رای ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 2512/6479
شماره دادنامه : 116/12
تاريخ رسيدگي : 28/2/72
معترض       : شركت ايران  ... 
معترض عليه   :  ... 
معترض عنه   : قرار رد دادخواست 9 10121/9/71 دفتر 5شعبه 12 ديوان عالي كشور
مرجع رسيدگي : شعبه 12 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 24/9/70 شركت ايران ... به طرفيت شركت ملي نفت ايران مناطق نفت خير دادخواستي به خواسته ابطال قرارداد الحاقي شماره يك مربوط به پيمان شماره ... مقوم به مبلغ دو ميليون و يك هزار ريال به دادگاههاي حقوقي يك ... تقديم كه به شعبه پنجم  دادگاه حقوقي يك ... ارجاع و توضيح مي دهد كه (بين اين شركت و خوانده دعوي قراردادي تحت شماره ... براي احداث جاده اي بين كارخانه گاز مايع 1 ...  به كارخانه گاز مايع 900 واقع در  ... 0 منعقد مي شود و علي رغم وجود تنگناهاي شديد ناشي از بحران جنگ و نوسان قيمتها عمليات اجرايي توسط اين شركت به نحو مطلوبي انجام ولي از پايان روز26/8/1368 ازطرف شركت خوانده (كارفرما) پيمان به حال تعليق كامل در مي آيد و اين امر تا انقضاء قرارداد موضوع خواسته ادامه مي يابد تا اينكه كارفرما براي جبران مافات بالحاظ امتيازاتي اقدام به انعقاد قرار و الحاقي مورد بحث در مورخه 23/11/1367 يعني پس از انقضاء مدت مديريت و سمت مديران اين شركت به عمل مي آورد و طرفين هم بدون توجه به بي اعتباري قرارداد الحاقي به روابط خود ادامه داده تا انيكه مشكلاتي در جريان كار حادث و منجر به شكاياتي عليه يكديگر مي شود كه از جمله آن شكايات طرح پرونده كلاسه 70/1/215 حقوقي اين شركت عليه شركت نفت بوده است كه در آن درخواست صدور دستور موقتي به عمل مي آيد و در جلسه دادرسي نماينده حقوقي شركت نفت به سمت مديران اين شركت به لحاظ انقضاء مدت مديريت آن ايراد مي نمايد و  دادگاه با قبول ايرادمذكور اقدام به ابطال درخواست مذكور به عمل مي آورد. بنابراين بااذعان طرفين به عدم صلاحيت مديران شركت ايران ... در تاريخ انعقاد قرارداد الحاقي و در نتيجه بي اعتباري يك چنين قراردادي از محضر محترم  دادگاه استدعاي صدور حكم بر بطلان آن را مي نمايد: مستندات :
1 دليل مديريت 2 قرار و الحاقي 3 پرونده كلاسه 60/125 حقوقي شعبه اول  دادگاه حقوقي يك ... 4 سوابق مديريت شركت در صورت نياز گواهي صادر شود و تهيه و تقديم گردد.
با وصول پرونده ضمن تعيين وقت ودعوت طرفين وارسال نسخه ثاني دادخواست و ضمائم جهت خوانده دعوي در تاريخ 5/11/70  دادگاه با حضور آقاي مشاور  دادگاه ومديرعامل شركت خواهان ونماينده خوانده دعوي تشكيل وخوانده دعوي لايحه اي ارسال كه به شماره ... ثبت گرديده آقاي (الف ) مديرعامل شركت خواهان اظهار نموده دعوي به شرحي است كه در دادخواست توضيح داده شده و توضيح مي دهم كه قبلا" همان طور كه در دادخواست به آن اشاره شده تقاضاي دستورصدور موقت تقديم دادگاههاي حقوقي گرديده كه به شعبه اول ارجاع كه پس از رسيدگي قرار رد آن صادر گردديه است واين دادخواست پيرو دادخواست قبلي بوده است و به لحاظ انقضاء مديريت مديران تنظيم كننده قرارداد تقاضاي ابطال قرارداد الحاقي را داريم 0 محل اجراي اين قرارداد ... مي باشد. نماينده خوانده بيان نموده كه دعوي مطروحه از ناحيه خواهان بشرحي كه ذيلا" به عرض مي رساند فاقد وجه قرارداد قانوني است گرچه طرح اين مسئله از ناحيه خواهان كه چون نماينده شركت نفت در يك دعوي حقوقي به سمت مديران به لحاظ مدت مديريت آنها ايراد نموده است  دادگاه هم با توجه به اين ايراددعوي شركت خواهان را رد نموده است و آنگاه اين نتيجه گيري كه چون مديران شركت در زمان انعقاد قرارداد الحاقي مدت مديريت آنها منقضي گرديده و قرارداد الحاقي باطل است. نظريه حقوقي و قانوني موجب هيچگونه حقي براي شركت خواهان نمي باشد و كاملا" مردود است زيرا اولا" طرح ايراد به سمت خواهان در تقديم دادخواست وي به طرفيت شركت نفت بوده و ارتباطي به زمان انعقاد قرارداد كه حدودسه سال پيش از دادخواست دستور موقت صورت گرفته ندارد و لذا نتيجه گيري خواهان مبني بر اينكه طرفين به عدم صلاحيت مديران شركت در تاريخ الحاق اذعان دارند كاملا" نامربوط است. ثانيا" توجه خواهيدفرمود طرح دعوي از جانب هركس قانونا" هيچ تكليفي براي  دادگاه ندارد. فلذا  دادگاه با اتخاذ خود تصميمگيري مي نمايد ثانيا" طرح اين موضوع از ناحيه خواهان همان طور كه ذيلا" به استحضار خواهد رسيد هم با مفاد اساسنامه و مقررات قانوني مغايرت دارد ماده 34  قانون اساسنامه شركت خواهان مقرر مي دارد مدت مديرت دو سال است و در صورت انقضاء مدت ماموريت آنها تازمان انتخاب مديران جديد مديران سابق كماكان مسئول شركت و اداره آن خواهند بود. يك نسخه كپي اساسنامه شركت خواهان جهت استحضار  دادگاه تقديم مي شود واز طرفي طبق ماده 136  قانون تجارت در صورت انقضاء مديريت مديران شركت تا تعيين مديران جديد مديران سابق كماكمان عهده دار انجام امور شركت خواهند بود. همچنين با توجه به ماده 125  قانون تجارت كه مقرر مي دارد كليه اعمال مديران و مديرعامل شركت در مقابل اشخاص ثالث نافذ و معتبر است. پس از امضاء قرارداد الحاقي توسط مديران شركت در صورتي كه مدت مديريت آنها منقضي شده باشد هم برابر اساسنامه شركت و هم برابر مقررات قانوني معتبر بوده و هيچ گونه خلع يدحقوقي شركت نفت وارد نخواهد آورد لذا از  دادگاه محترم تقاضاي رد دعوت شركت خواهان را دارم 0 ضمنا" با توجه به مدارك ارائه شده از طرف شركت خوانده شركت نفت در خصوص قرارداد مورد بحث مديرعامل شركت آقاي (ب ) مي باشد و رئيس هيئت مديره آقاي (ج ) كه اين امر در روزنامه رسمي 25/8/65درج شده است. بنابراين شركت نفت به سمت آقاي (الف ) ايراد دارد: آقاي (الف ) اظهار نموده مدت مديريت هيئت مديره تنظيم كننده قرارداد از تاريخ ... بوده و در اين تاريخ ديگر به لحاظ انقضاء مدت نسبت به تنظيم قرارداد در آينده كه مسئوليتهايي براي شكايت به وجود آورد صالح نبوده و قانونا" مسئول گذشته شركت مي باشد و در تاريخ ... قرار و الحاقي تنظيم گرديده كه هيئت سمتي براي تنظيم اين قراردادنداشته و تنظيم قرارداد از ناحيه آنان باطل است و آگهي هيئت مديره جديد در روزنامه رسمي هم چاپ شده است و ايراد نماينده خوانده به سمت اينجانب وارد نيست ومديرعامل شركت خودمن مي باشم نه آقاي (ب )0
آقاي (د) اظهار نموده در پاسخ اظهارات مديرعامل شركت خواهان قرارداد الحقاي قرارداد جديدي نيست بلكه دنبال قراردادقبلي بوده است كه هيئت مديره آن را تنظيم نموده و قرارداد مستقلي نبوده است تا ادعاي ايشان مبني بر اينكه پس از انقضاء مدت ماموريت مديران نامبردگان مسئوليت امور اداري بوده و حق تنظيم قرارداد نداشتند و ما عقيده داريم كه مديران سابق مي توانند تا زماني كه مديران جديد انتخاب نشده اند قرارداد امضاء نمايند.طرفين استماع نظر  دادگاه اسقاط حق حضور نموده اند. بالاخره  دادگاه بعد ازكسب نظر كتبي آقاي مشاور خلاصتا" مبني بر اينكه استماع دعوي آقاي ... فاقد وجهه قانوني بوده و عقيده به رد دعوي مطروحه را داشته ختم رسيدگي اعلام و بشرح آتي مبادرت به صدور راي نموده است.(نظريه  دادگاه ): دعوي خواهان اين است كه بين نامبرده و خوانده دعوي قراردادي در تاريخ 2/8/62 تحت شماره ... براي احداث جاده اي بين كارخانه گاز مايع 1 ...  به كارخانه گاز مايع 900 واقع در ... منعقد مي شود و با وجود تنگناهاي شديد ناشي از جنگ و نوسان قيمتها عمليات اجراي توسط وي به نحو مطلوبي انجام ولي پس ازپايان روز ...  از طرف شركت خوانده (كارفرما)پيمان به حال تعليق كامل درمي آيد و كارفرما در تاريخ ... پس از انقضاء مدت مديريت و سمت مديران شركت خوانده قرارداد الحاقي را في مابين خود و مديران سابق شركت منعقد مي نمايد و طرفين بدون توجه به بي اعتباري قرارداد الحاقي به روابط خود ادامه داده تا اينكه مشكلاتي در جريان كار حادث و منجر به شكاياتي عليه يكديگر مي شود كه از جمله آن شكايان طرح پرونده كلاسه 701/215 به خواسته صدور دستور ] ... [ عليه شركت نفت بوده و تقاضاي صدور حكم بر ابطال قرارداد الحاقي را به شرح خواسته داشته كه به نظر  دادگاه دعوي خواهان غير وارد و غيرموجه است زيرا به موجب ماده 135  قانون تجارت كليه اعمال و اقدامات مديران و مديرعامل شركت در مقابل اشخاص ثالث نافذ و معتبراست و نمي توان به عذر عدم تشريفات مربوطه به طرز انتخاب آنان اعمال و اقدامات آنان را غيرمعتبر دانست و به استناد ماده 136  قانون مذكور در صورت انقضاء مدت ماموريت مديران تا زمان انتخاب مديران جديد مديران سابق كماكان مسئول امر شركت و اداره آن خواهند بود و از جمله وظايف مديران شركت در اداره شركت وفق مقررات قانوني تنظيم قرارداد و اجراي اختياراتي است كه توسط هيئت مديره و اساسنامه شركت به آنان تفويض شده است و نظر به اينكه به موجب ماده 34 اساسنامه شركت خواهان مدت ماموريت مديران سلبي است در صورت انقضاء مدت ماموريت مديران تا انتخاب مديران جديد مديران سابق كماكان مسئول امور شركت و اداره آن خواهند بود.  دادگاه بنا به مراتب ياد شده ادعاي بي اعتباري قراردادالحاقي بي وجه و بي دليل تشخيص و نظر  دادگاه به رد دعوي خواهان صادر و اعلام مي دارد. اين نظر پس از ابلاغ ظرف پنج روز قاب لاعتراض در ديوان عالي كشور است و پس از صدور نريه چون شركت خواهان نسبت به نريه صادره اعتراض ننموده است  دادگاه به موجب دادنامه شماره 3132/1/71 به شرح نظريه مذكور مبادرت به صدور حكم كرده كه مورد فرجامخوهي شركت خواهان واقع و دفتر شعبه در تاريخ 28/2/71 با وصول دادخواست فرجامي به شركت فرجامخواه اخطار رفع نقص مي نمايد كه در تاريخ 19/7/71 به فرجامخواه ابلاغ و چون در موعد ومهلت قانوني نقائص معنونه را رفع ننموده است دفتر شعبه طبق ماده 521  قانون آئين دادرسي مدني قرار رد دادخواست فرجامي صادر كه مورد اعتراض شركت فرجامخواه قرار گرفته و در نتيجه پرونده به شعبه جهت رسيدگي به اعتراض ياد شده تقديم وارسال گرديده است. لوايح معترض به شماره ... و منضمات در موقع مشاوره قرائت و بررسي خواهد گرديد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي ... عضو مميزو اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
(بسمه تعالي 0 اعتراض موثري كه فسخ قرارداد رد دادخواست تجديدنظر صادره توسط آقاي مدير دفتر شعبه دوازدهم ديوان عالي كشور را ايجاب نمايد به عمل نيامده و قرار مزبور مطابق  قانون صادر گرديده زيرا جهتي كه تجديدنظرخواه براي عدم رفع نقص دادخواست در مهلت قانوني به استناد گواهي پيوست لايحه اعتراض عنوان نموده موجه و موثرنمي باشدفلذاقراررد دادخواست شماره 10129/9/71 تاييد مي گردد.)

مرجع :
كتاب آراي ديوان عالي كشوردرامورحقوقي   3
 قانون تجارت ،احوال شخصيه ،شناسنامه ،ادله اثبات دعوي ،احكام
حكومتي ،توقيف عمليات اجرائي وابطال اجرائيه
تاليف يداله بازگير،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ،سال 1377
105