رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده  : 721/7499
شماره دادنامه : 436/21
تاريخ رسيدگي : 3/9/72
موضوع رسيدگي : اختلاف در صلاحيت بين دادگاه حقوقي يك 000 و دادگاه حقوقي دو 000
مرجع رسيدگي  : شعبه 21 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه    : آقايان 000

خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 19/7/71 آقايان (الف ) و (ب ) و (ج ) دادخواستي به خواسته خلع يد غاصبانه از 6/181 جريب اراضي پلاك 68 اصلي بخش 21 000 به طرفيت آقايان (د) و (ه) و (ن ) و 9 نفر ديگر كه اسامي آنها در دادخواست ذكر شده به دادگاه حقوقي دو000 داده اند0 ارزش خواسته در نسخه اول دادخواست كه ضميمه پرونده است معين نيست و جاي آن خالي است 0 دعوي به اين توضيح بيان شده كه 6/181 جريب از اراضي مفروزالرعيه روستاي 000 متعلق به آنها است كه خواندگان من غيرحق متصرفند0 قبلا به سه نفر وكالت بلاعزل براي تحويل و تصرف آنها داده اند كه آنان طرح دعوي نموده كه دعوي در دادگاه رد شده است 0 فتوكپي سند رسمي خريداري و گواهي كشاورزي به اينكه 1/99 هكتار از اراضي را به زارعين واگذار نموده و آنچه باقي مانده متعلق به مالكين است و اظهار نظر كارشناس را ضميمه نموده اند0 خواندگان وعده ديگر طي لايحه وارده به شماره 71/162 به ارزش خواسته اعتراض و قيمت آنرا چهل ميليون ريال برآورد كرده اند و خواهانها در نامه مورخ 24/8/71 كه به شماره 172 ثبت شده ارزش خواسته را يك ميليون ريال برآورده كرده و تقاضاي ارجاع امر به كارشناس كرده اند و خواندگان دعوي را 12 نفر مذكور در دادخواست معين نه 48 نفر كه ذيل لايحه دفاعيه را امضا و به ارزش خواسته ايراد نموده اند0 آنهاهمگي خوانده دعوي نيستند0
در 18/8/71 (د) و 48 نفر ديگر دادخواستي به عنوان دعواي تقابل به طرفيت خواهانهاي اصلي به خواسته مطالبه دوازده ميليون ريال بابت عملكرد زراعي و هزينه هاي مصرفي به دادگاه داده و توضيح داده اند در سال 1361 مقدار 996 جريب زمين موات از طرف هيئت واگذاري زمين استان 000 در اختيار آنها گذاشته شده و مالكيت آن صادره گرديده و چون در حين مساحي زمينهايي كه در تصرف آنها بوده اشتباهي رخ داده است 18 جريب (مازاد بر ميزان انتقال داده شده ) به جاي مانده كه ظاهرا مي بايستي به مالكين مسترد گردد0 در اين مدت براي حفر چاه و تسطيح و جاده كشي مبلغ خواسته هزينه شده است كه بايد پرداخت گردد، لكن 18 جريب در كل زمينها و مشاعي بوده و در تصرف همه 48 نفر است و نصف آن متعلق به افراد ديگري است 0 دادگاه حقوقي دو 000 به لحاظ آنكه دعواي تقابل 000/12000 ريال تقويم شده رسيدگي به هر دو دعوي را در صلاحيت دادگاه حقوقي يك 000 تشخيص داده و به مواد 29 و 287 قانون آئين دادرسي مدني استناد نموده اند0 شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك 000 نيز خود را صالح ندانسته و چنين راي داده اند: دعواي پرونده كلاسه 71/166 تحت عنوان تقابل مطرح شده دعوي تقابل نبوده و مطالبه (كرد) از ناحيه آنان در مقابل دعوي خلع يد بوده و صرفنظر از آنكه دعوي اصلي ناشي از تصرفات غاصبانه مطرح شده و غاصب استحقاق دريافت كرد ندارد اصولا مطالبه خلع يد آنان شده لذا دعوي مطالبه كرد قابليت استماع ندارد و بدون ورود در ماهيت امر قرار رد دعوي آنان صادر و اعلام مي گردد0 نسبت به دوازده نفر خواندگان دعوي اصلي كه دعوي عنوان تقابل دارد نظر به اينكه ميزان سهم هر يك از خواهانها مشخص نشده و با رعايت اصل مساوات مبلغ خواسته نسبت به سهم آنان در صلاحيت دادگاه حقوقي دو مستقل 000 است دادگاه 000 به شرح قرار72/101 خود را صالح ندانسته و در اثر حصول اختلاف پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است 0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي 000 عضو مميز و اوراق پرونده و دادنامه شماره 000 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 به خواسته دعوي طاري وميزان آن و اينكه دعوي اقامه شده از ناحيه خواندگان در هر صورت تحت عنوان دعواي طاري بوده و مناط صلاحيت تاريخ تقديم دادخواست مي باشد و تشخيص بعدي دادگاه در مورد عدم ارتباط دو دعوي و امكان رسيدگي عليحده نسبت به هر دادخواست تاثيري در مسئله صلاحيت نداشته لذا با توجه به مقررات ذيل ماده 29 قانون آئين دادرسي مدني و مستنبط از مواد 286 و 287 اين قانون با اعلام صلاحيت دادگاه حقوقي يك شهرستان 000 حل اختلاف و پرونده جهت ادامه رسيدگي به دادگاه مذكور (شعبه پنجم ) ارجاع مي گردد0)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي  1 صلاحيت ، داوري ، خسارات ، امورحسبي ، وقف ، معامله فضولي ، تهاتروغصب تاليف يدالله بازگير، ازانتشارات ققنوس ، چاپ اول ، سال 1377
98