رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 20/383316
شماره دادنامه : 496
تاريخ رسيدگي : 22/9/1371
فرجامخواه   :  ...
فرجامخواسته : دادنامه شماره 26200/3/1371 صادره ازشعبه ... دادگاه كيفري يك ...
مرجع رسيدگي  : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : پيرو گزارش و راي شماره 29251/5/70 اين شعبه ،پاسگاه اعلام ژاندارمري ...طي گزارش شماره 468569/116/6/69 به دادگاه حقوقي 2 مستقل ... اعلام نموده كه ( حسب اعلام يكي از اهالي روستاي ... واقع در17 كيلومتري غرب پاسگاه به اينكه قتلي واقع شده به محل عزيمت شد و مشاهده گرديدجسد جواني 17 ساله به نام (ع ) فرزند... در نزديكي خانه اش به زمين افتاده و اهالي اظهار داشتند به وسيله آقاي (ك ) با چاقو از ناحيه قلب مجروح و در دم فوت نموده است و برادر ديگر مقتول به نام (الف ) نيز به وسيله (م ) با چاقو مجروح شده است كه مجروح قبل از رسيدن مامورين به وسيله اهالي به بيمارستان منتقل شده است. بلافاصله به تعقيب قاتل و ضارب پرداختيم و متهم به قتل و (م ) درنزديكي روستا دستگير شدند .)
جسد توسط دكتر...معاينه شده و حسب اعلام نامبرده علت فوت مقتول خونريزي شديد قلب به علت جرح با جاقو بوده است. پاسگاه از پدر و مادر مقتول تحقيق نموده هر دو نفر ازآقاي (ك ) به قتل عمدي فرزندشان اعلام شكايت كرده اند . متهم در ژاندارمري اظهار داشته در تاريخ 7/6/69 من با (الف ) برادر متقول بر سر يك تبر اختلاف پيدا كرديم و درگير شديم و مجددا" در تاريخ 8/6/69 حدود ساعت ده صبح جلو خانه ... (الف ) و(ح )و (ع ) با من درگير شدند و من را كتك كاري كردند و من هم با چاقو از خودم دفاع كردم و يك ضربه به (ع ) زدم 0) به موجب يك برگ استشهاديه مورخ 12/6/69 چهارده نفر از اهالي روستاي ...با اتيان و اعلام سوگند گواهي داده اند كه (ع ) كه به دست (ك ) به قتل رسيده است.(الف ) برادر مقتول كه در نزاع شركت داشته و به وسيله (م ) با چاقو مجروح شده اظهار داشته (من موقعي كه رسيدم آقاي (ك )برادرم را زده بوده و (م ) من را با چاقو زد .) همچنين به موجب يك برگ استشهاديه مورخ 14/6/69 هفت نفر گواهي داده اند كه آقاي (ك ) آقاي (ع ) را با چاقو به قتل رسانيده است. از (م ) متهم به ايراد جرح با چاقو به (الف ) تحقيق شده نامبرده منكر جرح به شاكي شده است.
آقاي (ك ) در نزد جانشين بازپرس ...اظهار داشته : ( به خاطر يك سر تبر كه مال رفيقم بود و نامبرده قصد بردن آن را با زور داشت با هم درگير شديم و بنده نامبرده را با چاقومجروح و تقاضاي كمك دارم چون تنها بودم ترسيدم كه من را بكشند .)
آقاي بازپرس با تفهيم اتهام و اخذ تامين قرار مجرميت (ك ) به اتهام قتل عمدي (ع ) به وسيله جرح با چاقو و قرار مجرميت (م ) فرزند ... را به اتهام جرح با چاقو (الف ) صادر نموده كه به موافقت دادسرا رسيده و كيفرخواست شماره 201513/8/69 عليه متهمان تنظيم و به استناد ماده 2 قانون قصاص و ماده 1 قانون مجازات حمل چاقو براي متهم رديف اول و به استناد مادتين 75و 210 قانون ديات و ماده يك قانون مجازات حمل چاقو براي متهم رديف دوم درخواست مجازات شده است. پرونده جهت رسيدگي به دادگاه كيفري يك ... ارجاع شده و دادگاه آقاي ...را به عنوان وكيل تسخيري متهم تعيين نموده و باتعيين وقت رسيدگي و احضار شكات و متهم و با انجام دادرسي و استماع مدافعات متهم و وكيل او و انعكاس شكايت اولياي دم به اولاي دم خطاب نموده آيا از كسان و بستگان شما كسي هست كه از ماجرا اطلاع داشته باشد و به نفع شما قسم يادنمايد كه آقاي (ك ) عمدا" فرزندت (ع ) را كشته است ؟ آقاي (د) اظهار داشته (خودم قسم مي خورم ) و نامبرده پنجاه مرتبه سوگند جلاله ياد نموده است. همچنين مادر مقتول نيز يك بار سوگند يانموده كه قاتل فرزندش (ك ) است در خلال رسيدگي (الف ) يكي ازشكات مجروح به موجب رضايت نامه رسمي شماره 2842165/12/69 تنظيم شده دردفتر خانه اسناد رسمي شماره ...9 از شكايت خود عليه (م ) اعلام گذشت و رضايت نموده است.
متهم به قتل در دادگاه منكر قتل شده و اظهار داشته در اثر كتك و شكنجه در پاسگاه و دادگاه ... اقرار به قتل نموده است.
دادگاه با تفكيك پروند در مورد اتهام (م ) جداگانه اتخاذ تصميم نموده كه مورد نظر نمي باشد و در مورد اتهام (ك ) به اتهام قتل عمدي (ع ) با اعلام ختم رسيدگي به موجب راي شماره 2047170/1/70 با احراز بزهكاريك متهم به استناد مواد يك و دو و هفت و پانزده و بيست و هشت قانون قصاص حكم بر قصاص نفس متهم صادر نموده است. راي صادره ابلاغ و محكوم عليه نسبت به راي صادره اعتراض ودرخواست رسيدگي تجديدنظر نموده است. همچنين وكيل متهم به قتل نيزجداگانه درخواست تجديدنظر نموده و چون حاكم محكمه صادركننده حكم به عقيده خود باقي بوده پرونده جهت رسيدگي تجديدنظر به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است و اين دادگاه به موجب راي تجديدنظري شماره 29251/5/70 به استدلال اينكه (چون دادگاه مورد را از موارد لوث تشخيص و لكن در اجراي مراسم قسامه مفاد مقررات ماده 38 قانون حدود را دائر بر اينكه در موارد لوث ابتدااز مدعي عليه شهود معتبر مطالبه مي شود و اگر شهود نداشته باشد مدعي مي تواند براي اثبات مطلاب خود چهل و نه نفر مرد از خويشان و بستگان خود را كه از وقوع قتل آگاهي داشته باشند دعوت كندتا به اتفاق او جهت اثبات دعوي قسم ياد كند و رعايت اين معني نگرديده و حالفين نوع قتل ار معين نكرده اند) بنابه جهت اشعاري راي معترض عنه ار نقض و پرونده را جهت رسيدگي به شعبه دييگر دادگاه كيفري يك ...ارجاع نموده است. اين بار پرونده در دادگاه كيفري يك ... مطرح و مورد رسيدگي واقع شده و دادگاه آقاي ... رابه عنوان وكيل تعييني متهم معين نموده و با انجام دادرسي واستماع مدافعات متهم بر اينكه ( چون مرا در پاسگاه شكنجه داده اندمن اين اعتراف را كرده ام و تهمت زده اند و من قاتل نيستم و شهودي ندارم چون قتل در خارج از آبادي بوده است ) و تحقيق از شهود به اسامي آقايان : ...3...2...1 كه اجمالا" گواهي داده اند (ع ) به وسيله (ك ) به قتل رسيده است با تشخيص قضيه به عوان لوث طرفين را براي اجراي مراسم قسامه به دادرسي احضار نموده درجلسه دادرسي با اجراي مراسم قسامه آقايان شانزده نفر به اسامي ...كه همگي ارحام و اقوام نسبي اولياي دم بوده اند به اتفاق آقاي ...پدر مقتول متفقا" پنجاه سوگند ياد كرده اند كه (ع ) به وسيله (ك ) عمدا" به قتل رسيده است. دادگاه با تشخيص قضيه به لوث و با اجراي مراسم قسامه انتساب قتل عمدي به متهم را احراز و به موجب راي شماره 26200/3/71 به استناد موارد239و248و250و257و206 و بندالف ماده 231 (بند 3ماده مجازات اسلامي )0(ك ) را به قصاص نفس محكوم نموده است. راي صادره ابلاغ شده و متهم به حكم قصاص خود اعتراض و درخواست رسيدگي تجديدنظر نموده است و چون آقاي حاكم محكمه به عقيده خود باقي مانده پرونده جهت رسيدگي تجديدنظر به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ... داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر در اعتراض و تاييددادنامه شماره 26200/3/71 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0با توجه به مجموع محتويات اوراق پرونده ايراد و اعتراض محكوم عليه تجديدنظرخواه واردنمي باشد و به لحاظ اينكه بافرض تشخيص لوث راي صادره بارعايت قوانين و منطبق با موازين صادر شده و شكلا" خالي از خدشه و ا يراد است و لذا با رداعتراض آقاي (ك ) راي تجديدنظرخواسته شماره 26200/3/71 دادگاه كيفري يك ... تنفيذ و ابرام مي شود .)

مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2
تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
45