رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده  :  26/32221
شماره دادنامه :  5575
تاريخ رسيدگي :  23/10/69
مرجع رسيدگي  :  شعبه 26ديوان عالي كشور
هيات شعبه    :  آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : آقاي (الف ) فرزند ... طي شكايتي اعلام نموده كه در مورخه 29/6/61 بات موتور سيكلت ايژ كه متعلق به خودش بوده و ترك سواري نيز داشته در وسط خيابان (حركت مي كرده ) سازمان آب اقدام به حفر چاله جهت تعمير لوله هاي مربوط نموده بوده به علت عدم علامتگذاري به داخل چاه سقوط كرده خود و ترك نشين او مصدوم شده اند.  بازپرس اداره كار نيز نوشته هيچ علائم مشخصه اي كه در شب وجود كانال را مشخص كند در آن محل وجود نداشته است. مصدوم مدعي شده كه بر اثر اين حادثه فلج شده است و تقاضاي ديه نموده است. پرونده پس از طي مراحل قانوني داسدراي عمومي  ... طي كيفرخواست شماره 6315/4/69 تقاضاي ديه از سوي مسئول سازمان آب به نام (ع ) نموه است و متعاقبا" دادگاه كيفري يك ...  به پرونده رسيدگي و نهايتا" در دادنامه شماره 20563/8/69 راي به برائت متهم داده است. راي صادره مورد اعتراض مصدوم واقع شده و دادگاه با رد اعتراض و بقاء بر راي خود پرونده را جهت رسيدگي به تقاضاي تجديد نظرشاكي به ديوان عالي كشور ارسال و مالا" به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش  ...  عضو مميز واوراق پرونده و نظريه كتبي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر ...  دادنامه شماره  ...  فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي با توجه به محتويات پرونده دادسرا لازم بوده پس از دريافت شكايت از كاشناسان تصادف دعوت مي كرده تا از محل حادثه ديدن نمايند.  و از كسبه ساكنين اطراف محل سئوال مي كرده كه علائمي وجود داشته يا نه .  دادسرا بيشتر به دنبال يافتن مسئول مربوطه رفته در حالي كه سازمان و اداره مربوطه مسئول بوده ضمانت يا عدم ضمانت در رابطه با يافتن و روشن كردن اين قسمت بوده كه علائمي وجود داشته يانه ؟ و اداره كار پس از يك ماه از وقوع حادثه مطالبي نوشته كه در صورت واقعيت و صحت آن ضمانت اداره مربطوه مسلم خواهد بود.  البته در ص 68و69 آقاي (م ) (درست خوانده نشده ) كه از قول خانمي كه ترك نشين موتور بوده نقل كرده كه موتور طلق داشته و به علت بارندگي خفيف موتور سوار جلو خود را درست نديده و چند مرتبه هم به او تذكر داده كه به سرعت نرود كه در صورت صحت آن و كوتاهي خودراننده كسي ضامن نخواهد بود.  قابل ذكر است در راي دادگاه دليل عدم ضمانت از شخص آقاي (ع ) فاقد وجاهت است زيرا كاملا" معلوم است كه شخص رئيس اداره ضامن نيست بلكه اداره مربوطه داراي يك شخصيت حقوقي  است كه خود اداره ضامن است. البته اداره مربوطه بايد متصدي نصب علامتگذاري را تعيين نمايد بنابراين استدلال به اينكه شخص وي مسئوليتي نداشته موجب سلب مسئوليت از اداره مربوطه نخواهد بود.  لذا راي دادگاه نسبت به عدم ضمانت شخص آقاي (ع <و صحيح است ولي جواب شاكي نيست بلكه نياز به فحص از شهود و ساكنين اطراف دارد.  در صورت بدون بدون قرائن و نظر كارشناس تصادفات با مطالعه پرونده ، خود اداره ضامن ديه خواهد بود البته اداره مربوطه به متصدي نصب علامتگذاري پس از خود رجوع نمايد كه اگر چنانچه اين شخص از اول مشخص و معلوم باشد خود او ضامن خواهد بوو لذا دادگاه صادركننده راي با ارسال پرونده به دادسرا جهت تكميل و اعاده ورسيدگي مجدداقدام نمايد.  با تقاضاي رسيدگي به پرونده موافقت مي شود منتهي چون راي در آن جهتي كه صادر شده صحيح است ولي كامل نيست ، خود دادگاه اقدام نمايد. )

مرجع :
كتاب قانون مجازات اسلامي درآئينه آراءديوان عالي كشور  3
قصاص عضووديه اعضاء يداله بازگير،انتشارات ققنوس ،چاپ اول 1378

111