رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده      : 189/5818
شماره دادنامه    : 258/9
تجديدنظرخواه     : ((الف ))
تجديدنظرخوانده   : ((ب ))
موردتجديدنظر     : دادنامه شماره 42/2441/2/70 صادره ازشعبه 5 دادگاه حقوقي يك ...
مرجع رسيدگي      : شعبه 9ديوان عالي كشور
هيئت شعبه        : آقايان ...

خلاصه جريان پرونده : ((الف ))درتاريخ 27/3/68 باوكالت آقاي ((ج )) دادخواستي به خواسته فسخ معامله مورخ 20/2/67به علت غين فاحش به طرفيت ((ب ))تقديم نموده خلاصتا"توضيح داده است قولنامه مورخ 20/2/67 حسب اعلام موكله اش وسيله چندنفربدون حضوروي وخوانده تنظيم وافرادي به اعتبارداشتن اختيارازطرف آنهاامضاء نموده اندكه اين موضوع در ذيل قولنامه هم تصريح شده واين قولنامه پس ازيك ماه يابيشتربراي موكله به اهوازفرستاده شده وازاوخواسته اندآن راانگشت بزند وخوانده هم كه طرف معامله بوده بعدا"آن راامضاءنموده است وازابتداقراربر اين بوده كه متراژخانه زمين وبراساس متري چهارهزارتومان پول آن حساب شده كه اين عمل باحضورچندنفرازجمله واسطه معامله صورت گرفته وبه مقداركمتري اعلام شده به طوري كه موكله خانه خودرامترمي كند بيش از70 متربيشترتفاوت داشته كه اين امرتدليس درمعامله است واز طرفي موكله وقتي ازجريان معامله در...مطلع مي شودوقيمت خانه را ازچندنفرتحقيق مي نمايد معلوم مي شود كه بالغ برسه ميليون تومان ارزش خانه است كه ازاين جهت هم مغبون شده ناگزيرباارسال اظهار نامه واعلام بطلان معامله براساس ماده 196 قانون مدني وماده 200 و 223 ازجهت فساد معامله و342 ازجهت وصف مبيع وذرع آن 335 و416 همان قانون تقاضاي رسيدگي وصدورحكم بربطلان وفسخ قراردادمذكوررا نموده است .فتوكپي سندمالكيت وقولنامه مورخ 20/2/67 و وكالتنامه به عنوان مدارك دعوي تقديم گرديده است .پرونده به شعبه هشتم دادگاه دو...ارجاع مي گردد.شعبه مزبورپس ازآنكه وكيل خواهان خواسته خود را به هفت ميليون ريال تقديم نموده به صلاحيت محاكم حقوقي يك ... قرارعدم صلاحيت صادرمي كندكه مالا"پرونده درشعبه پنجم دادگاه حقوقي يك ...مطرح مي گرددكه دراين جريان خوانده دعوي دادخواست تقابل با وكالت آقاي ((د))به طرفيت خواهان تقديم نموده وتوضيح داده است كه به موجب قولنامه مورخ 20/2/67خوانده تقابل شش دانگ يك باب خانه 1085راباموكله موردبيع قرارداده وقسمتي ازثمن معامله را دريافت وطبق مفاد قرارداد خوانده تقابل تعهدنموده ظرف ده روز از تاريخ تنظيم قرارداد مورد معامله را رسما"به موكله با دريافت بقيه ثمن انتقال دهد لكن به تعهدخودعمل ننموده ودرپرونده 138/68 شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك با طرح مسايل بي اساس مدعي غبن شده وتقاضاي فسخ قراردادرانموده است لذاضمن درخواست رد دعوي اصلي صدورحكم برمحكوميت خوانده تقابل رابه انتقال وتحويل خانه مورد معامله به موكله با احتساب خسارات راداردكه باورودآقاي ((ج ))به وكالت ازخوانده تقابل دردعوي مزبور و درخواست تجديد جلسه به لحاظ داشتن محكمه درشعبه 26كيفري وقبول درخواست مشاراليه دادگاه پس ازاستماع اظهارات وكلاي طرفين درجلسه مورخ 15/2/68وملاحظه پرونده كيفري 68/436مورداستناد وكيل خواهان تقابل راضروري تشخيص داده وپس از مطالبه وملاحظه آن ونيزاستماع شهادت آقاي ((س ))واسطه معامله مورد بحث در جلسه مورخ 5/6/69 سرانجام با اعلام ختم رسيدگي مبادرت به اعلام نظر به خلاصه آتي الذكركه ذيل آن به امضاءمشاورهم رسيده است :
((...اولا" نسبت به دعوي اصلي چون غبن فاحش ثابت نگرديده و طبق اظهارآقاي ((س ))تنظيم كننده قولنامه منزل كليدي فروخته شده نه متري بنابراين نمي توان تصوركردكه متراژ كم بوده تاتدليس و غبن از آن ثابت گرددلذاباتوجه به اظهارات وكيل خوانده نظربه رد دعوي مزبور صادرمي گرددونسبت به دعوي تقابل چون قولنامه موردقبول طرفين بوده وايرادي برآن وارد نيست دادگاه ادعا را مبني برالزام به انتقال خانه مذكوردرآن ثابت ومحرزدانسته ونظربرمحكوميت خوانده تقابل به انتقال رسمي منزل موردمعامله درحق خواهان تقابل صادرمي نمايد.)) اين نظريه مورداعتراض وكيل خواهان اصلي وخوانده تقابل قرارگرفته ليكن شعبه نهم ديوان عالي كشور طي دادنامه شماره 35/319/1/70 نظريه دادگاه راتاييد كرده است .پس از اعاده پرونده دادگاه مفاد نظريه رابه صورت راي نگاشته كه آقاي ((ج ))به وكالت ازطرف ((الف )) وبه طرفيت ((ب ))از اين راي تجديدنظرخواسته ودر دادخواستي تقديمي اظهارداشته است كه درموردادعاي غبن موكله كه امرازامورنظري نبوده وتخصصي است بايدكارشناس خبره وبصيردراين مورد اظهارنظر نمايد و دادگاه بدون توجه به اين امرصرفا"به نظر خود اظهارنظر نموده كه غبن فاحش ثابت نگرديده است ودر ساير مطالب هم توجه كافي و رافي نشده است وخواستار نقض حكم صادرشده است .بانو...طي لايحه اي كه در پاسخ دادخواست وكيل خواهان ارسال داشته ادعاي وي را بي اساس دانسته وخواستار ابرام دادنامه شده است .
هيئت شعبه درتاريخ بالاتشكيل پس ازقرائت گزارش آقاي ...عضومميز و اوراق پرونده ودادنامه شماره 244142/2/70 مورد تجديدنظرمشاوره نموده چنين راي مي دهند:
((بسمه تعالي .بر راي موردتجديدنظراشكال وارد است زيرا:تجديدنظر خواه در تمام مراحل رسيدگي مدعي است كه در فروش خانه مورد بحث متحمل غبن فاحش شده وخواستارارجاع امربه كارشناس جهت تعيين قيمت واقعي خانه هنگام تنظيم سند عادي شده است كه حق بود دادگاه جهت كشف حقيقت با ارجاع امربه يكي ازكارشناسان رسمي دادگستري ازقيمت واقعي مبيع هنگام تنظيم سندعادي مطلع وسپس حس المورد مبادرت به صدورراي مي نمود لذاراي موردتجديدنظر به علت مذكور در فوق نقض و رسيدگي مجددبه شعبه ديگردادگاه حقوقي يك ...ارجاع مي گردد.))

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشور درامورحقوقي ، جلددوم
تاليف ، يداله بازگير، كارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات ققنوس ، چاپ اول ، چاپ سحاب ، 1377
84