رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده   : 15/17/6104
شماره دادنامه : 570/15
تاريخ رسيدگي  : 14/9/71
تجديدنظرخواه  : آقاي (الف )
تجديدنظرخوانده : آقاي (ب )
تجديدنظرخواسته : دادنامه 16330/8/70 صادره از دادگاه حقوقي يك 0000
مرجع رسيدگي   : شعبه 15 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه     : آقايان 000
خلاصه جريان پرونده : بدوا آقاي (ب ) دادخواستي به خواسته ابطال معامله يك دستگاه پيكان و استرداد و جه آن به مبلغ 3500000ريال به طرفيت تجديدنظرخواه تسليم دادگاه حقوقي يك 000 نموده و ضمن آن چنين توضيح داده است (برابرقولنامه مستند دعوي مورخ 8/10/66 يك دستگاه پيكان سواري مدل 59 به شماره 000 متعلق به خوانده را با اتومبيل تويوتاكارينا مدل 000 متعلق به خود تعويض ومبلغ يكصد و سي هزار تومان مابه التفاوت دريافت نموده است 0 ارزش اتومبيل پيكان سه ميليون و پانصد هزار ريال ارزيابي گرديده پس ازمدتي معلوم شده اتومبيل پيكان مسروقه بوده ]است [0 طبق پرونده متشكله در دادسراي 000 اتومبيل مذكور توقيف شده در نتيجه خريداري بعدي پيكان طي پرونده كلاسه 68/309 دادگاه حقوقي يك 000 عليه وي كه فروشنده بوده دادخواست به خواسته ابطال معامله تقديم داشته لذا تقاضاي رسيدگي و صدور حكم به ابطال معامله و الزام خوانده به استرداد بهاء اتومبيل پيكان را نموده ]است [0
پرونده در شعبه اول دادگاه حقوقي يك 000 ثبت و يا تعيين وقت طرفين دعوت شده اند0 خوانده طي لايحه دفاعيه اعلام نموده در 000 نمايشگاه (ج ) اتومبيل پيكان مورد دعوي را كه متعلق به دوستش آقاي (د) بوده با اتومبيل تويوتاي خواهان تعويض و آقاي (د) طي چك 130 هزار تومان مابه التفاوت را به آقاي (ب ) پرداخته است 0 قولنامه به طور صوري به نام وي نوشته شده بعد از مدتي اداره آگاهي 000 او را احضار و اعلام داشته اند اتومبيل پيكان مسروقه است 0 ضمن تحقيات با اعلام جريان معامله اداره آگاهي آقاي (د) را احضار و تحقيق نموده نامبرده اظهارات را تاييد و به تعلق اتومبيل به خود اقرار نموده سپس پرونده به دادسرا و بازپرسي 000 فرستاده شده موجود وتقاضاي توجه آن را نموده ]است [0 دادگاه پرونده استنادي را از دادسراي 000 مطالبه و خلاصه از آن را كه حاكي از مسروقه بودن اتومبيل پيكان شماره 000 مي باشد0 منعكس و بادعوت مجدد طرفين و كسب نظر مشاور نظريه خود را داير بر بطلان معامله واسترداد ثمن اعلام كرد كه نظريه مذكور پس از ابلاغ مورد اعتراض قرار گرفته و پرونده جهت رسيدگي به اعتراض به اين شعبه ارجاع و در تاريخ 5/12/69 بدين مضمون اظهارنظر شده است (با ملاحظه نظريه معترض عنه و محتويات پرونده بر نظريه دادگاه اين ايراد وارد است كه دادگاه بدون انعكاس موارد استناد خوانده از محتويات پرونده كيفري مبادرت به صدور نظريه معترض عنه نموده در صورتي كه اقتضاء داشته محتويات پرونده كيفري منعكس شده و سپس باتوجه به اينكه ادعا شده ماشين پيكان مورد بحث با اتومبيل تويوتا معاوضه شده با عنايت به مقررات عقد معاوضه به موضوع رسيدگي و اتخاذ تصميم نمايد0 به جهات فوق الذكر نظريه معترض عنه واجد ايراد قضايي تشخيص ]داده شده [ و تاييد نمي شود) پس از اعاده پرونده و تعيين وقت خواستن پرونده استنادي و انعكاس آن در صورت مجلس مضبوط در پرونده و لزوم اخذ توضيح از خواهان در زمينه تعويض ماشين تويوتا با پيكان و دستور تعيين وقت در اين زمينه و دخالت آقاي (ر) به وكالت از خواهان در پرونده مطروحه و استماع توضيحات وكيل خواهان سرانجام ضمن اعلام ختم دادرسي بدين مضمون انشاء راي شده است :(در خصوص دادخواست (ب ) با وكالت بعدي (ر) به طرفيت (الف ) به خواسته ابطال معامله يك دستگاه پيكان مدل 59 اظهار و استرداد وجه آن به مبلغ سه ميليون وپانصد هزار ريال نظر به اينكه حسب محتويات پرونده استنادي به كلاسه 68/237 دادسراي 000 در مسروقه بودن پيكان مورد معامله ترديدي وجود ندارد به عبارت ديگر مبيع مستحق للغير بوده است كه در نتيجه بيع باطل و ثمن قهرا بايستي به خريدار مسترد شود علي هذا با التفات به مراتب فوق ضمن احراز بطلان معامله دعوي ثابت تشخيص و حكم بر الزام خوانده به پرداخت مبلغ مورد خواسته در حق خواسته در حق خواهان صادر و اعلام مي گردد) كه پس از ابلاغ تجديد نظرخواهي شده تجديدنظرخواه به شرح دادخواست درخواست رسيدگي و نقض راي تجديدنظرخواسته را داشته و وكيل تجديد نظر خوانده ضمن پاسخ به دعوي تقاضاي ابرام نموده است 0 پس از انجام تبادل لوايح در دادگاه مربوطه پرونده به نظر دادرس صادر كننده حكم رسيده ضمن تاييد نظر خود پرونده جهت رسيدگي تجديدنظري به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است 0
هيئت شعبه در تاريخ فوق تشكيل و پس از بررسي اوراق پرونده و قرائت گزارش تنظيي مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(نظر به اينكه از ناحيه تجديدنظرخواه ايراد و اعتراض موجه و مدللي كه مثبت عدم رعايت موازين شرعي و قانوني از طرف دادگاه بدوي در صدور دادنامه تجديدنظرخواسته باشد به عمل نيامده و دادنامه مزبور از جهات مذكوره خالي از ايراد و اشكال به نظر مي رسد فلذا ضمن رد تجديدنظرخواهي دادنامه تجديدنظرخواسته را ابرام مي نمايد0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1
صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغصب
تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377
101