رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده   : 209/5589
شماره دادنامه  : 1514/9
تاريخ رسيدگي  : 15/11/1370
تجديدنظرخواه  : بانو((الف )) با وكالت آقاي ((ب ))
تجديدنظرخوانده : سازمان آب منطقه اي 000
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 13525/10/69 شعبه 6 دادگاه حقوقي يك 000
مرجع رسيدگي   : شعبه نهم ديوان عالي كشور
هيئت شعبه     : آقايان 000

خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 16/7/67 خانم ((الف )) دادخواستي به خواسته (اعتراض به نظر سازمان آب منطقه اي 000 گروه حفاظت و بهره برداري از آبهاي زيرزميني ) و الزام نمودن آن اداره به صدورپروانه بهره برداري جهت چاه متعلق به خود كه بيست سال قبل حفر شده به طفيت سازمان آب منطقه اي اصهفان تقديم نموده كه درابتدادردادگاه حقوقي دو مستقل 000 مطرح گرديده و دادگاه مزبور قرار عدم صلاحيت به اعبتار صلاحيت دادگاه حقوقي يك 000 صادر كرده و پرونده طي كلاسه 66/255 در شعبه دوم دادگاه حقوقي يك 000 در جريان رسيدگي قرار گرفته ، خلاصه شرح دادخواست آن است كه طبق دستور دادگاه از طريق پاسگاه ژاندارمري 000 براي مسدود نموده چاه حفر شده در باغ وي واقع در روستاي 000 كه سابقه حفر آن بالغ بر بيست سال قبل مي باشد مراجعه نموده اند كه پس از تحقيق و رويت فتوكپي نامه شماره 000 گروه حفاظت و بهره برداري از آبهاي زيرزميني 000 متوجه شده كه در اثر اشتباه و شتابزدگي چاه وي جزء شكواييه عده اي ازاهالي روستاي مي باشد لذا ضمن عنايت به تبصره ماده 3 قانون توزيع عادلانه آب كه محل مراجعه معترض را دادگاه صلح تعيين نموده است درخواست رسيدگي با توجه به لايحه دفاعيه پيوست در نتيجه تقاضاي لغوراي صادره فوق و الزام خوانده به صدور پروانه بهره برداري جهت چاه مذكوردر فوق را نموده است 0 شعبه دوم دادگاه حقوقي يك 000 در جلسه دادرسي مورخ 26/1/66 نظريه كارنشاسان سازمان آب و تصميم آن اداره مبني بر مسدود نمودن چاه خواهان را از خوانده مطالبه نموده و پس از وصول نظريه كميسيون رسيدگي به صدور پروانه ها و گزارش با ترديد و ا ظهار گروه حفاظت و بهره برداري آبهاي زيرزميني موضوع را به هيئتي سه نفري از كارشناسان ارجاع نموده و پس از وصول نظريه هيئت كارشناسان كه به شماره 000 ثبت دفتر گرديده و با كسب نظر مشاور مبادرت به صدور راي نموده و به استدلال آنكه ((000هيئت كارشناسان اظهارنظر نموده اند كه چاه احداثي قديمي و قبل از تصويب قانون توزيع عادلانه آب و قبل از ممنوعيت حفر چاه احداث گرديده است و بهره برداري از آن بامنصوبات فعلي وبه ميزان حدود نيم ليتر در ثانيه بلامانع بوده و ضرري براي قنوات 000 ندارد و اينكه اعتراض سازمان خوانده هم موجه نمي باشد)) حكم به ردنظريه سازمان آب والزام سازامان به صدور پروانه بهره برداري براي چاه مذكور به ميزان مندرج در نظريه هيئت كارشناسي صادر نموده است 0 سازمان آب منطقه اي 000 نسبت به راي فوق الذكر تجديدنظرخواهي نموده كه پس از وصول پرونده به ديوان عالي كشور و ارجاع آن به اين شعبه به موجب راي شماره 000 به جهت اينكه محاكم حقوقي يك قبل از صدور راي بايد نظر قضايي اعلام نمايندو نيز آگهي منتشره وزارت نيرو در اين مورد اخذ پروانه بهره برداري در رابطه با چاه مبحوث عنه در پرونده مشاهده نگرديده و همچنين ضرورت اخذ توضيح از هيئت كارشناسان راجع به بهره برداري از چاه موضوع دعوي با لحاظه بهره برداري از دوازده حلقه چاه ديگر جمعا" سيرده حلقه درشعاع قنات 000 با در نظر گرفتن ميزان آبدهي قنات 000 بلاضرر به قنات تشخيص گرديده يا خير و سپس حسب نتايج حاصله از موارد مذكور بايد تصميم مقتضي اتخاذ گردد راي تجديدنظرخواسته نقض و تجديدرسيدگي به شعبه ديگر همعرض محول گرديده است 0 شعبه ششم دادگاه حقوقي يك 000 در انجام مفاد راي ديوان عالي كشور هيئت كارشناسان منتخب دادگاه را براي اخذ توضيح و نيز نماينده ساطمان آب منطقه اي 000 را به همراه پرونده وهمچنين گزارش دهندگان گزارشات مورخ 000 سازمان مذكور را جهت اداي توضيحات تحضار نموده و در جلسه دادگاه و سه نفر ديگر ازكارمندان اعزامي خوانده به اسامي آقايان ((ج )) و ((د)) و ((ه)) تشكيل گرديده توضيحات كارشناسان و ماموران سازمان آب منطقه اي واظهارات طرفين دعوي در صورتجلسه دادرسي منعكس گرديده است 0 هيئت كارشناسان در تاييد گزارش كارشناسي اظهار نموده اند ((تعدد و تراكم و تداخل چاهها شامل چاه مورد اختلاف خانم 000 با در نظر گرفتن و با كسربه ميزان نيم ليتر در ثانيه آن هم به طور غيردائم كه بين در حدود حداكثر دو ساعت در شبانه روز خواهد بود ضرري به قنات 000 وارد نخواهد ساخت توضيح اينكه چاه خانم 000 در گروه چهار حلقه چاه است كه براي چاه آقاي ((س )) كه جزء چهارحلقه چاه است خودم نظر داده ام و مجاز به استفاده حداكثر 6/0 ليتر در ثانيه بهره برداري شده است كه حكم قطعي در اين قسمت صادر گشته است و يا به فرض استفاده همزمان و محدود و قابل كنترل و با نصب كنتور حجمي جهت برداشت آب جهت استفاده و براي باغ قديمي ضرري به قنات جزن واردنمي سازد و در فرضي كه محدوديت نباشد ضرر به آب قنوات مي زند چون ميزان برداشت آب از چاه محدود است و نيم ليتر در ثانيه در نظر گرفته شده است و آن هم جهت محدوده باغ است كه مشجر و محصور است مضربه مصالح عمومي نيست )) و آقاي ((ه)) احد از نمايندگان و ماموران اعزامي خوانده در ادامه توضيحات خود اظهار نموده ((000درنتيجه برداشت از چاه مورد نظر به ميزان محدود تاثيري بر روي قنوات مورد ادعا ندارد زيرا با توجه به سخت بودن رسوبات و كمپاكته (فشردگي رسوبات زمين ) شعاد تاثير كم و افت حاصله در اثربرداشت آب از چاه قنوات موصوف را در بر نخواهد گرفت و منبع تغذيه قنوات و چاههاي او يك سفره آب است )) سرانجام دادگاه درهمين جلسه پس از كسب نظر مشاور مبادرت به صدور راي شماره 000 نموده است و در اين راي دادگاه پس از ذكر خلاصه اي از جريان پرونده و مندرجات نظريه هييت كارشناسان و راي شعبه دوم دادگاه حقوقي يك 000 و دادنامه شعبه نهم ديوان عالي كشور چنين بيان داشته است ((000 با عنايت به تحقيقات انجام شده از كارشناسان سازمان آب منطقه اي 000 و كار شناسان منتخب دادگاه و اينكه همگي اذعان دارند كه منبع تعذيه قنوات و چاهها و از جمله چاه خواهان يكي است و نظر به اينكه حق استفاده از منبع موصوف منحصرا" با صاحبان حقابه از قنوات و از قتوات است و موجبي براي استحصال به غير آن طريق نيست و نيز به موجب اعلام سازمان خوانده باغ خواهان نيز از قنات حقابه دارد مستندا" به ماده 139 قانون مدني و تبصره ماده سه قانون توزيع عادلانه آب اعتراض خواهان موجه تشخيص نمي گردد و نظريه سازمان آب منطقه اي اصفهان استار و دعوي خواهان به خواسته اعتراض به آن و صدور پروانه بهره برداري رد مي گردد))وكيل خواهان درتاريخ 2/11/69 دادخواست تجديدنظر نسبت به راي فوق الذكر به شعبه ششم دادگاه حقوقي يك 000تسليم نموده و خوانده در پاسخ به لايحه اعتراضيه تجديدنظرخواه لايحه اي داده كه به شماره 000 ثبت دفتر گرديده و دادگاه مربوطه در تاريخ 000 اظهار نظر نموده كه به دادنامه صادره باقي بوده موجبي براي نقض آن نيست و سپس پرونده به ديوان عالي كشور ارسال كه پس از وصول به اين شعبه ارجاع شده است 0 لايحه اعتراض تجديدنظرخواه و لايحه تجديدنظرخوانده پس از طرح پرونده مشاوره قرائت خواهد شد0 هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي 000 عضو مميز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
((بسمه تعالي 0 اعتراض وكيل تجديدنظرخواه به دادنامه تجديدنظرخواسته وارد مي باشد زيرا هيئت كارشناسان منتخب دادگاه در گزارش ثبت شده به شماره 3837/6/67 منجزا" و صريحا" اظهار نظر كرده اند كه بهره برداري از چاه با منصوبات فعلي و به ميزان حداكثر لوله آبده ودو اينج و فقط براي آبياري باغ محصور خواهان وبه ميزان حدود نيم ليتر در ثانيه بلامانع بوده وضرري براي قنوات 000 ندارد و همچنين در جلسه اخير دادرسي در مقام توضيح نسبت به نظريه كارشناسي اظهارداشته اند((تعددو تراكم و تداخل چاهها شامل چاه مورد اختلاف خانم 000 بادرنظر گرفتن و با كسر به ميزان نيم ليتر در ثانيه آن هم به طور غيردائم كه بين در حدود حداكثر دو ساعت درشبانه روز خواهد بود ضرري به قنات 000 وارد نخواهد ساخت وبا فرض استفاده همزمان و محدود و قابل كنترل و با نصب كنتور حجمي به منظور برداشت آب جهت استفاده براي باغ قديمي ضرري به قنات 000 وارد نمي سازد و در فرضي كه محدوديت نباشد ضرر به آب قنوات مي زند)) و با توجه به اينكه احد از نمايندگان خوانده در جلسه مزبور اظهار نظر هيئت كارشناسان را تاييد نموده بدين نحو كه در ادامه توضيحات خود اظهار داشته ((000 درنتيجه برداشت از چاه موردنظر به ميزان محدود تاثيري برروي  قنوات مور ادعا ندارد زيرا با توجه به سخت بودن رسوبات و كمپاكته (فشردگي رسوبات زمين ) شعاع تاثير كم و افت حاصله در اثر برداشت آب از چاه قنوات موصوف را دربر نخواهدگرفت 0)) بنا به مراتب راي تجديدنظرخواسته صادر از شعبه ششم دادگاه حقوقي يك 000چون بدون درنظر گرفتن موارد فوق صادر گرديده صحيح و قانوني نبوده ونتيجتا" نقض مي شود و رسيدگي به شعبه ديگر دادگاه حقوي يك 0000 (به استثناي شعبه دوم ) محول مي گردد0))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشوردرامورحقوقي   3
قانون تجارت ،احوال شخصيه ،شناسنامه ،ادله اثبات دعوي ،احكام
حكومتي ،توقيف عمليات اجرائي وابطال اجرائيه
تاليف يداله بازگير،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ،سال 1377
108