رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

نظريه شماره : 2886/7 - 21/7/60

سئوال :  شخصي با سند عادي ملكي را فروخته و تعهد نموده است كه آنرا در دفتر اسناد رسمي ثبت نمايد0 اكنون او فوت نموده و عده اي از ورثه او هم سهام خود را باشخاص ثالث فروخته اند آيا متعهدله ميتواند عليه آنها و يا خريدراان بعنوان الزام به تنظيم سند رسمي اقامه دعوي نمايد يا نه ؟

نظر مشورتي اداره حقوقي بشرح زير است :
اگر بموجب قولنامه عادي تعهد به تنظيم سندرسمي ملكي شده باشد و متعهد فوت نمايد و عده اي از وراث متعهدسهمي خودرااز ملك مزبور به ثالثث منتقل كنند و پس ازانتقال مذكورمتعهدله عليه وراث متعهد اقامه دعوي مبني بر الزام آنهابه انجام تعهد و تنظيم سند رسمي انتقال بنمايد اين دعوي نسبت به آن عده از وراث ك سهم خود را قبل از اقامه دعوي منتقل نموده اندقابل قبول نخواهد بود، زيرا وراث مذكور در زمان اقامه دعوي مالكيتي در آن ملك ندارند تا الزام آنان به انجام تعهد قانونا"ممكن باشد چنانكه در امثال مورد هرگاه خود متعهد اصلي ملك مربوط را به شخص ثالث منتقل نمايد اقامه دعوي عليه اوبعدازانتقال مبني بر الزامش به انجام تعهد، مورد قانوني نخواهد داشت 0 توضيحا" اضافه مينمايد كه مساله قائم مقامي منتقل اليه (غير وراث )نيز در مورد بحث منتفي است زيرا اولا" اصولا" اين امر در صورتي لازم الرعايه است كه بعد از اقامه دعوي انتقال تحقق يابد، ثانيا" اساسا" تعهديكه راجع به تنظيم سند انتقال رسمي نسبت به ملك تحقق مييابد حق عيني ايحاد نميكند بلكه فقط حق ديني ايحاد مينمايد و منتقل اليه هم فقط در مورد حقوق مثبت و منفي عيني مال موردانتقال قائم مقام ناقل ميگرددنه حقوق ديني 0

مرجع : مجموعه نظرهاي مشورتي اداره حقوقي دادگستري جمهوري اسلامي ايران درمسائل مدني ازسال 1358 به بعد
تهيه وتنظيم :  غلامرضاشهري ،امير حسين آبادي
ناشر:  روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران

95