رای ديوان عالی كشور

شماره فرجامي :11/9/230  شماره دادنامه : 497/11 تاريخ رسيدگي : 26/6/70 تجديدنظرخواه آقاي (ب )  تجديدنظرخواسته دادنامه شماره 26505/10/69 صادره از شعبه 7 دادگاه كيفري يك ... مرجع رسيدگي شعبه 11 ديوان عالي كشور هيات شعبه آقايان ... رئيس و... مستشاران 

خلاصه جريان پرونده :
طبق مندرجات اوراق پرونده آقايان (الف ) و (ب ) به اتهام شركت در قتل آقاي (ج ) و سرقت مسلحانه و راهزني و اختلال در امنيت جاده ها و ايجاد رعب ووحشت مورد تعقيب قرار گرفته اند0 چون محل وقوع قتل در حوزه ماموريت آقاي بازپرس دادسراي عمومي ... بوده مشاراليه بدوا" تحقيقات لازم را انجام داده و قتل در حوزه ماموريت آقاي بازپرس دادسراي عمومي ... بوده مشاراليه بدوا" تحقيقات لازم را انجام داده و به اين لحاظ كه در موقع شروع تحقيقات هويت مقتول معلوم نبوده بادرج وانتشارآگهي درروزنامه ها جهت شناسايي مقتول و اولياي دم اقدام كرده است و بعد از مدتي معلوم شده كه مقتول مردي به نام (ش ) بوده است . آقاي بازپرس با توجه به مووضع اتهامات به اعتبار صلاحيت دادراي انقلاب اسلامي محل ، قرار عدم صلاحيت صادر و پرونده را جهت اقدام قانوني به مرجع مزبور ارسال نموده است 0مراجع قضايي انقلاب اسلامي به موضوع رسيدگي و با احراز مجرميت به موجب كيفرخواست شماره 11954/12/67 عنوان رياست دادگاه انقلاب اسلامي ... به اتهام راهزني و به هم زدن امنيت جاده ها، سرقت مسلحانه ، قتل عمدي آقاي (ج ) فرزند... درجاده ... سرقت اتومبيل آريا متعلق به متقول و سرقتهاي ديگر و تطبيق اتهامات وارده با ماده 88قانون تعزيرات ومواد20210851 قانون حدود وقصاص و درخواست شده كه درباره آنان تعيين كيفرشود0 متهمان در تحقيقات مقدماتي به ارتكاب قتل و سرقت اتومبيل و ديگر جرايم انتسابي به شرح منعكس در اوراق پرونده صراحتا" اقرار كرده اند و در خصوص اتومبيل آريا كشف شده ، مندرجات پرونده دلالت دارد كه در اختيار متهمان قرار گرفته است . خانم (د) كه خود را همسر مقتول معرفي كرده اظهار داشته كه اولياي دم مادر وسه نفر فرزندان مقتول مي باشند و خانم (ه) مادر مقتول عليه متهمان به عنوان قتل عمدي طرح شكايت و درخواست صدور حكم به قصاص نفس كرده اند0 طبق گزارش معاينه جسد محل اصابت گلوله در ستون فقرات بوه كه در زير پوست و عضلات چپ قفسه سينه باقي مانده و خارج نگرديده و از پشت شليك شده . محل اصابت گلوله اي ديگر شليك شده از فاصله نزديك در ناحيه قفسه سينه سمت چپ كه خارج نشده و از روبرو شليك شده است . محل اصابت گلوله به پشت سر كه از ناحيه شقيقه خارج نشده و ازروبروشليك شده است . محل اصابت گلوله به پشت سر ك از ناحيه شقيقه خارج شده و از پشت شليك شده . محل اصابت گلوله اي درمچ دست چپ كه خارج نشده در موقع معاينه جسد مشاهده گرديده است 0دادگاه انقلاب اسلامي ... مجرميت متهمان ار احراز و به استناد مواد 197 و 202 قانون حدود و قصاص استفياء حق الناس را مقدم بر حق الله اعلام و در مرحله اول نامبردگان را مستوجب قصاص نفس در مرحله بعد به لحاظ محارب بودن اعدام تشخيص و با اعلام نظريه ، پرونده را جهت تنفيذ به دادگاه عالي انقلاب اسلامي ارسال داشته است . دادگاه عالي انقلاب اسلامي در مورد قتل عدمي قاتل را آقاي (الف ) تشخيص داده و نظريه اعدام وي را به عنوان قصاص تايي نموده ولي قصاص نفس را در مورد متهم ديگر يعني آقاي (ب ) تاييد ننموده است . اعدام متهمان ار به عنوان محارب با موازين منطبق اعلام و پرونده را اعاده داده است . قبل از اتخاذ تصميم آقاي (ب ) طي لايحه اي اعلام نموده كه انگيزه قتل سرقت اتوبيل نبوده تحريك زني به نام (و) آنان را وادار به ارتكاب قتل نموده و در عين حال به داشتن رابطه نامشروع با خانم (و) و ارتكاب زنا با وي هم اقرار كرده است و در نتيجه دادگاه انقلاب اسلامي ... به جاي اين كه بر مبناي نظريه تنفيذ شده به وسيله دادگاه عالي انقلاب اسلامي به صدور راي مبادرت و اقدام نمايد از نظريه عدول و انتساب قتل از باب محاربه را صحيح ندانسته اما از جهت قتل عمدي متهمين را كماكان مستوجب قصاص نفس اعلام كرده و دادگاه انقلاب اسلامي هم نظريه اخيرراتاييد نموده است . با اين حال دادگاه انقلاب اسلامي به جاي صدور حكم به قصاص نفس قرار عدم صلاحيت صادر و پرونده را به مراجع قضايي غير انقلاب ارسال داشته است . پرونده به شعبه 7 دادگاه كيفري يك ... ارجاع گرديده . در اين مرحله از رسيدگي آقايان ... و... به وكالت از جانب متهمان در دادرسي مداخله كرده اند0 خانم (ه) مادر مقتول و خانم (ذ) همسر مقتول و قيم صغار در دادگاه حاضر و با شرح دعوي به عنوان قتل عمدي درخواست صدور حكم به قصاص كرده اند0 دادگاه پس از رسيدگي لازم و استماع مدافعات متهمان و وكلاي آنان و ملاحظه نظريه كتبي آقاي مشاور دادگاه ، متهمان را در خصوص قتل عمدي مجرم تشخيص داده و به استناد بندالف ماده 2 و ماده 8 و 10 از قانون حدودو قصاص  آنان را مستوجب قصاص نفس اعلام و به اعدام محكوم كرده است . البته همسر مقتول به موجب سندرسمي ضميمه پرونده نسبت به حق خود از ديه در مورد آقاي (ب ) گذشت كرده است . آقاي (ب ) نسبت به حكم صادره اعتراض كرده و پرونده پس ازملاحظه قاضي صادر كننده حكم به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است 0
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد0 پس از قرائت گزارش آقاي ... عضو مميز و اوراق پرونده نظريه كتبي آقاي ... داديار ديوان عالي كشور اجمالا مبني بر نقض دادنامه شماره 26505/10/69 تجديدنشر خواسته مشاوره نموده با حدوث اختلاف در صلاحيت رسيدگي دادگاه و شركت آقاي ... به اكثريت چنين راي مي دهد:

راي
با بررسي اوراق و محتويات پرونده خصوصا" مدافعات متهمان و وكيل هر يك از آنان و استدلال مشاور و قاضي محترم دادگاه ولايحه اعتراضيه اشكال موثري كه انتساب قتل را به آقاي (ب ) (به طور شركت يا به تنهايي ) رد نمايد و موجب نقض حكم گردد ارائه نشده لذا با رد تقاضاي تجديدنظرخواه دادنامه فوق الذكر نسبت به او ابرام مي شود0 ضمنا" تذكر داده مي شود با توجه به اقرار متهم مذكور به ارتكاب زنا در جلسه دادگاه مناسب بود در آن مورد هم تصميم گيري مي شد0

مرجع :
كتاب سرقت ،جعل وخيانت درامانت درآراي ديوان عالي كشور
تاليف يداله بازگير ،نشرحقوقدان ،چاپ اول ، 1376
64