نظريه مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري

نظريه مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري

253                            شماره 13 هفته دادگستري صفحه 193

1 آيا دوائر دولتي از پرداخت هزينه دادرسي معاف هستند ودرصورت معافيت مجوز قانوني آن چيست ؟

2 آيا دعاوي اداره اوقاف بر اشخاص و دعاوي اشخاص براداره اوقاف راجع به وقفيت اموال از جمله دعاوي دولتي محسوب شده و رسيدگي به آن بدون توجه بميزان خواسته در صلاحيت دادگاه شهرستان ميباشد،يا آنكه طبق قانون راجع بدعاوي بين اشخاص و اداره اوقاف مصوب سال 1311 دعاوي مذكور از جمله دعاوي بين دولت و مردم محسوب شده و رسيدگي به اين قبيل دعاوي تابع قواعد عمومي صلاحيت ميباشد؟
3 در صورتيكه رسيدگي بدعاوي اوقاف تابع قواعد عمومي صلاحيت باشد آيا اداره مذكور از تاديه هزينه دادرسي در دعاوي فوق الذكر معاف خواهد بود؟
با توجه به مادتين 16و690 قانون آئين دادرسي مدني وماده يك قانون راجع به دعاوي بين اشخاص و اداره اوقاف مصوب ارديبهشت 1311 و ماده 6 قانون اوقاف مصوب 1313 كه در ذيل درج ميگردد:
ماده 16 دعاوي زير به دادگاههاي بخش راجع نيست اگرچه خواسته حدود نصاب آن باشد:
1 دعاوي راجع به دولت 2 دعاوي راجعه به اصل امتيازاتي كه از طرف دولت داده ميشود3 دعاوي راجعه به علائم صنعتي و نام و علائمي بازرگاني و حق التصنيف و حق اختراع و كليه حقوق غير مالي مثل توليت و نسبت و وصايت .
ماده 690 در موارد زير مدعي از تاديه هزينه دادرسي معاف است :
1 دعاوي كه خواسته ا; دويست ريال كمتر است 2 دعوي اعسار نسبت به هزينه دادرسي .دولت و همچنين دادستان از تاديه هزينه دادرسي معاف هستند.
ماده 1 دعاوي اداره اوقاف بر اشخاص و دعاوي اشخاص بر اداره اوقاف راجع به وقفيت اموال منقول و غير منقول يا بالعكس مشمول ماده 4 قانون 13 آبانماه 1309 راجع به دعاوي بين اشخاص ودولت نبوده و در محاكم عدليه قطع و فصل خواهد شد ولو قبل ازاجراي اين قانون باستناد قانون مذكور محاكم عدليه قرار عدم صلاحيت صادر كرده وآن قرار قطعي شده باشد.
ماده 6 در موارد مذكور در ماده قبل وزارت معارف و اوقاف از پرداخت مخارج محاكمه معاف خواهد بود.چنانچه ملك عايدي داشته باشد و در تصرف وازارت اوقاف باشد يا بموجب حكم قطعي به تصرف مزورات مزبور در آيد بايد بعدا" مخارج محاكمه رابپردازد.
در مورد استعلام فوق كميسيون مشورتي آئين دادرسي مدني اداره حقوقي د رجلسه مورخ 5/3/1343 چنين اظهرانظر كرده است :
1 مطابق جمله اخير ماده 690 قانون آئين دادرسي مدني دولت و همچنين دادستان ازتاديه هزينه دادرسي معاف ميباشندبنابراين ادارات دولتي دردعواي راجع به دولت نبايدهزينه دادرسي بپردازند
2 مطابق ماده 1قانون راجع به دعاوي بين اشخاص واداره اوقاف مصوب ارديبهشت 1311 دعاوي مطروحه بين اداره اوقاف واشخاص و بالعكس راجع به وقفيت اموال منقول و غيرمنقول مشمول ماده 16 قانون آئين دادرسي مدني (دعواي راجع به دولت ) نيست و در اين قبيل دعاوي نصاب معتبراست واداره اوقاف هم بايدهزينه دادرسي را ماننداشخاص عادي بارعايت ماده 6قانون اوقاف مصوب 1313بپردازد.

مرجع :مجموعه نظرهاي مشورتي اداره حقوقي وزارت دادگستري درزمينه
مسائل مدني  ضميمه مجله حقوقي وزارت دادگستري
ازانتشارات دفترتحقيقات ومطالعات وزارت دادگستري
باهمكاري آقايان محمودسلجوقي  يداله اميني

112