رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 1320/1674
شماره دادنامه : 26/20
تاريخ رسيدگي : 23/1/66
مرجع رسيدگي : شعبه 20 ديوان عالي كشور
هيات شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : آقاي (ج ) به اهام ايراد صدمه غيرعمدي ناشي از بي احتياطي در رانندگي كه منتهي به نقص عضو گرديده به موجب كيفرخواست ناحيه 4 دادسراي عمومي  ... موردتعقيب واقع شده وبه استناد ماده 5 قانون تشديد مجازات رانندگان براي وي درخواست كيفر گرديده است. حادثه در21/6/60 در اثر برخورد اتومبيل  ... با عابر پيادره در خيابان  ...  رخ داده و متهم معترف به تصادف است و كارشناس تصادفات از آن جهت كه رعايت ماده 159 آئين نامه راهنمائي و رانندگي را نكرده او را مقصر تشخيص داده است. پزشك قانوني در مورخه 22/6/60 گواهي داده كه بازوري چپ مصدوم شكسته وعصب راديال او فلج شده است و در تعقيب اين گواهي در تاريخ 22/12/60 مرقوم داشته است بهبودي نسبي يافته مختصر سستي و محدوديت در حركت انگشتان چهارم و پنجم دست چپ دارد كه به تدريج كاهش خواهد يافت ولي به علت آسيب ، موضعي فيبرهاي عصبي به ميزان 5تا 7 درصدازنظر ارزش عضوي دو انگشت چهارم و پنجم دست چپ كه از انگشتان كم كار مي باشند نقص عضو به وجود آمده است. شعبه 57 دادگاه عمومي متهم را به چهار ماه حبس و پرداخت ششهزار رايل جزاي نقدي محكوم نمود.  اين حكم به لحاظ مغايرت با موازين اسلامي در شعبه هشتم ديوان عالي كشور نقض و رسيدگي به دادگاه كيفري يك ارجاع شده است.
شعبه 144 دادگاه كيفري يك نظر استننباطي خود را به استناد مواد152و151قانون تعزيرات ومواد151و125و75قانون ديات برمحكوميت متهم به تحمل سه ماه حبس تعزيري و پرداخت چهارپنجم از خمس نصف ديه براي شكستگي استخوان بازو و پرداخت دوازده هزار تومان ارش بابت حصول نقص عضو در انگشتان و بيست هزار تومان براي فلج شدن عصب راديال صادر نمود و پرونده را براي تنفيذ نظر به ديوان عالي كشور ارسال داشته است.
شعبه بيستم ديوان عالي كشورذيل راي شماره 1656  چنين راي داده اتست اولا" : حادثه در شهريور سال 60 رخ داده و قانون تعزيرات در آبان سال 62 به تصويب رسيده و محكوميت متهم به سه ماه حبس به استناد ماده 151 قانون موخرالتصويب به موجب ماده 6 قانون راجع به مجازات اسلامي وجاهت قانوني نداشته است. ثانيا": از گواهي هاي پزشكي استنباط مي شود كه نقصي كه در دو انگشت دست مصدوم بروزكرده نتيجه فلج عصب راديال است و عراضه ديگري نيست خاصه آنكه در گواهي اوليه ذكري از صدمه انگشتان نشده است لذا نظر دادگاه تنفيذ نمي گردد.  بر اثر اصرار شعبه 144 بر نظر خود پرونده به شعبه  135 ارجاع گرديده و دادگاه اخير در 10/10/65 بدون حضور طرفين به پرونده رسيدگي نموده و پس از اظهار نظر مشاور به استناد مواد 151و143 قانون ديات (ظاهرا" منظور125بوده ) نظر بر محكوميت متهم به پرداخت خمس نصف ديه از انواع ششگانه مقيد در ماده 3 به انتخاب متهم هنگام اجراي حكم در حق مصدوم داده و درباره تعزير مرقوم داشته اند با توجه به نظريه دويان كشور و نظربه اينكه بزه انتسابي مشمول ماده 152 قانون تعزيرات است كه اخف ماده 5 قانون سابق مي باشد لذا به استناد ماده موصوف دادگاه در نظر دارد بعد از اعاده پرونده از ديوان عالي كشور در مورد متهم اظهارنظر نمايد.  پرونده به ديوان عالي كشور ارسال گرديده كه به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هييت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش  ...  عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي. نظر به اينكه شعبه 135 دادگاه كيفري يك ...  نيز نظر اين شعبه را نپذيرفته و معتقد به محكوميت متهم به تعزير مي باشد پرونده قابل طرح در هيات عمومي ديوان كشوراست. به همين منظور به دفتر مربوطه ارسال مي گردد. )

پس از طرح موضوع و قرائت گزارش و بررسي اوراق پرونده واستماع عقيده  ...  نماينده دادستان محترم كل كشور مبني بر: (بسمه تعالي. نظر به اينكه در زمان وقوع جرم قانون تعزيرات هنوز به تصويب نرسيده بوده و قانون تشديد مجازات رانندگان نيز با لازم الاجراء شدن قانون ديات عملا" نسخ گرديده لذا متهم فقط بايد به پرداخت ديه محكوم شود و محكوميت متهم به محازات تعزيري وجهه قانوني ندارد و نظريه شعبه بيستم ديوان عالي كشور تاييدمي شود. )مشاوره نموده و اكثريت بدين شرح راي داده اند. 

پرونده اصراري كلاسه : 132/1674ك
رديف : 66/2
راي شماره : 48 28/6/1368

راي هيات عمومي ديوان عالي كشور(شعب كيفري )
(بسمه تعالي.هيات عمومي ديوان عالي كشور نظراستنباطي شعبه 144 دادگاه كيفري يك ...  را مبني بر محكوميت آقاي (ج ) به پرداخت چهار پنجم از خمس نصف ديه براي شكستگي استخوان بازوو پرداخت دوازده هزار تومان ارش نقص عضو در انگشتان و مبلغ بيست هزار تومان براي فلج شدن عصب راديال با حذف سه ماه حبس تعزيري تنفيذ و پرونده را براي انشاء حكم به دادگاه مزبور اعاده مي نمايد. )

مرجع :
كتاب قانون مجازات اسلامي درآئينه آراءديوان عالي كشور  3
قصاص عضووديه اعضاء يداله بازگير،انتشارات ققنوس ،چاپ اول 1378

111