رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده :  9/470/27
شماره دادنامه :  3079
تاريخ رسيدگي :  15/11/73
فرجامخواه   :  محكوم عليه
فرجامخوانده :  اولياي دم و دادگاه
فرجامخواسته :  دادنامه شماره 2858/1/73 صادره از شعبه 18 دادگاه كيفري يك ...
مرجع رسيدگي :  شعبه 27 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   :  آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : آقايان 1 ابراهيم فرزند ... 50 ساله 0
2 علي 26 ساله 3 مالك 29 ساله 4 فيروز29 ساله هرسه فرزندان ... 5 محمد58... ساله 6 بانو (ف ) فرزند... 37 ساله متهمين رديف اول تا پنجم به اتهام شركت در قتل عمدي مرحوم (ر)ومتهمه رديف ششم به اتهام داشتن رابطه نامشروع با مقتول تحت تعقيب قرار گرفته اند بدين شرح كه مقتول در مورخه 20/3/71 ساعت 5/2 بعدازظهر از منزل خارج مي شود و ديگر بر نمي گردد و مفقود مي شود ودرمورخه 22/4/71 جسد مقتول در چاه باغ ... واقع در صحراي ... در حالي كه با گوني پيچيده بوده پيدا مي شود . عده زيادي دراين رابطه بازجوئي مي شوند و هنگام صدور قرار مجرميت عده اي از آنها تبرئه مي شوند .
دادسراي عمومي ... بشرح كيفرخواست شماره 25553/5/72 تقاضاي مجازات نامبردگان فوق را نموده است و متعاقبا" شعبه 18 دادگاه كيفري ... رسيدگي ماهوي مي نمايد و با بياناتي و بشرح مفصلي كه در دادنامه شماره 2858/1/73 صادره آمده دادگاه مذكور از طريق علم قاضي و استنباط دادگاه قتل عمدي را نسبت به متهم رديف اول ابراهيم و رابطه نامشروع را نسبت به متهمه رديف ششم خانم (ر) محرز و مسلم دانسته و با توجه بهعلم مذكورمتهمهاي رديف دوم الي پنجم را بيگناه تشخيص داده است و به علت فقد دليل كافي و اصل برائت آنان را صادر مي نمايد و در خصوص ابراهيم وفق بند الف ماده 206و ماده 207 و219 و بند 4 ماده 231 و ماده 257 و رعايت ماده 264 از قانون مجازات اسلامي پس از توديع سهم صغار نامبرده رابه قصاص نفس در محوطه زندان ... از طريق حلق آويز محكوم نموده وخانم (ر) را وفق ماده 201 از قانون مجازات اسلامي به تحمل 74ضربه شلاق تعزيري محكوم مي نمايد .
محكوم عليه آقاي ابراهيم اعتراض به محكوميت خود و دادنامه صادره نموده است مبني بر اينكه (هيچگونه دليل قاطع و قانوني ارائه نشده كه گمان وظ ن عليه يك بيگناه حكمي چنين بيرحمانه صادر فرماييد و در مراحل بدوي بيش از50 نفربه عنوان متهم دستگير شده اند و تناقصگوئي اولياي دم در ارائه انگيزه قتل مزيد بر علت ناعادلانه بودن حكم است و تحقيقي از محل وقوع قتل نشده ) لذا تقاضاي تجديدنظر نموده است. از اين جهت پرونده به ديوان عالي كشور ارسال گرديده و به اين شعبه ارجاع داده شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ...عضو مميز و اوراق پرونده و دادنامه شماره  2858/1/73 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 با توجه به محتويات پرونده دادنامه فوق الاشعار از جهات زير مخدوش است زيراقرائن اماراتي كه دادگاه محترم در دادنامه اشاره نموده و از آنها به قاتل بودن خصوص متهم رديف يكم ابراهيم علم پيدا كرده با عنايت به اينكه حتي يك نفر هم گواه عيني وجود ندارد و محكوم عليه نيز شديدا" انكار نموده و با در نظر گرفتن اينكه متقول 42 ساله هيكلمند بوده قتل او توسط شخص متهم به تنهائي و انداختن وي در چاهي كه در روي آن سيماني به طول و عرض 20/1 متر است خيلي بعيد به نظر مي رسد . ضمن آنكه بعضي از اولياي دم از 5 نفر متهمين به عنوان شركت درقتل شكايت داشته و كيفرخواست هم به همين عنوان صادر گرديده است و بالجمله اولا" زمينه براي حصول علم به قاتل بودن متهم فراهم نيست و ادعاي حصول علم متعارف به نظر نمي رسد و از حد اماره ظنيه تجاوز نمي كند و ثانيا" در حقوق الناس (مثل قتل ) جاي تمسك به اصل كلي برائت نيست و بدون اجراي قاعده (اليمين علي من انكر) برائت شرعي چهار متهم ديگر حاصل نمي شود وصحيح نيست و ثالثا" بر فرض اثبات قتل حكم دادگاه به حلق آويز نمودن قاتل وجهه شرعي و قانوني ندارد و رابعا" در خصوص محكومه (ر) كه دادگاه به ماده 201 قانون مجازات اسلامي استناد نموده مبني بر اشتباه است ، زيرا ماده مزبور در مورد سرقت است و ظاهرا" مراد دادگاه ماده 101 قانون تعزيرات بوده است. با توجه به مراتب مذكوره دادنامه فوق الاشاره نقض و پرونده در اجراي بند دال ماده 6قانون تجديدنظر مصوب سال 72 اعاده مي گردد .)
مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2
تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
43