رای اصراری هيات عمومي ديوان عالي كشور

راي شماره : 603-4/3/43
راي اصراري هيات عمومي ديوان عالي كشور
راي :تبصره 4 اصلاحي قانون اصلاح بعضي ازموادقانون تشكيلات دادگستري مصوب اسفندماه 1338 ناظربه تبديل رتبه اداري ليسانسيه هاي قضائي دانشكده حقوق است كه درسال 1330دروزارت دادگستري مشغول خدمت نبوده و نمي توانسته اندازمزيت مذكوردرتبصره 4قانون متمم سازمان وزارت دادگستري مصوب سال 1335استفاده نمايندوچون اجراي مفادآن بااجراي حكم تبصره اخيرالذكردرباره ليسانسيه هاي حقوق ودانشكده معقول ومنقول و فارغ التحصيلان كلاس قضائي كه درسال 1330دروزارت دادگستري مشغول خدمت بوده اندتباين وتهافتي ندارد تبصره اخيرالذكربه قوت خودباقي بوده ونسخ نشده ونتيجه حكم مورخ 18/4/41به كلاسه 15/767شعبه هفتم ديوان عالي كشوركه درمرحله تجديدنظرنيزتاييدشده صحيحا"صادرگرديده وخالي ازاشكال است .
* سابقه *
تبديل رتبه اداري به قضائي
درموضوع تبديل رتبه كارمندان اداري وزارت دادگستري قضائي و استنباط ازتبصره 4قانون اعزام قضات به خارجه رويه هاي مختلفي درديوان عالي كشوراتخاذشده كه بنابه درخواست جناب آقاي دادستان كل كشوربشرح ذيل :
الف - به حكايت پرونده 4/827آقاي ...كارمنداداري وزارت دادگستري به شعبه هفتم ديوان عالي كشورشكايت كرده است :"دردوره سوم كلاس قضائي شركت داشته است ودرامتحان كتبي قبول شده است وزارت دادگستري ازاينكه امتحان شفاهي بعمل آوردخودداري مي نمايدوتقاضانموده است كه حكم صادرشودتاازاوامتحان شفاهي بعمل آيدوضمنابه حكم تبصره 4ماده 1قانون سازمان دادگستري مصوب سال 1335پايه اداري اوبه پايه قضائي تبديل گردد."
وزارت دادگستري پاسخ داده است تبصره 4قانون اعزام قضات به خارجه مصوب 12/12/38ناقض قانون مورداستنادشاكي است وتبديل پايه منحصرادر موردليسانسيه هاي رشته قضائي ازدانشكده فوق اجازه داده شده است .
شعبه هفتم ديوان عالي كشوربعدازتبادل لوايح ورسيدگي چنين راي داده است :
چون شاكي بااجازه وزارتخانه طبق قانون وقت دركلاس قضائي شركت ودر امتحان كتبي كلاس مزبورموفقيت حاصل نموده ووزارتخانه امتحان شفاهي اورا موكول به دعوت مجددكرده وتاكنون براي گذراندن امتحان ازاودعوت نشده و مزاياي مقرردرتبصره ماده يك قانون مصوب سال 1355ناظربه كساني است كه در سال 1330درآن وزارتخانه مشغول خدمت بوده وتبصره 4قانون اعزام محصل به خارجه كه بطوركلي مربوط به امرتبديل ليسانسيه هاست ناسخ قانون سابق الذكرنبوده وحكم آن ناظربه وقت وشرط معيني مي باشدبنابراين انجام امروامتحان شاكي واجراي حكم تبصره 4ماده 1قانون سال 35درباره اومانعي نداردوشكايت تااين حدواردبنظرمي رسد.
ازاين راي درخواست تجديدنظرشده ودادگاه تجديدنظرچنين راي داده است :
اعتراض وزارت دادگستري برحكم مورددرخواست تجديدنظرباتوجه به جهاتي كه درحكم بدوي استنادشده واردنيست وحكم مزبورخالي ازاشكال وتاييد مي گردد.
ب - بموجب پرونده 7/690آقاي ...كارمنداداري وزارت دادگستري به شعبه هفتم ديوان عالي كشورشكايت كرده است كه :"فارغ التحصيلان دوره سوم كلاس قضائي مي باشدوازعهده امتحان كتبي وشفاهي برآمده است .از وزارت دادگستري بااجازه تبصره 4ماده 1قانون متمم سازمان وزارت دادگستري مصوب سال 1335تقاضاي تبديل پايه اداري خودرابه پايه قضائي نموده وترتيب اثر نداده اندودرخواست صدورحكم نموده است ."
وزارت دادگستري درپاسخ دفاع كرده است كه اولاموضوع راجع به اين شخص درشوراي عالي وزارت دادگستري طرح شده وتقاضاي اوراقبول نكرده اندودر ثاني تبصره 4قانوني اعزام قضات بخارجه مصوب 12/12/38ناقض قانون مورد استنادشاكي است وتنهاتبديل پايه اداري ليسانسيه هاي قضائي به پايه قضائي تجويزشده است ."
آقاي ...طرح موضوع رادرشوراي عالي اداري وزارت دادگستري تكذيب و نسبت به دفاع ديگرهم پاسخ داده است .
شعبه هفتم ديوان عالي كشورچنين راي داده است :
باملاحظه جواب وزارت دادگستري چون ازناحيه آن وزارتخانه تخلفي به عمل نيامده شكايت واردبنظرنمي رسدوردمي شود.
براثردرخواست تجديدنظرآقاي ...دادگاه تجديدنظرچنين راي داده است :
هرچندبموجب تبصره ماده 17لايحه قانوني اصلاح قسمتي ازاصول تشكيلات دادگستري واستخدام قضات مصوب اسفندماه 1333وزارت دادگستري مي توانسته است پايه اداري فارغ التحصيلان كلاسهاي قضائي مشمول تبصره مزبور رابه پايه قضائي تبديل نمايدولي اين اقدام درباره آقاي ...معمول نگرديده تااينكه تبصره مزبوردرسال 35بموجب ماده اول لايحه قانوني متمم سازمان دادگستري اصلاح وتبصره 4ماده مزبورقائم مقام آن شده است .تبصره اخيرالذكر نيزدرقانون اصلاح بعضي ازموادقانون اصول وتشكيلات دادگستري واعزام قضات به خارجه اصلاح وبموجب آن فقط تبديل پايه اداري ليسانسيه هاي قضائي دانشكده حقوق كه مشمول آن ماده باشندتجويزگرديده است .بنابراين اعتراضات آقاي ...بردادنامه موردتجديدنظرواردنبوده دادنامه مزبور بي اشكال است واستوارمي شود.
به قسمي كه ملاحظه مي فرمايندراجع به استنباط ازتبصره 4قانون اعزام قضات به خارجه مصوب 12/12/1338ازدادگاههاي مختلف آراءمختلف صادر شده كه يكي آن راناقض تبصره 4ماده 1قانون متمم سازمان دادگستري مصوب 1335 دانسته وديگري ندانسته است ولذابااجازه ماده 3قانون اضافي به آئين دادرسي كيفري مصوب 1337براي يكسان شدن رويه تقاضاي طرح موضوع رادرآن هيئت داردتانسبت به موضوع بررسي واتخاذنظرفرمايند.
موضوع مختلف فيه درهيئت عمومي ديوان عالي كشورطرح گرديده وبشرح زيرراي داده اند:

مرجع :
آرشيوحقوقي كيهان
مجموعه رويه قضائي  صفحه 214 تا 218
آراءهيات عمومي ديوان عالي كشور
سال 1343چاپ 1344
4