رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 10/385216
شماره دادنامه : 489
تاريخ رسيدگي : 8/9/1371
مرجع رسيدگي : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هييت شعبه   : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : حسب مندرجات پرونده و بشرح كيفرخواست شماره 921 21/11/70 صادره از ناحيه ...دادسراي عمومي شهرستان ... آقاي كاظم 27ساله ، اهل و ساكن ... داراي عيال و اولاد به اتهام ارتكاب قتل عمدي جوان 25 ساله اي به نام مرحوم جعفر با چاقو تحت تعقيب دادسراي عمومي ...قرار گرفته و دادسراي مزبور به موجب كيفرخواست فوق الاشعار درخواست تعيين كيفر نموده است.اجمال قضيه ازاين قرار است : بانو صغري خواهر مرحوم جعفر همسر شرعي و قانوني آقاي متهم بوده كه بر اساس مطالب (اظهاري ) طرفين در اوراق تحقيقي پرونده و تحقيقات انجام شد از ناحيه مرجع انتظامي (ايشان در روابط ) زناشوئي با هم اختلافاتي داشته اند تا اينجا كه اين اختلاف ودرگيري (منتهي ) به وقوع قتل عمدي مي گردد و آقاي متهم به جهت مداخله بستگان همسرش در زندگي خصوصي او با در اختيار گرفتن يك قبضه چاقو در بين راه و در مسير جاده عمدا" با ايجاد درگيري با مرحوم جعفر و با ورود ضربات متعدد چاقو در قسمتهاي مختلف بدن او و حتي در ناحيه خلفي قلب و حدوث خونريزي داخلي مرحوم جعفر را مي كشد كه مراتب به مراجع ذيربط اعلام (مي شود) و تحقيقات لازم از طرف مراجع انتظامي و قضائي در زمينه چگونگي شكل گيري واقعه معمول مي گردد و متهم با تشريح فعل مجرمانه ارتكابي خود در مراحل تحقيق و حتي در محضر دادگاه به ايراد جرح عمدي با چاقو نسبت به مقتول اعتراف و اقرار نموده است.
شعبه 8 دادگاه كيفري يك ... با حضور متهم و وكيل مدافع وي و اولياي دم و آقاي مشاور تشكيل گرديد . پس از رسيدگي و اخذنظريه كتبي آقاي مشاور بشرح سه برگ پرونده در صفحات 131الي 133 اجمالا" مبني بر قصاص نفس متهم و اعلام ختم دادرسي به موجب دادنامه شماره 2081601/4/71 بشرح زير انشا راي مي نمايد:
(برابركيفرخواست دادسراي عمومي ...كاظم 27ساله كشاورز،مسلمان ، معيل اهل و ساكن ...بازداشت ، متهم است به ارتكاب قتل عمدي مرحوم جعفر0با امعان نظر در اوراق پرونده و شكايت اوليا و گزارش مرجع انتظامي و گواهي پزشكي و اظهارات شهود و نحوه شكل گيري قضيه و اقارير و دفاعيات متهم معلوم مي شود(به حكايت گواهي پزشكي درصفحه 36 پرونده ) مرحوم جعفر به علت ضربه وارده در ناحيه خلفي قلب و خونريزي داخلي به قتل رسيده (است.) اولياي مقتول منجزا" از دست متهم به عنوان قاتل شكايت كرده اند و علت ارتكاب قتل را ازناحيه اختلافات خانوادگي ذكر كرده اند كه متهم نيز به آن اقرار دارد .
متهم در صفحات 57الي 68پرونده به نحوه ارتكاب قتل و انگيزه آن اقرار كرده (است.) مخصوصا" در صفحه 69 مي گويد: (فقط ما دو نفر بوديم كه با هم درگير بوديم ) و علي رغم اظهارات خود در محضر دادگاه كه ضمن اقرار بهاينكه مقتول را مورد صدمه قرار داده مي گويد : امامعلي هم مقتول را مورد صدمه قرار داد) درحالي كه در اظهارات اوليه خود هم به آن اشاره نكرده حتي وقتي قاضي تحقيق به او مي گويد (امامعلي شاهد قضيه بوده ) مي گويد( شهادت او را قبول ندارم ) ولي نمي گويد(امامعلي هم زد)آلت قتاله باراهنمائي متهم پيدا شده كه همه اينها حاكي است قتل به وسيله متهم انجام گرفته (است.) اما در خصوص اظهارات وكيل متهم كه ...وقتي مي بيند دليلي بر بيگناهي موكل ندارد مسئله رابه باب دفاع مي بردومي گويد (قتل دفاعا" انجام گرفته ) اولا" هيچ دليلي ندارد، ثانيا" به اظهارات متهم (اگر) مقتول با چوب و كارد كمين كرده باشد و به او حمله كرده باشد آنگاه مقتول آنهمه صدمه ديده باشد وليكن متهم هيچ صدمه اي نديده باشد در حالي كه مقتول از نظر جسماني هم قويتر از متهم بوده و ثالثا" خود متهم اقرار دارد( بفرض اينكه ميگوييم كارد در دست مقتول بوده ) (كارد را از دست مقتول گرفتم ) و اين به اين معني است كه مقتول راخلع سلاح كرده ديگر حمله كردن به مقتول و پاره كردن قلب او نمي تواند از باب دفاع باشد . متهم و وكيل او سعي كرده اند محل قتل را كنار جنگلي ترسيم بكننددر حالي كه همانطور كه كروكيهاي ترسيمي نيز نشان مي دهد در آنجا جنگلي وجودنداشته و ندارد . بنابه مراتب بزه انتسابي معلوم است ، از اينكه اولياي دم تقاضاي قصاص متهم را با به وديعه گذاشتن حق اولياي صغير را نموده اند دادگاه مستندا" به بند ب ماده 206و 207 و219 و بند 4 ماده 231 قانون مجازات اسلامي متهم را به عن علم به قصاص بعد از به وديعه گذاشتن حق صغار از ناحيه اولياي كبير محكوم مي نمايد .
پس از ابلاغ راي آقاي ...وكيل مدافع متهم بشرح 5برگ لايحه مورخه 26/5/71 به راي صادره اعتراض نموده و پرونده به نظر آقاي رئيس دادگاه صادركننده راي رسيده و ايشان بشرح نظريه 7/6/71 به راي و عقيده خود باقي مانده است و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ... داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر رد اعتراض وارده مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 نظر به مندرجات پرونده و كيفيات منعكس درآن اعتراضات وكيل تجديدنظرخواه تكرار مدافعات گذشته است كه نوعا" ماهوي و خدشه بر نظر استنباط دادگاه مي باشد و موثر در مقام نمي باشد و با مراجعه به پرونده امر و امعان نظر در نحوه رسيدگي از حيث اصول و قواعد دادرسي به راي صادره كه علم صادرگرديده است از نظر شكلي ايراد و اشكالي وارد نيست لذا درخواست متقاضي تجديدنظرمردود اعلام مي گردد .)

مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2
تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
43