رای ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 21/11/71 دادنامه : 836/25 تجديدنظرخواه : آقاي (ب )  تجديدنظرخواسته دادنامه شماره 15988/9/71صادره از شعبه 12 دادگاه كيفري.00مرجع رسيدگي شعبه 20ديوان عالي كشور هيات شعبه آقايان 000رئيس و000عضو معاون و000 مستشار0

خلاصه جريان پرونده :
آقاي (الف ) شكايت كرده كه حدود پنج ماه قبل تعداد دو هزار عدد دوك از آقاي (ب ) خريداري نموده و بابت خريد دوك هاكه مربوط بهشركت سهامي ريسندگي و بافندگي .... بوده مبلغ يك ميليون ودويست و پنجاه هزار تومان به نامبرده پرداخته و از تعداد دو هزار دوك مورد معامله 497 عدد به وي تحويل گرديده و بقيه رابه (ج )و(د) فروخته كه خيانت در امانت و معامله معارض كرده ومرتكب كلاهبرداري و فروش مال غير شده و تقاضاي رسيدگي نموده است. آقاي (الف )در تاريخ 18/9/69 در تحقيقات انجام شده بوسيله مامورين انتظامي .... توضيح داده و گفته است كه در تاريخ 27/3/69 دو هزار عدد دوك از كارخانه شماره يك طي قرار از مديرعامل شركت به نام آقاي (ه) خريداري و مبلغ يك ميليون و دويست و پنجاه هزار تومان پرداخت نموده و مدت پنج ماه است كه از تحويل دوكهاخودداري مي كنندوآنها را به ديگران فروخته اند لذا ازمسئولين كارخانه ريسندگي وبافندگي شكايت دارد. آقاي (ب ) در تاريخ 19/9/69 اظهار داشته كه در تاريخ 28/3/69 تعدادي دوك به آقاي .... فروخته و حدود پانصد عدد آن تحويل و حدود پانصد عدد ديگر آماده تحويل است و درروزيكشنبه 2/4/69 كه والده اش فوت شده و در محل نبوده آقاي (و) كفاش ، اشتباهي تعدادي دوكها را به شخص ديگري فروخته و وي اطلاعي ازاين معامله نداشته و به هر حال نظر به اينكه دوكهامربوط به ماشينهاي فرسوده شده و ازكار افتاده قديمي بوده و جنسي نيست كه بتوان تهيه نمود بقيه پول طلب آقاي (الف ) آماده پرداخت است. درصورتي كه بخواهد بقيه طلب نقدا" پرداخت و در غير اينصورت هر جنس ديگري كه قابل فروش باشد با تخفيف به ايشان ميدهم 0 آقاي (الف )مجددا" در تاريخ 25/9/69 اعلام داشته كه از آقايان (ب )و(ه) و(و) شكايت دارد كه دو هزار دوك خريداري و شمارش شده و متعلق به وي را به ديگران فروخته اند. طبق فتوكپي حواله حمل شماره 3543/4/69 داراي مارك شركت ريسندگي وبافندگي .... به تعداد دو هزارعده دوك فلزي از قرار هر عدد /5500 ريال به نام آقاي (الف ) اشاره گرديده و در پروانه عبور كه فتوكپي آن ضميمه پرونده است به خروج دو هزار عدد دوك فلزي مستعمل از كارخانه به وسيله آقاي (الف ) اشاره شده و در تاريخ 20/9/69 آقاي (و) معروف به كفاش اظهار داشته كه از خودش اختياري ندارد آقاي (الف ) جهت تحويل دوك به وي مراجعه كرده و به ايشان گفته شده كه كلهي دو هزار دوك موجود نيست كه به وي تحويل شود. در جواب گفته است كه مي داند موجود مي باشد، به وي اجازه داده داخل انبار شود ودوكهاي مستعمل راجدا كند كه طي دو مرحله مارجعه تعداد500 دوك را برده است و تعداد پانصد عده ديگر آماده است كه به وي تحويل شود. آقاي (ه) در تاريخ 3/11/69 اعلام داشته كه تعدادي دوكهاي فرسوده مختلف از قديم داشته اند كه آمار دقيق آن هيجوقت معلوم نبوده ، توسط آقاي (ب ) مدير فروش گفتگوئي درباره فروش آن شده و در5/4/69پروانه خروج آن از انبار صادر شده و تعداد497 عدد از دوكها در دو نوبت به وي تحويل شده و حدود500 عدد ديگر هم موجود است ، بقيه موجود نبوده و آقاي (الف ) مي تواند بيايد و بقيه پولش را بگيرد و در تاريخ 3/11/69 آقاي (ب ) مجددا" اظهار داشته كه اظهارات آقاي (ه) را تاييدمي كند. آقاي دكتر000 به وكالت از شركت ريسندگي و بافندگي طي لايحه اي در سه برگ تنظيم گرديده شكايت رابي اساس اعلام و ارتكاب جرم از ناحيه آقاي (و) و آقاي (ب ) را غيرمحق بيان داشته ، در تاريخ  4/8/69آقايان (ب ) و (الف ) اعلام داشته اند كه قرار شده ظرف مدت دو ماه نسبت به تحويل بقيه دوكها اقدام شود و فعلا" به اين ترتيب توافق كرده اند. آقاي داديار تحقيق دادسراي عمومي .... در تاريخ 17/7/70 قرار مجرميت آقاي (ب ) را به اتهام انتقال مال غير صادر و آقاي داديار اظهارنظر از آقاي داديار تحقيق خواسته كه در مورد خريداران دوكها تحقيق شود و آقاي (و) در تاريخ 11/9/70 اعلامداشته كه خريداران عبارتنداز آقايان (خ ) و(ج )0 پس ازرفع نقايص به موجب كيفرخواست شماره 111241/10/1370 از دادگاه كيفري 2 خواسته شده كه از بابت انتقال مال غير و به استناد مقررات ماده 1 قانون مجازات انتقال مال غير مصوب 1308 درباره آقاي (ب ) تعيين كيفرشود. دادگاه كيفري 2 در تاريخ 30/2/71 به اين استدلال كه ماده 1 قانون انتقال مال غير استنادي دادسرا ناظر به ماده 238 قانون مجازات عمومي سابق مي باشد و اين ماده هم ناظر به ماده 1 قانون تشديد مجازات مرتكبين اختلاس ،ارتشا و كلاهبرداري است و مدعي به ،مبلغ يك ميليون و دويست و پنجاه هزار تومان مي باشد رسيدگي به موضوع را در صلاحيت دادگاه كيفري يك تشخيص داده و قرارعدم صلاحيت صادر كرده است.متعاقبا" پرونده به شعبه 12 دادگاه كيفري يك 000ارجاع گرديده ، در جلسه مورخ  16/8/71 شعبه 12دادگاه كيفري يك بدون حضور شاكي و با حضور متهم و آقاي دكتر000 وكيل وي به موضوع رسيدگي نمود. در اين جلسه آقاي (ب ) در دفاع از اتهام گفته است : در تاريخ 28/2/69 آقاي (الف ) به اتفاق آقاي .... به وي مراجعه كرده وتقاضاي خريددوك كرده ونوشته اي تنظيم شده كه تعداد دو هزار عدد دوك از قرار هر عددپانصد تومان به او بفروشيم 0 آقاي (الف ) قرارداد را امضاء نكرد ودر حقيقت آن نوشته يك رسيد موقت بود و در تاريخ 29 خردادآقاي (و) متصدي كارخانه تعداد700 دوك به آقاي (ج ) فروخته و بنده آقاي ....  را نديده و نمي شناسم 0 در قبض آقاي (و) نوشته اند با نظريه مهندس (ه) اينجانب با توجه به اظهارنظر موافق آقاي مهندس (ه) چون مسئول فروش شركت بوده ام قبض را امضاء كردم 0 در حقيقت امضاء اينجانب در معامله تاثيري نداشته و در2/4/69 مجددا" آقاي (و) تعداد75عدد دوك به آقاي (خ ) فروخته است كه من او را نديده و نمي شناسم 000آقاي دكتر000 نيز در دفاع از اتهام وارده به موكلش به لايحه تقديمي قبلي استناد و بهشرح منعكس در صورتجلسات دادرسي نيز مطالبي اظهار داشته اند. پس از استماع مدافعات متهم و وكيل وي با احراز مجرميت و با صدور دادنامه شماره 15988/6/71واستناد به ماده 1 قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداري آقاي (ب ) به يكسال حبس و پرداخت 1639 عدد دوك فلزي مستعمل كه به خريدار تحويل نشده و در صورت تعذر مثل يا قيمت آن  به نرخ يوم الادا بهخريدار و پرداخت معادل قيمت 1639 دوك فلزي مستعمل ، كه به خريدار تحويل نشده و در صورت تعذر مثل يا قيمت آن به نرخ يوم الادا به خريدار و پرداخت معادل قيمت 1639 دوك فلزي مستمعل ،به عنوان جزاي نقدي به صندوق دولت محكوم شده است. محكوم عليه نسبت به حكم صادره اعتراض و درخواست تجديدنظر نموده و پرونده با اعلام نر آقاي قاضي صادركننده حكم كه مبني بر ايي دادنامه است جهت رسيدگي به درخواست تجديدنظر به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است.
هيات شعبهدر تاريخ بالا تشكيل گرديد.پس ازقرائت گزارش آقاي .... عضو مميز و اوراق و پرونده و نظريه كتبي آقاي .... داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر تاييد حكم معترض عنه مشاوره نموده اكثريت چنين راي مي دهند:
با توجه به مجموع اوراق پرونده ودلايل استناديه در كيفرخواست و حكم صادره و با توجه به مدارك استناديه شاكي از جمله برگ فاكتور به شماره 3523/4/69 كه فروش دو هزار دوك در آن قيد شده است و برگ يادداشت اداري بااسم شركت ريسندگي .... مورخه 28/3/69كه فروش دو هزار دوك در آن قيد شده است و برگ يادداشت اداري بااسم شركت ريسندگي.00مورخه 28/3/69 كه تصريح به انجام معامله و دريافت بيعانه گرديده و پروانه عبور دو هزار دوك به نام شاكي خصوصي به شماره 51920/4/69 صادر گرديده است و نظر به اينكه از جانب معترض تجديدنظرخواه در لايحه مورخه 21/10/71 ايراد و اشكال موجهي نسبت به حكم صادره صورت نگرفته (بلكه اظهارشده (اينجانب اوراازخريد منصرف دانسته و فروش آقاي .... را امضاء نموديم ) ) فلذادادنامه تجديدنظرخواستهرا دراحرازجرم انتسابي فروش مال غيرتاييدمي نمايد
رئيس ....                                            مستشار000

مرجع :
كتاب كلاهبرداري ، اختلاس وارتشاءدرآراي ديوان عالي كشور
تاليف يداله بازگير ،نشرحقوقدان ،چاپ اول ، پائيز 1376
54