رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده      :  25/3/217503/7285
شماره دادنامه    :  25397398
تاريخ رسيدگي     :  24/7/1372
فرجامخواه        :  آقاي ((الف ))باوكالت ((ج ))
فرجامخوانده      :  آقايان ((ب ))و((پ ))وشركت ((ت ))
فرجامخواسته      :  دادنامه شماره 52و51صادره ازشعبه 14 دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي      :  شعبه 25ديوان عالي كشور
هيئت شعبه        :  آقايان ...

خلاصه جريان پرونده :درتاريخ 7/2/68شركت مذكوردربالابه وسيله وكيل خودبه طرفيت آقايان ((ب ))و((پ ))دادخواستي به خواسته فسخ قرارداد مورخ 30/1/56وخسارات مقوم به مبلغ 000,100,2ريال تقديم وبا اشاره به اينكه خواندگان ازپرداخت وجه 2 برگ سفته وايفاي ساير تعهدات ضمن قراردادامتناع نموده اندوبااعلام فسخ ازآنان دعوت شده است جهت استردادپيش پرداخت اقدام نمايندومراجعه ننموده اندبه استنادقرارداد واظهاريه ورسيپيوست سفارشي نامه ها تقاضاي رسيدگي نموده است . درجلسه دادرسي وكيل خواهان اظهارداشته است قراردادراآقاي ((س )) وكالتا"ازطرف ((ب ))و ولايتا"ازطرف ((پ ))امضاءنموده است كه درپرونده شركت وكالتنامه و فتوكپي شناسنامه وجودنداردو دادگاه چنين قرار صادركرده است :
(...آقاي ((س )) هم طرف دعوي نگرفته ... دعوي مطروحه به كيفيت فوق قابل استماع نمي باشدقرار رد آن صادرواعلام مي گردد.)
باتجديدنظرخواهي شركت ((ت ))دادنامه شماره 69/443ازاين شعبه برفسخ قرارصادرگرديده است به اين متن :
(...برقرارصادره اشكال وارداست زيراوكيل خواهان به شرح مذكوردر چدادخواست به علت عدم پرداخت وجه دوفقره سفته وامتناع از انجام سايرتعهدات فسخ قراردادموضوع دعوي راخواستارشده است .قطع نظر از اينكه متعهددوبرگ سفته ضميمه شده ((س ))است كه دردعوي دخالت ندارد ونامي ازخواندگان دراوراق پرونده مزبور بااين وصف مشهود نيست و قطع نظرازاينكه دررابطه باسايرتعهدات كه ازانجام آن امتناع شده چگونگي امربااخذتوضيح ورسيدگي روشن نشده است اولا"استدلال دادگاه درخصوص وقوع معامله بين اصحاب دعوي وپذيرش قراردادوسيله خواندگان بالحاظ اينكه ازناحيه نامبردگان ايرادواعتراض دراين موردبه عمل نيامده موقعيت قانوني ندارد.ثانيا"به فرض كه وكالت و ولايت امضاء كننده قراردادوبقاي ولايت نسبت به احدازخواندگان موثردرمقام تشخيص گردد و{...} بااستفاده ازاختيارات قانوني امكان تحقيق واحراز واقعيت امرمقدور بوده است علي هذا بافسخ قرار موصوف پرونده جهت رسيدگي به دادگاه صادركننده قراراعاده مي گردد.)
متعاقبا"دادگاه درتاريخ 4/9/69 قراراخذتوضيح ازشركت خواهان صادر نموده و وكيل شركت دراين رابطه لايحه ارسال داشته است .
ازطرف ديگردرتاريخ 24/1/70آقاي ((ج ))به وكالت ازآقاي ((الف ))به طرفيت آقايان ((ب ))و((پ ))و((ت )) تحت عنوان ورود ثالث در پرونده 69/376 شعبه 14 دادگاه حقوقي يك ...دادخواستي به خواسته رددعوي خواهان اصلي والزام به انتقال رسمي يك باب آپارتمان مقوم به مبلغ 2100000 ريال وخسارات تقديم و به استنادپرونده اصلي و قرارداد عادي فروش 17/7/58 وكارشناسي تقاضاي رسيدگي كرده كه درپرونده ضميمه شده است .
وكيل شركت  لايحه ارسال و اعلام داشته است شركت به آقايان ((ب ))و ((پ ))آپارتمان نفروخته بلكه قراردادباآنان داشته وبا تخلف آنان ازحق مندرج درماده 11 استفاده وقراردادرافسخ نموده وبه كس ديگري فروخته است وقرارداد مستند وارد ثالث مورد قبول نيست وفاقدامضاء است و تكذيب و ترديد مي شود مضافا"طبق ماده 13 متقاضي حق انتقال حقوق خود را بدون موافقت قبلي وكتبي موكل ندارد.
سرانجام دادگاه درتاريخ 8/9/71 به بطلان دعوي اصلي ونيزدعوي وارد ثالث انشاءنظريه نموده وبعدا"درتاريخ 7/2/72 به وقت فوق العاده پايان دادرسي رااعلام وبراساس نظريه متخذه چنين انشاءراي كرده است :
(...اولا"در مورد دعوي اصلي هرچند خواندگان دعوي در دادگاه حاضر نگرديده وايراد و دفاعي به عمل نياورده اند ولي نظربه اينكه رابطه حقوقي طرفين مبتني برقرارداد مورخ 30/1/56 مي باشد كه اصالت و صحت آن محل بحث و اختلاف نمي باشد نظربه اينكه وكيل وكيل خواهان دليل فسخ قراردادازناحيه موكلش راعدم پرداخت وجوه دو فقره سفته ... ذكركرده است نظربه اينكه صرفنظرازاين امركه دليلي ابرازنشده كه دوفقره سفته هاي مذكورازبابت قراردادمستنددعوي دراختيار خواهان گذارده شده است اصولا"چون متعهد سفته هاشخص ديگري غيراز خواندگان دعوي مي باشدوبااين ترتيب عدم پرداخت وجه آن تاثيري درحق خواندگان نداردوموجب ايجادحق فسخ قراردادبراي خواهان به شرح مندرج درماده 11 قراردادنمي گرددونظربه اينكه دليل ديگري كه ايجادحق فسخ قرارداد مستنددعوي رااثبات وتوجيه نمايد ابرازنگرديده است بنابراين دعوي خواهان غيرثابت تشخيص وحكم بربطلان آن صادرواعلام مي گردد.
ثانيا"درمورد دعوي واردثالث اگرچه خواندگان دعوي دردادگاه حاضر نگرديده وايرادودفاعي به عمل نياورده اند و مدافعات وكيل خوانده رديف 3 دعوي نيزبه لحاظ نداشتن حق دفاع ازدعوي ثالث موثردر مقام نمي باشدولي نظربه اينكه مطابق ماده 8 قراردادمورخه 20/1/56انتقال مالكيت آپارتمان موضوع قراردادمذكوربه خريداران منوط وموكول به تصفيه حساب وپرداخت كليه بدهيهاي خريدارگرديده است ونظربه اينكه خواهان دعوي واردثالث دليلي برپرداخت كليه وجوه موضوع قراردادو تصفيه حساب باخوانده رديف سه ابراز نگرديده است .بنابراين دعوي خواهان باتوجه به دلايل ابرازي غيرثابت تشخيص وحكم بربطلان آن صادر واعلام مي گردد.)
كه منتهي به تجديدنظرخواهي گرديده است اعتراض اين است كه عدم پرداخت وجه 2برگ سفته به مبلغ 720/530 ريال به علت تعطيل كارگاه خوانده رديف 3وقسمتهاي مالي آن درسالهاي 57و 58و 59 ومعين نبودن تكليف پروژه وتوقف عمليات ساختماني بوده ودر واقع اين خوانده بوده كه عملا"مانع تصفيه حساب گرديده است .پس ازآنكه كارگاه دائر گرديده خوانده مزبوراين امررابهانه قرارداده وباادعاي تخلف خريداران خواهان فسخ قراردادشده است .موكل هميشه آماده تصفيه حساب بوده است وباتوجه به عدم دريافت ازطرف خوانده رديف 2 هرزمان دادگاه مقررفرمايند.بقيه ثمن آماده توديع است .اعتراضنامه عينا" هنگام شورقرائت مي گردد.
هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد.پس ازقرائت گزارش آقاي ... عضومميزواوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
((نظربه مجموع محتويات پرونده ودادخواست تجديدنظرخواهي آقاي (الف ) ولايحه اعتراضي وكيل وي وهمچنين باالتفات به مواد 8 و 13قرارداد تنظيم شده بين شركت ((ت ))باآقايان ((ب ))و((پ ))به تاريخ 30/1/1365 ايرادات واعتراضات عنوان شده مالا"موثردرنقض دادنامه موردتقاضاي تجديدنظركه ناظربه دعوي وارد ثالث صادر گرديده نمي باشد.از جهت تشريفات رسيدگي هم بلااشكال است .علي هذا دادنامه موصوف من حيث نتيجه ابرام مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
82