رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 1261-22/6/34

راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
"احدازفرجامخواندگان بموجب اظهارنامه در15/10/10ثبت دودانگ مفروزقريه دينارآبادراتقاضاكرده ودر28/6/12مفروزاطبق سندرسمي شماره 3758به فرجامخوانده ديگرانتقال داده وبموجب اعلاميه 20/9/13 فروش دودانگ مفروزمشاراليهابه ادارثبت اطلاع داده ودرجريان دعوي اداره اوقاف درزمينه اعتراض برثبت دينارآبادنسبت به چهاردانگ به اين جهت كه ثبت دودانگ رامفروزاتقاضاكرده ايرادبعدم توجه دعوي نموده ودرسال 1317برثبت ديگري راجع به هيجده شعيراعتراض كرده كه وي مالك دو دانگ مفروزاست بااين حال حكم به اشاعه دينارآبادبه تقاضاي فرجامخوانده مذكوربه مستنداظهارنامه ثبتي فرجامخواه واقراراوبه اشاعه واينكه مالكين ديگراشاعه رادرسهام خودقبول كرده اندصحيح نبوده زيرانامبرده درجلسه 27/8/19دادگاه بخش اظهاركرده كه وي باوضع قطعات اختصاصي با ثبت ملك به اشاعه به كيفيتي كه چيزي استثناءنشودحرفي نداردوفرجامخواه دراين زمينه اظهاركرده كه وي ثبت چهارده شعيررامشاعاازملك دينارآباد تقاضاكرده وششدانگ  قلعه وششدانگ عرصه واعيان نه قطعه باغ ويك قطعه بيشه زاراختصاصي اوست وسه دانگ ازششدانگ يك باب طاحونه كه يكي از فرجامخواندگان به فرجامخوانده ديگرانتقال داده مشاع مي باشددرششدانگ آبادي مفروزاست است كه اين عبارت مخصوصاباتوضيحي كه راجع به مالكيت خودنسبت به باغ اربابي به ماخذششدانگ به شصت وچهارشعيردرهمان جلسه داده است ،نه قطعامفيداقراربه مشاع بودن ششدانگ دينارآبادمي باشدونه دلالت خواهدداشت براينكه فرجامخواه باثبت قريه به كيفيتي كه احداز فرجامخواندگان پيشنهادكرده بوده است موافقت كرده بنابراين وباتوجه به اظهاروكيل فرجامخواه ضمن اعتراض برحكم غيابي دادگاه بخش كه موكلش ثبت 14شعيرمشاع ازچهاردانگ راتقاضاكرده واينكه قبول اشاعه ازطرف مالكين ديگربهرحال درحق فرجامخواه تاثيرنخواهدداشت حكم دادگاه شهرستان همدان مخدوش است و..."
* سابقه *

اختلاف دراشاعه وافراز
عدم توجه به ادله افراز
ازطرف عده اي ثبت سهام خودازششدانگ  قريه دينارآبادتقاضاشده است وچون درتقاضاي ثبت رقبه نامبرده بين متقاضيان دراشاعه وافراز اختلاف بوده ازطرف ثبت همدان بموجب نامه شماره 22423مورخ 22/7/19رفع اختلاف به دادگاه بخش شهرستان مزبورمحول شده ودادگاه بخش متقاضيان را دعوت كرده واحدازفرجامخواندگان كه ثبت دودانگ مفروزازششدانگ قريه دينارآبادرابعلاوه قطعاتي درخواست كرده بوده است درجلسه مورخ 27/8/19 اظهارنموده كه باوضع قطعات اختصاصي باثبت قريه بعنوان اشاعه مخالفتي نداردوازطرف فرجامخوانده ديگركه ثبت پنج شعيرويك  ثلث شعيرمفروزاز قريه رابعلاوه قطعاتي تقاضاكرده بوده است نيزباوضع قطعات اختصاصي موافقت شده است كه قريه دينارآبادمشاعاثبت شودوفرجامخواه كه بشرح اظهارنامه مورخ 6/6/12ثبت چهارده شعيرمشاع ازكل نودوشش شعيرقريه را به انضمام قطعات ديگردرخواست كرده است درجلسه توضيح داده كه وي ثبت 14 شعيررامشاعاتقاضاكرده وقطعات ديگرمفروزواختصاصي اوست ونسبت به قطعات مفروزاحدازفرجامخواندگان اعتراض كرده است .
دادگاه بخش درحكم خوداعلام نمود(قريه دينارآبادبه استثناءقطعاتي كه يكي ازفرجامخواندگان درجلسه مورخ 27/8/19توضيح داده وبعضي ازشركاء گواهي داده اندمشاع مي باشد)
ازطرف وكيل فرجامخواه دادخواست واخواهي تقديم واعتراض شده كه قريه دينارآبادازقديم به دودانگ وچهاردانگ تقسيم شده وازچهاردانگ مفروزچهاده شعيرملكي موكل بوده ووي آبائاواجداداودرمدت زائدازپانصد سال درقلعه اربابي كه مشتمل برحياط بيروني واندروني وحصاروطويله ويك قطعه باغچه مي باشدتصرفات مالكانه داشته اند،سه دانگ طاحونه مورد تقاضاي ثبت واقع ونسبت به آن اعتراضي نشده ونسبت به سايرقطعات مختصه موكلش آگهي نوبتي منتشروكسي به آن اعتراض نكرده ودرجلسه 16/6/27كه پس ازمعرفي وراث چندنفرازمتقاضيان تعيين شده بوده است واخواندگان مالك دودانگ مفروزبوده ودرچهاردانگ ديگربين مالكين مشاع است حق ونصيبي ندارندوبراي اثبات اين مراتب به پرونده ثبتي كه مشتمل براحكامي مي باشد استنادكرده ودرجلسه 8/9/27علاوه كرده كه اظهارموكل اووسايرماكلين راجع به اشاعه مربوط به اشاعه وافرازدودانگ ازچهاردانگ بوده است دادگاه در جلسه 21/10/27خلاصه محتويات پرونده ثبتي رادرپرونده عمل منعكس ودرجلسه 24/1/29رونوشت اوراقي كه بموجب گواهي دادگاه اخذشده بوده ازطرف وكيل مزبورتسليم شده وبااستفاده ازمجموع اوراق تقاضاي گسيختن حكم غيابي را نموده است .اوراق مزبورعبارت ازرونوشت اجاره نامه رسمي است كه احداز واخواندگان چهارشعيرمشاع ازيك دانگ مفروزازششدانگ قريه راسه ساله از ديگري اجاره كرده ،حكم دادگاه شهرستان همدان دردعوي اوقاف نسبت به چهار دانگ كه راجع به دودانگ موردتقاضاي ثبت واخوانه مذكورمنتهي به عدم توجه دعوي شده است ،رونوشت سندمعامله كه مشاراليه درشهريور12دودانگ قسمت شده رابه ضميمه قطعات معيني به واخوانده ديگرانتقال داده ،و رونوشت دوحكم ازدادگاه بخش همدان دردعوي واخواندفوق الذكربطرفيت يكي ازمتقاضيان كه مبني برمفروزبودن صادرگرديده ورونوشت هائي كه ازطرف همين واخوانده به ثبت محل تسليم شده حاكي ازتصديق اوبه اينكه دودانگ دينارآبادمفروزاست وازطرف وكيل واخواندگان خلاصه دفاع شده است كه واخوانده درجلسه 22/7/19كه موخرازتاريخ اوراق است باقراربه اشاعه نموده است .
دادگاه بخش نظربه اظهارنامه ثبتي 3463-15/10/10واحكامي كه در دعوي اوقاف  صادرشده ونامه هائي كه درپرونده بايگاني بوده است قريه دينارآبادرامفروزتشخيص وباگسيختن حكم غيابي مفروزبودن سهم واخواه را اعلام نموده است .
ازطرف واخواندگان رسيدگي پژوهشي تقاضاشده واستنادبه احكام رابا لحاظ مدافعاتي كه سابقاشده بوده است بيمورددانسته اندودرجلسه دادرسي هم وكيل آنان توضيحاتي داده است .
شعبه اول دادگاه شهرستان همدان حكم بدوي راگسيخته وحكم به اشاعه قريه نامبرده صادرنموده است .
اين حكم درديوان عالي كشوربه استدلال اينكه :واخواه دردادخواست اعتراض به حكم غيابي نخستين تصريح نموده منظوراوازچهارده شعيرمشاع چهارده شعيرمشاع ازچهاردانگ مفروزازششدانگ قريه دينارآبادبوده يعني چهارده شعيرازشصت وچهارشعيركه همان چهاردانگ باشدوصدورحكم فرجام - خواسته براشاعه تمام ششدانگ قريه به استناداعتراف وتسليم تمام مالكين قريه منطبق بامحتويات پرونده نبوده است ،شكسته شده است .
شعبه 2دادگاه شهرستان همدان پس ازرسيدگي چنين راي داده است : (اعتراضات وكيل پژوهشخواهان اعتراضاتي است كه درموضوع دعوي اقامه شده ودادنامه پژوهشي شماره 29/25صادرازدادگاه بخش همدان دائربه مفروزبودن قريه دينارآبادبرسهمي پژوهشخوانده است كه اعتراضات مزبورهيچيك وارد نيست ،زيراگذشته ازاينكه اظهارات واعتراضات وكيل پژوهشخواهان همانهائي است كه درمراحل قبلي اظهارداشته انداساسابشرح استدلالات ودلائل مشروحه ومندرجه دردادنامه 7/29-25دادگاه بخش همدان ازقبيل اظهارنامه ثبتي شماره 3463-15/10/10ورونوشت دادنامه هاي قطعي شماره 18-28و 403-18وسايردلايل موجوددرپرونده واظهارات وكيل پژوهشخوانده چه در مراحل بدوي وچه دراين دادگاه كه مجموعاحاكي ازافرازچهاردانگ قريه دينار آبادازدودانگ مي باشداعتراضات مزبورواردنيست واينكه وكيل پژوهش خواهان درلايحه اخيرخودتقاضاي ثبت پژوهشخوانده راكه به ادعاي مشاراليه بالاشاعه تقديم داشته دليل ديگري قرارداده آن نيزبطوري كه از تقاضاي ثبت پژوهشخوانده مفهوم مي شودووكيل مشاراليه نيزدرجلسه اخير اين دادگاه اظهارداشته مقصودمشاع ازچهاردانگ بوده نه مشاع ازششدانگ لذابنابه دلائل مذكوره موجوده درپرونده واستدلالات مشروحه دردادنامه ديوان عالي كشوركه درگسيختن دادنامه شماره 79/29شعبه 1دادگاه شهرستان همدان صادرشده است دادنامه شماره 29/25دادگاه بخش همدان كه برفسخ دادنامه غيابي آن دادگاه ومفروزبودن چهارده شعيرسهم پژوهشخوانده ازقريه دينارآبادصادرشده بلااشكال بنظرمي رسدواستوارمي گردد.)
اين حكم مورداعتراض واقع شده وخلاصه اعتراض آنست كه حكم دادگاه مغايرحكمي است كه راجع به اشاعه نودوشش شعيرصادروقطعي گرديده مضافابه اينكه واخوانده به تاريخ موخرازاوراق اقراربه اشاعه نموده است .
دادگاه شهرستان درجلسه 26/12/31رسيدگي وچنين راي داده است :نظر به اينكه واخوانده دراظهارنامه ثبتي تقاضاي ثبت سهمي ملك  خودرابنحو اشاعه كرده وبعلاوه اقرارواعتراف به مشاع بودن ملك نموده برفرض اينكه اين اعتراف  منحصرومحدودبه اشاعه درسهم خودبوده باشدچون سايرمالكين مشاع بودن رادرسهام خودنيزقبول كرده وبنحواشاعه تقاضاي ثبت نموده اند وسهم واخوانده پژوهش نمي تواندازحكم كلي سايرقطعات مستثني باشدنتيجتا مشاع بودن تمام ملك به اثبات مي رسدوچون دليلي برمفروزبودن قريه دينار- آبادوتقسيم آن اقامه نگرديده واحكام صادرقبلي باوصف اقراربعدي نمي تواندمجوزمفروزبودن ملكي قرارگيردبنابراين دادنامه واخواسته فسخ وحكم به اشاعه قريه نامبرده صادرواعلام مي شود.
اين حكم موردفرجامخواهي واقع شده است ،موضوع درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده واكثريت به شرح ذيل راي به نقض حكم فرجامخواسته داده اند:

مرجع :آرشيوحقوقي كيهان ،مجموعه رويه قضائي
آراءهيئت عمومي ديوان عالي كشورازسال 1328تا1342
جلددوم ،آراءمدني ،چاپ دوم سال 1353                 ازصفحه 203-208
21