رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 15/7/71      شماره راي : 431/3 مرجع رسيدگي : شعبه سوم ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 19/4/67 آقاي قادر … دادخواستي به طرفيت آقاي علي … مقيم قرچك ورامين ( بعداً نشاني خوانده باقر آباد 8 متري شهيد رجائي دست راست پلاك … منزل علي … اعلام شده است ) به خواسته صدور حكم به استرداد مبلغ 3410000 ريال بابت فروش سهميه و انتقال جواز نانوائي شماره 2769 بخشداري ورامين واقع در قرچك به دادگاه حقوقي يك شهرستان ورامين تسليم نموده كه پرونده به كلاسه 67/ ـ 68 در دادگاه مرقوم مطرح رسيدگي قرار گرفته و در جلسه 28/6/68 دادگاه طرفين حاضر شده اند ودر اطراف دعوي و دفاع در قبال آن مطالبي به دادگاه اظهار نموده اند سپس دادگاه از طرفين محل نانوائي را سوال كرده كه اظهار داشته اند محل نانوائي در فيروز آباد شهر ري شهرك توحيد است سپس دادگاه با مشاوره ختم رسيدگي اعلام و به شرح راي داد شماره 57ـ 28/6/68 به اين استدلال كه حسب اظهار طرفين محل استقرار نانوائي مورد اختلاف فيروز آباد شهر ري شهرك توحيد بوده كه جز حوزه قضائي شهر ري مي باشد ووجوه مورد مطالبه هم جز حق وحقوق مغازه مورد اختلاف بوده است و به استناد ماده 23 قانون آئين دادرسي مدني قرار عدم صلاحيت به شايستگي دادگاه حقوقي يك تهران صادر وپرونده را ارسال نموده كه جهت رسيدگي به شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك تهران ارجاع و پرونده به كلاسه 68/251 ثبت شده وطرفين جهت رسيدگي دعوت شده اند واين دادگاه در تاريخ 3/6/71 در وقت فوق العاده به اين اعتبار كه دعوي راجع به مال غير منقول نيست و وجه خواسته مورد مطالبه ناشي از انتقال جواز نانوائي است وبا لحاظ محل اقامت خوانده ورأي وحدت رويه شماره 31 ـ 5/9/63 هيئت عمومي ديوان عالي كشور قرار عدم صلاحيت به شايستگي دادگاه حقوقي يك ورامين صادر و پرونده را جهت حل اختلاف به ديوان عالي كشور ارسال نموده كه به كلاسه 23/6559 ثبت و به اين شعبه ارجاع شده است .
« راي »
قرار عدم صلاحيت شماره 57ـ 28/6/68 كه آقاي دادرس دادگاه حقوقي يك ورامين درپرونده مطروحه صادر نموده ناصحيح و خلاف قانون واستدلالي كه در توجيه قرار مذكور به علم آمده مخدوش است زيرا حكايت مندرجات  دادخواست و اوراق پرونده كار خواسته دعوي مطالبه مبلغ 3410000 ريال است كه به ادعاي خواهان  خوانده دعوي در ارتباط با قرار داد مستند دعوي مربوط به واگذاري امتياز جواز نانوائي  از وي وصول كرده النهايه مسئولين امربا انتقال جواز نانوائي به مشاراليه موافقت نكرده اند و مغازه وجواز كسب به نام شخص ديگري به نام علي شاهسون بوده و از آنجا كه سهميه وجواز در اختيار وي قرار نگرفته به منظور استرداد وجوه پرداختي اقامه دعوي نموده النهايه « دادگاه به اين استدلال كه محل نانوائي در شهر ري مي باشد ووجوه مورد مطالبه هم جز حق وحقوق مغازه مورد اختلاف بوده به استناد ماده 23 قانون آئين دادرسي مدني ( ماده 12 قانون جديد ) قرار عدم صلاحيت صادر كرد در حالي كه ماده 23 قانون آئين دادرسي مدني مربوط است به دعاوي راجعه به غير منقول اعم از دعوي مالكيت وساير حقوق راجعه به آن بنابر اين با لحاظ ماده 29 قانون مدني ماده 23 قانون آئين دادرسي مدني هنگامي صادق است كه دعوي راجع به عين غير منقول و مالكيت مال غير منقول وحق انتفاع از غير منقول و حق ارتفاق در غير منقول باشد و حال آنكه خواسته دعوي مطروحه مطالبه وجه نقد است در ارتباط با قرار داد مورخ 28/6/1362 و ارتباطي به عين غير منقول و دعوي مالكيت و حقوق راجعه به آن ندارد و دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسيدگي است و عدم توجه دادگاه به موازين  قانوني راجع به صلاحيت و صدور قرار عدم صلاحيت ناصحيح موجب گرديده  رسيدگي به دعوي كه در جلسه 28/6/68 دادگاه حقوقي يك ورامين موجبات آن فراهم بوده حدود سه سال معوق بماند . » بنا به مراتب و با عنايت به خواسته دعوي ومحل  اقامت خوانده و قاعده اساس صلاحيت مذكور در ماده 21 قانون آئين دادرسي مدني ( ماده 11 قانون جديد ) با تشخيص صلاحيت دادگاه حقوقي يك ورامين در رسيدگي به  دعوي مطروحه به استناد ماده 32 لايحه قانوني دادگاههاي عمومي حل اختلاف مي شود و پرونده جهت رسيدگي به دادگاه حقوقي يك ورامين ارسال مي گردد

مرجع : 
كتاب صلاحيت و احكام راجع به آن – به اهتمام يدا.. بازگير – چاپ اول – چاپ گيتي – 80  – انتشارات فردوسي