رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 19/1/68 شماره رأي : 33/21 مرجع رسيدگي : شعبه 21 ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 15/5/65 آقاي مصطفي … به وكالت بانك صادرات دادخواستي به خواسته توقيف عمليات اجرائي پرونده هاي شماره 1612 ـ 1640 ـ 1641 ـ پچك و ابطال تصميم دايره سوم اجراي ثبت تهران به شرح نامه شماره 4687 ـ 20/4/65 و نيز ابطال عمليات اجرائي پرونده هاي اجرائي دايره سوم اجراي ثبت تهران به طرفيت 1 ـ آقاي هراير … 2 ـ شركت نيتور 3 ـ آقاي اونيك ساهاكيان 4 ـ دايره سوم اجراي ثبت تهران 5 ـ دايره چك اداري ثبت تهران 6 ـ دادستان عمومي تهران تقديم دادگاههاي حقوقي يك تهران نموده و توضيح داده است كه بانك موكل جهت مطالبات خود از شركت نيتور و آقاي حراج … اولاً اجرائيه ائي به كلاسه 7088 از دايره سوم اجراي ثبت تهران براي وصول مبلغ 000/500/7 ريال به استناد سند رسمي شماره 11903 ـ 21/9/58 عليه آنها صادر نموده و تقاضا كرده است كه از طريق ملك مورد رهن و وثيقه بانك مطابق مواد 34 و 34 مكرر قانون ثبت پلاك هاي 37124 ـ 37125 ـ فرعي از 6933 كه به صورت يك دستگاه آپارتمان و پاركينگ مي باشد مطالباتش به مرحله وصول در آيد ثانياً جهت وصول مبلغ 18116000 ريال بقيه مطالبات خود از خواندگان مزبور به شرح پرونده 64/95 شعبه 18 دادگاه حقوقي يك تهران و پرونده قرار تأمين كلاسه 64/46 اقدام نموده و مقرر گرديده كه مازاد ملك مورد وثيقه در قبال مبلغ مزبور بازداشت گردد . دايره سوم اجراي ثبت تهران بر خلاف مقررات قانون ثبت و مواد 34 و 34 مكرر به جاي تعقيب عمليات اجرائي طي نامه شماره 9941 ـ 8/10/64 به بانك موكل اعلام كرده است كه چون آقاي … بستانكار پرونده اجرائي دايره اجرائي ثبت تهران كه بازداشت كننده مازاد ملك مورد وثيقه بانك بوده و با استفاده از مقررات تبصره 7 ماده 34 قانون اصلاحي ثبت كليه طلب بانك و نيم عشر اجرائي به مبلغ 13409485 ريال در صندوق توديع كرده است . بنا بر اين نماينده اي براي دريافت مطالبات بانك معرفي شود همچنين رونوشت نامه مزبور جهت فك رهن سند رهني شماره 11903 به دفتر خانه مربوط ارسال مي گردد . با وجود اعتراض بانك به اقدام ياد شده توجهي به آن معمول نگرديده و اخيراً نيز براي مزايده و فروش ملك مورد وثيقه بانك از طريق دايره چك اجرائي ثبت تهران و در قبال بدهي آقاي هواير … به شرح پرونده هاي 1640 ـ 1641 ـ 1612 اقدام وآگهي مزايده انتشار يافته است در صورتي كه اقدامات مزبور بر خلاف قانون ثبت و آئين نامه اجرا اسناد رسمي ( بند 6 از ماده 196/ماده 197 ) و ماده 35 آئين نامه اجرائي مواد 34 و 34 مكرر قانون ثبت مي باشد به علاوه در امر ابلاغ اجرائيه ها به آقاي ..   ..رعايت موازين قانوني به عمل نيامده است ضمناً دايره اجراي چك ثبت تهران پس از تقاضاي آقاي … داير بر بازداشت ملك مورد وثيقه بانك به استناد بند ه از ماده 69 آئين نامه اجرائي اسناد رسمي به جهت مسكوني بودن ملك باز داشت آن را غير مقدور اعلام نموده و بر اين اساس بر اقدام دايره اجراي ثبت تهران را بر توقيف و مزايده ملك اثري مترتب نيست و مالاً توقيف عمليات اجرائي و ابطال آن به شرح خواست خواسته تقاضا شده است . 
پرونده به شعبه 27 دادگاه حقوقي يك ارجاع و به كلاسه 65/8/17 ثبت گرديده و دادگاه در وقت فوق العاده مورخ 16/5/65 موضوع دعوي را شكايت از عمليات اجرائي ثبت تشخيص داده و قرار رد عدم صلاحيت خود را به اعتبار صلاحيت رئيس اجراي ثبت تهران صادر و در اجراي مقررات ماده 16 قانون اصلاح پاره اي از قوانين دادگستري پرونده را به ديوان عالي كشور ارسال نموده است . ضمناً درخواست توقيف عمليات اجرائي را نيز به لحاظ خروج موضوع از شمول مقررات ماده ثبت مصوب سال 1322 مردود اعلام نمود . پرونده به كلاسه بالا ثبت و به اين شعبه ارجاع گرديده است . ضمناً سوابق پرونده هاي اجرائي نيز ضميمه است كه ملاحظه شد .
رأي
صرف نظر از اينكه خواهان در مقام اعتراض به عمليات اجرائي وفق مقررات ماده 229 اآئين نامه اجراء مفاد اسناد رسمي لازم الاجراء و طرز رسيدگي به شكايت از عمليات اجرائي مصوب سال 1355 اقدام نموده در اين خصوص مراجع مربوط به شرح محتويات پرونده هاي اجرائي رسيدگي كرده اند اساساً با عنايت به كيفيت اعتراضات معموله چون اعتراض به نحوه اقدامات و عمليات اجرائي است نه دستور اجراء سند رسمي قرار عدم صلاحيت مورخ 16/5/65 شعبه 27 دادگاه حقوقي يك تهران به اعتبار صلاحيت مدير اجراء ثبت تهران منطبق با قانون بوده با تائيد آن پرونده اعاده مي گردد .

مرجع : كتاب صلاحيت و احكام راجع به آن - در امور مدني و جزائي ، به اهتمام يدالله بازگير ، انتشارات فردوسي، چاپ اول ، چاپ گيتي - 80