رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده   :  311/3264
شماره دادنامه  :  89/11
تاريخ رسيدگي   :  27/12/69
تجديدنظرخواه  :   ... 
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 16478/10/69 صادره از شعبه 148 دادگاه كيفري يك ... 
مرجع رسيدگي   : شعبه 11 ديوان عالي كشور
هيات شعبه     : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : دادسراي عمومي  ... آقاي (الف )تبعه افغانستان را به اتهام قتل عمدي (ب ) فرزند ... مورد تعقيب قرار داده وبه موجب كيفرخواست شماره 199594/9/66 ضمن تطبيق جرم انتسابي با ماده 2( بند ب ) قانون حدود و قصاص درخواست شده كه كيفر متقضي درباره اش مورد حكم قرار گيرد.  در تحقيقات انجام شده متهم صراحتا" اقرا كرده كه با بيل به سر(ب ) زده و در همان محل درگيري ومصدوم شدن فوت شده است.
گزارش معاينه جسد از فوت به علت ضربه مغزي و شكستگي جمجمه و خونريزي مغزي حكايت دارد.  مقتول داراي پدر و يك دختر صغير است كه در افانستان به سر مي برند واز آنان تحقيق نشده (است.) برادر مقتول كه در ايران است و در موقع درگيري هم حضور و دخالت داشته از بابت قتل برادرش عليه (الف ) شكايت كرده و گفته است كه مادر و همسر(ب ) (مقتول ) فوت كرده اند، ولي پدرش زنده است و يك دختر 7 ساله هم دارد.  پس از وصول پرونده به محاكم كيفري جهت رسيدگي به شعبه 148 دادگاه كيفري يك ...  ارجاع گرديده است.(درجلسه دادگاه ) كه با حضور وكيل متهم و نماينده دادستان تشكيل شده متهم جريان درگيري را تشريح نموده و مي گويد: (سر يك فرقان ملات اين اتفاق افتاد.  مقتول به من گفت از اينجا برو و كار نكن و مي گفت فرقان ملات را من مي برم پآئين و مي گفت من ازآن شركت بروم. فرقان واژگون شد، ايشان چند لگد از پشت به من زد و رفت كاردي آورد مرا بزند.  كارگران افغاني جلوي او را گرفتند.  با بيل به من حمله كرد و يك ضربه به دستم زد و يك ضربه هم به كتفم.  من دفاع كردم بيلي رابه طرف سرش پرت كردم ، به دستم زد و يك ضربه هم به كتفم.  من دفاع كردم بيلي را به طرف سرش پرت كردم ، نفهميدم به كجاي سرش خورد و ناگهان به زمين افتاد. ) چند نفر هم درتحقيقات مقدماتي گفته اند كه مصدوم شدن (ب ) را به وسيله (الف ) مشاهده كرده اند. 
آقاي ... وكيل مدافع متهم اقدام موكل خود را دفاعي متناسب و مشروع اعلام نموده و درخواست صدور حكم شايسته كرده است.شعبه 148 دادگاه كيفري يك پس از استماع مدافعات متهم و وكيل وي بااستناد به مقررات ماده 193 قانون ديات و بدون وارث معرفي كردن مقتول از جناب آقاي دادستان كل محترم (كه به منزله ولي مقتول عنوان شده ) كسب نظر نموده (است.) چون آقايان دادياران محترم دادسراي ديوان عاي كشور عقيده به انجام تحقيقات در مورد اولياي دم ومطلع ساختن آنان داشته اند،پرونده به دادسرا فرستاده شده و پس از انتشار آگهي در روزنامه به دادگاه ارسال گرديده و شعبه 148 كيفري يك (الف ) را به قصاص نفس محكوم كرده است. محكوم عليه نسبت به حكم صادره اعتراض و درخواست تجديدنظر كرده (است.)قاضي صادركننده حكم اعتراض را وارد ندانسته و پرونده جهت رسيدگي به درخواست به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر صدور حكم متقتضي دادنامه شماره 16478/10/69 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي. نظر به اينكه صدور حكم بر مبناي درخواست دادستان كل كشور شامل مواردي است كه مجني عليه فاقد ولي دم و موضوع مورد حكم داراي ماهيت حقوقي مالي و عنوان ديه و ارش داشته باشد، در صورتي كه طبق مندرجات اوراق پرونده مقتول داراي ولي دم است واختيار اشاره شده قابل تسري به مواردقصاص نيست ،اعتراض وارد و حكم صادره مخدوش است. بنابراين دادنامه شماره 478 16/10/69 نقض و رسيدگي مجدد به دادگاه ديگري ازمحاكم كيفري يك ... ارجاع مي شود. )

مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2 تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
50