گرديد0

پس از طرح موضوع و قرائت گزارش و بررسي اوراق پرونده و استماع عقيده جناب آقاي مهدي اديب رضوي نماينده دادستان محترم كل كشور مبني بر: ((با توجه به رسيدگي هاي انجام شده ماحصل جريان اين است كه قبل از واقعه قتل مرحوم مختار سرجوئيان ،درنانوائي بين شهريار سرجوئيان و متهم به قتل درگيري ايجاد مي شود و بنا به اين سابقه و وجود اختلاف ، شهريار به ا فتاق برادرش مختار و افارد ديگري شبانه به درب منزل متهم مي روند و نابمرده ياباركردن منزل ،متوجه حضور آن افراد مي شود و بشدت درب را مي بندد و درب به سر مختار اصابت كرده و صدمات وارده به سر، منجر به فوت او مي شود هرچندكه اولياءدم متقول بعنوان قتل عدم از متهم شكايت نموده اندوبا بررسي هاي انجام شده قتل محرز شده است ولي دليل و قرينه ظني كه ثابت نمايد متهم با بستن درب قصد قتل مرحوم مختار را داشته است در پرونده وجود ندارد و با اين وصف صدور حكم قصاص درباره متهم بر خلاف اوضاع و احوال موجود در پرونده مي باشد0 لذا راي شعبه دوم ديوان عالي كشور كه بر اين اساس صادر شده ، موجه بوده ، معتقد به تائيد آن مي باشم 0)) مشاوره نموده و باتفاق آراء بدين شرح راي داده اند:

92