رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 23/2/71      شماره دادنامه : 178/30 مرجع رسيدگي : شعبه 30 ديوانعالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
آقايان حسن وعزيز وموسي وعلي خانمها صديقه وفاطمه دادخواستي به طرفيت اداره اوقاف شهرستان خوي بخواسته خروج از حالت ثلث طبق احكام شرح در مورد رقبات موروثي اينجانبان منتسب به مرحوم حاجي علي جد مادري بدليل بي اعتباري  وخلاف شرع بودن وصيتنامه ادعايي اداره اوقاف وابطال اسناد مربوطه به پلاكهاي  643/780 مغازه وزمين تقاضا وبا ضم مداركي واعلام مجعول بودن وصيتنامه ادعايي اوقاف كه به عنوان وقف درخواست ثبت گرديده وباتوجه به جوحاكم قبل از انقلاب نيز به ثبت رسانده وبا غصب املاك مورث بدون مجوز قانوني با تباني وتقلب برابر مواد قانوني امور حسبي قانون ثبت وساير مواد مذكور در دادخواست ولايحه منضمه اجراي وصيت را در صلاحيت وصي وبعد از فوت وصي با ورثه دانسته بويژه كه وصيت زائد بر ثلث را نافذ ندانسته اضافه شده اداره اوقاف كليه مايملك  مورث حتي سكه هاي بيشمار وطلاي باقيمانده را تصاحب وورثه از ارث محروم شده اند در پايان ابطال اسناد تنظيمي را تقاضا نموده اند با ارجاع پرونده بدادگاه حقوقي 2 خوي ولحاظ لايحه تقديمي آقاي وكيل اداره اوقاف وايراد از حيث صلاحيت وهمچنين در مورد ماهيت قضيه اعلام شده املاك مورد ادعا سالهاي قبل از طرف اداره اوقاف بعنوان وقف به ثبت رسيده با توجه قانون ثبت واينكه خواهان با طرح دعاوي مكرر ومتعدد واينكه ساليان دراز پرونده در جريان رسيدگي بوده با صدور حكم قطعي از ديوانعالي كشور حكم بر حقانيت اداره اوقاف صادر وطرح دعوي بگونه ديگر وتحت عناوين مختلف ماهيت قضيه را تغيير نمي دهد با توجه به اينكه موقوفه بودن پلاكهاي ادعايي به اثبات رسيده دعوي مطروحه موجه نبوده مضافا" باينكه غير از وصيتنامه مورد عمل سال 1305 دوفقره نوشته ديگرداده شده كه از وجود آنها اداره اوقاف بي اطلاع است ومورد ترديد مي باشد واز لحاظ تاريخ هم مقدم بر وصيتنامه مسلم الصدور ووصيتنامه معتبر بعدي بوده واثري برآن مترقب نيست دادگاه خوي ( حقوقي 2 )با توجه به اختلاف در وصيتنامه بصلاحيت دادگاه مدني خاص اعلام عدم صلاحيت مي نمايد دادگاه مدني خاص نيز با توجه به اين تقديمي طرفين واينكه خواسته خروج از حالت ثلث است رسيدگي را در صلاحيت حقوقي 2دانسته با حدوث اختلاف به شعبه 21 ديوانعالي كشور بلحاظ اختلاف رسيدگي را درصلاحيت دادگاه مدني خاص دانسته با ادامه رسيدگي در دادگاه حقوقي يك قائم مقام مدني خاص ولحاظ لوايح تقديمي كه خواهانها خود را ورثه مرحوم حاج علي ولد معرفي وبا تقديم گواهي حصر وراثت اظهار داشته اند رقبات موروثي وماترك جد ومورث اينجانبان را باستناد وصيتنامه مورخه 16 جمادي الاخر 1305قمري اداره اوقاف غصب ومورد سوء استفاده قرارداده اصل وصيتنامه هاي شرعي ومعتبر آنمرحوم در دست اينجانبان است وصيت بتاريخ رجب 1303 قمري است كه فتوكپي آن موجود است ولي اصل آن در دست نيست درحاليكه طبق وصيتنامه سال 1305 قمري درخواست ثبت شده كه تاريخ آنرا جعل كرده اند وكيل اوقاف اظهار داشته پرونده را نماينده اوقاف آورده است فتوكپي وقفنامه موجود است اصل آن در انقلاب كه دفتر اداره را سوخته اند از بين رفته واداره اوقاف رقبات مورد ادعا را به ثبت داده با اعتراض آقاي حسن وديگران به ثبت حدود چهار – پنج سال محاكمه طول كشيده باصل وصيتنامه رسيدگي شده باستناد احكام صادره ملك بنام وقف ثبت گرديده دعوي اعتبار امور مختومه را دارد فتوكپي آراء صادره در خصوص مورد كه بالحراز اصالت مستندكه وقفنامه تشخيص وعمل به وقف هم شده حكم به نفع اوقاف صادر گرديده سرانجام دادگاه باتوجه بايراد اداره اوقاف بدوا" با صدار نظريه نموده وسپس با تاييد اينكه منظور دادگاه از نظريه همان قرار رد دعوي باستناد بند 3قانون آيين دادرسي مدني  باعتبار امر مختوم كه با اعتراض وتاييد قرا رپرونده بديوانعالي كشور ارسال شده است لايحه اعتراضيه وپاسخ اوقاف درمقام تبادل لايحه بهنگام شور قرائت مي شود .
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي 000 عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند .
بسمه تعالي
چون نسبت به مستند دعوي قبلا" رسيدگي وبا تشخيص واحراز وقفيت حكم قطعي صادرگرديده با فرض تعيير تعدد خواهانها چون به تلقي وبوارثت از مورث ( واقف )بوده وهمچنين تغيير عنوان با توجه به مستند دعوي وتمسك به آن نمي تواند موجب تجديد رسيدگي گردد مگر احكام قطعي سابق الصدور بجهتي از جهات قانوني از اثر بيفتد وهمچنين راي هيئت عمومي استنادي تجديد نظر خواهان هم صرفنظر از انصراف آن از موضوع وبالحاظ اصلاح بعضي موادي از قانون مدني در خصوص تاثير شهادت ناظر بماهيت قضيه است كه در مانحن فيه بشرح مار الذكر موثر درمقام نمي باشد وبالاخره راي ديوانعالي كشور در مقام حل اختلاف وتشخيص صلاحيت دادگاه در رسيدگي بموضوع بوده وتكليفي بر دادگاه صالحه برسيدگي بماهيت قضيه چنانچه از جهت يا جهات نامرئي ديگر دعوي قابل استماع ورسيدگي نباشد ايجاد نمي نمايد بنا به مراتب در وضع فعلي با توجه به احكام قطعي صادره اعتراض موجه ومدللي كه نقض قرار تجديد نظر خواسته را تدارك نمايد اقامه نشده ونتيجه ابرام مي گردد.