رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 16/5045/27
شماره دادنامه : 30
تاريخ رسيدگي : 19/1/74
فرجامخواه   : محكوم عليهم ووكيلشان و وكيل اولياي دم
فرجامخوانده : اولياي دم مقتول و دادگاه و متهم
فرجامخواسته : دادنامه شماره 486 1/10/73 صادره از شعبه 13 دادگاه عمومي  ... 
مرجع رسيدگي  : شعبه 27 ديوان عالي كشور
هيات شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : متهمان 1(الف ) فرزند ... 27ساله ،سوهان پز اهل ... ، ساكن ...  2 (ب ) فرزند ... 26ساله ، خانه دار 3(ج ) فرزند ... 55ساله ، خانه دار به اتهام شركت در قتل عمدي (د) با سبق تصميم ونقشه قبلي و دفن جسد مقتول به صورت غيرمجازومتهمه رديف دوم علاوه (براتهام فوق ) به اتهام تمكين از زناي مقتول با داشتن شرايط احصان غير(تحت تعقيب قرار گرفته اند) بدين توضيح كه در تاريخ 18/3/73 مقتول كه راننده اتوبوس تعاوني  ...  بوده به طرز فجيعي در منزل باجناق خود (متهم رديف يكم ) به قتل مي رسد و جسدش در زيرزمين همان منزل دفن و مخفي مي گردد كه با انجام تحقيقات وسيعي جسد كشف و متهمين شناسائي ودستگير مي شوند. 
متهم رديف يكم انگيزه جنايت خود را چنين شرح داده است ( وقتي با همسرم (متهمه رديف دوم ) ازدواج كردم در شب عروسي متوجه شدم كه باكره نيست ولي به خاطر حفظ آبرو سكوت كردم و به زندگي ادامه دادم تا اينكه دو ماه قبل متوجه شدم چندجاي پاي همسرم سياه شده علتش را پرسيدم به من گفت پايم به در اصابت كرده .  بعد ازچندروز كه باجناقم (مقتول ) به منزل ما آمد و من براي انجام كاري بيرون رفته بودم وقتي برگشتم حركات مشكوكي از همسرم و باجناقم مشاهده كردم كه به انجام زناي آنها پي بردم وقتي  ...  (مقتول ) از خانه بيرون رفت بعد از تحقيق و پرس وجو از زنم متوجه شدم كه اين دوبا هم از زمان مجردي زنم رابطه نامشروع داشته اند كه زنم را به زير زمين بردم ، مي خواستم سرش را ببرم.  ولي متاسفانه چاقو گردنش را نبريد.  او را رها كردم خيلي ناراحت بودم شروع به نماز خواندن كردم.  از خداوند كسب تكليف كردم ، به قرآن رجوع كردم كه نوشته بود زناكار را بكشيد و به دريا بيندازيد.  بعد تصميم به كشتن  ...  (مقتول ) گرفتم ولي زنم راضي نبود گفت پدر و مادرم را خبر كنم تا با كمك آنها او را بكشيم.  آنها را خبر كرده و آنها رادر جريان گذاشت.پدر خانمم به من گفت هر دو را بكش من جواب خون دخترم و ...  (مقتول ) را مي دهم.  اگر نكشي من آن دو را با همسر خودم هر سه را مي كشم.  بعد فورا" به  ... بازگشت.اما مادر خانمم ماند.  وقتي  ...  (مقتول ) به منزل ما آمد زنم گفت الان وقتش است كه بايد اورا كشت يك قابلمه آبجوش درست كرده بود به سر او ريخت ، بعد من با چاقو به اوحمله كردم (كه ظاهرا" حدود30ضربه چاقو به او زده شده ) ولي چون خيلي قوي بود چاقو از دست من گرفت و يك ضربه به سر من زدكه من به زمين افتادم مي خواست به سينه ام بزند كه با دستم چاقو را گرفتم. چاقو دستم را بريد و يك ضربه به كتف من زد.  در همان لحظه زنم با آچار شلاقي به سر او كوبيد كه قسمتي از مغز سرش بيرون ريخت و به زمين افتاد و در همان موقع مادر خانمم (متهمه رديف سوم ) طناب را بگردن وي انداخت و كشيد كه او كشته شد و با كمك مادر زنم او رادر زيرزمين دفن كرديم. .. )
در نظريه پزشكي قانوني علت مرگ پارگي قلب و ريه و خونريزي داخلي تعيين گرديده است و توضيحا" بيان داشته (اگرفشاري به گردن نيز وارد نمي گرديد پس ازچند دقيقه خونريزي منجر به مرگ مي شد. )
به هر حال پس از تحقيقات لازم دادگاه عمومي  ... شعبه 13 به موضوع رسيدگي (كرده ) و طرفين دعوا و وكلاي آن حضور داشته اند. در پايان با اعلام ختم رسيدگي به شرح دادنامه شماره 1586/10/73 بزهكاري متهمين را محرز تشخيص (داده ) در خصوص اتهام دو متهمه رديف 2 و3 دائر بر شركت آنان در قتل موصوف به لحاظ اعلام گذشت اولياي دم مقتول قرار موقوفي تعقيب صادر (كرده ) ولي از جنبه عمومي هريك را به پنج سال حبس محكوم نموده است. در مورد دفن جسد به طرز غير مجاز آنان را هر يك به سه ماه حبس محكوم (كرده است ) و در خصوص متهمه رديف 2 نسبت به زناي با مقتول قبل از ازدواج و رابطه نا مشروع با او بعد از ازدواج به ترتيب به يكصد ضربه و هفتاد ضربه شلاق محكوم گرديده و در خصوص متهم رديف يكم به قصاص نفس وي پس از پرداخت دو ثلث ديه از جانب اولياي دم مقتول به وي و نيز به سه ماه حبس تعزيري براي دفن غيرمجاز راي صادر گرديده كه دادنامه صادره مورد اعتراض محكوم عليهم و وكيلشان و نيز وكيل اولياي دم مقتول نسبت به پرداخت دو ثلث ديه به قاتل قرار گرفته و كتبا" درخواست تجديدنظر كرده اند و دادگاه مقرر داشته پرونده به ديوان عالي كشور ارسال (شود) كه به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و اوراق پرونده و دادنامه شماره 1486/10/73 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي. با توجه به محتويات پرونده به ويژه نظريه پزشكي در برگ 17 (اگرچه مقررات ماده 26 قانون اصلاح موادي از قانون آئين دادرسي كيفري رعايت نگرديده است ) شركت متهمه رديف سوم در قتل را منتفي مي سازد، زيرا در ذيل همان گواهي پزشكي  ...  تصريح گرديده ( در صورتي كه فشاري به گردن نيز وارد نمي گرديد پس ازچند دقيقه نيز( در اثر دهها جراحات وارد موثر به مواضع حساس ) خونريزي منجر به مرگ مي شد. ) به هرحال درنظريه مذكور اشاره به خفه كردگي نشده است با اينكه دخالت متهمه مشاراليها در قتل موصوف در حد انداختن طناب به گردن مقتول در اواخر امر بوده است ،به هر حال شركت وي در قتل جدا" مشكوك است ، ولي شركت در قتل نسبت به متهمان رديف يكم و دوم محرز و مسلم است بنابراين وقتي شركا در قتل دو نفر شدند كه از يكي از آنها اولياي دم اعلام گذشت كرده اند نسبت به رد فاضل ديه به قاتل محكوم به قصاص فرق مي كند و بايد اولياي دم نصف ديه كامله را در حق قاتل مذكور بپردازند نه دوسوم و لذا دادنامه فوق الاشاره در خصوص حكم قصاص نقض وپرونده در اجراي بند دال ماده 6قانون تجديدنظر مصوب سال 72 اعاده مي گردد. )

مرجع :
قانون مجازات اسلامي درآيينه آرا ديوان عالي كشور(قتل عمد)جلد2
تاليف يداله بازگير ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
51