رای ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي :3/2/72  دادنامه :114 فرجامخواه :(ب ) فرزند ... اهل ...  ساكن ...  فرجامخواسته :اتحاديه شركتهاي تعاوني روستائي  ...  با وكالت...  دادسراي عمومي  ...   فرجامخواسته دادنامه شماره 543 17/12/70 صادره از شعبه هفتم دادگاه كيفري يك ...  تاريخ ابلاغ دادنامه بفرجامخواه :30/4/71 تاريخ وصول دادخواست فرجامي :2/5/71 مرجع رسيدگي شعبه 16 ديوان عالي كشور هيات شعبه :آقايان  ... مستشار و ...  عضو معاون 0

خلاصه جريان پرونده :
پيرو گزارش و راي شماره 8422/8/70 اين شعبه به موجب دوفقره كيفرخواستهاي شماره 11146/2/69 دادسراي عمومي  ... و  3545/4/69 دادسراي عمومي 1 ...  (الف ) فرزند ... 65 ساله استوار بازنشسته ژاندارمري انباردار اتحاديه تعاوني روستائي  ...  معيل اهل وساكن ...  2 (ب ) فرزند ... 31 ساله اهل ...  حسابدار سابق اتحاديه تعاون روستائي  ...  ساكن ...  3 (ج ) فرزند ... 48 ساله اهل ...  كارمند سابق تعاون روستائي (مديرعامل اتحاديه تعاوني روستائي سابق  ... ) 4 (د) فرزند ... و48 ساله اهل ...  كارمندتعاون روستائي  ... متهم شده اند به شركت در اختلاس از شركت تعاوني روستائي  ...  ومتهم رديف چهارم تسامح در انجام وظيفه كه به استناد ماده 75 قانون تعزيرات و مواد يك و سه قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشا و اختلاس و كلاهبرداري درخواست مجازات متهمين شده است و جريان قضيه به اين نحو بوده كه بلحاظ كسري انبار و شائبه حيف و ميل توسط انباردار و حسابدار ، چندين نوبت از انبار و دفاتر شركت تعاوني روستائي بازرسي گرديده و بر اساس گزارش حسابرسان اعزامي سازمان تعاون روستائي  ...  بوسيله مديرعامل اتحاديه شركت تعاوني روستائي عليه آقاي (الف ) انباردار و (ب ) حسابدار اتحاديه  ...  به عنوان اختلاس به دادسراي انقلاب اسلامي  ...  اعلام جرم مي شودوهمچنين سازمان تعاوني روستائي استان  ...  جريان كسري انبار و حيف و ميلهاي متصديان اتحاديه روستائي  ...  را به دادسراي انقلاب گزارش نموده است. دادسراي انقلاب اسلامي با انجام تحقيقات نسبتا" مفصلي از متهمين كه اجمالا" عليه يكدييگر اظهاراتي درخصوص سوء استفاده هاي مالي بيان كرده اند بلحاظ اينكه دليل و مدركي بر موضوع حيف و ميل بيت المال و غارت اموال عمومي مشهود نگرديده و موضوع اتهام كسري انبار و جعل اسناد و سوءاستفاده مالي از شركت تعاوني روستائي بوده به اعتبار صلاحيت ريدگي دادسراي عمومي قرار عدم صلاحيت خود را صادر نموده و پرونده به دادسراي عمومي ارسال داشته است. دادسراي عمومي نيز با انجام تحقيقاتي و با تفهيم اتهام به متهمين نهايتا" به موجب قرار مورخ 8/2/69 در مورد اتهام (الف ) و (ب ) و (ج ) شركت مبني بر اختلاس ازاتحاديه تعاوني روستائي  ...  به مبلغ 21151746 ريال و بر اساس اقارير بعض متهمين و گزارش بازرسان و حسابرسان ذيربط قرا مجرميت صادر نموده ودرمورد اتهام (د) رئيس اتحاديه شركت تعاوني روستائي  ...  به اختلاس و اهمال در انجام وظيفه به اعتبار صلاحيت رسيدگي دادسراي مركز استان قرار عدم صلاحيت صادر نموده كه اين قرار به موافقت داسراي  ...  رسيده و ابتدا كيفرخواست شماره 11146/2/69 عليه سه نفر متهمين رديف اول تا سوم تنظيم و پرونده به دادگاه كيفري  ...  ارسال شده و سپس با ارسال اوراق در مورد متهم رديف چهارم پرونده در دادسراي  ... مورد رسيدگي و صدور قرار و تنظيم كيفرخواست شماره 3545/4/69قرارگرفته و شعبه ششم دادگاه كيفري در اجراي مقررات ماده 198 قانون آئين دادرسي كيفري وماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي كيفري يك و دو به منظور رسيدگي يكجا و توام به اتهامات متهمين و از باب صلاحيت رسيدگي دادگاه  ...  به اتهام متهم اصلي ، پرونده را با صدور قرار به دادگستري ارسال  ...  داشته است. به هرحال با وصول دو فقره پرونده از دادسراهاي  ...  و ...  شعبه دهم دادگاه كيفري دو ... مامور رسيدگي به دو كيفرخواست صادر شده و بعد از يك سلسله رسيدگي و استماع مدافعات متهمان و با وصول دادخواست ضرر و زيان اتحاديه شركتهاي تعاوني روستائي شهرستان  ...  با وكالت آقاي ...  عليه چهار نفر متهمين بخواسته مطالبه مبلغ دويست و ده ميليون ويكصدوپنجاه و يك و هزار و هفتصدو چهل و شش ريال بابت ضرر و زيان ناشي از اختلاس وجوه و كالاهاي حيف و ميل شده از شركت تعاوني روستاني  ...  به موجب قرارهاي شماره 2729و172728/11/69 به استدلال اين كه ميزان جزاي نقدي مورد حكم زائد بر مبلغ مورد صلاحيت دادگاه كيفري دو مي باشد به اعتبار صلاحيت رسيدگي دادگاه كيفري يك قرار عدم صلاحيت خود را صادر و پرونده را به دادگاه كيفري يك ارسال داشته و پرونده جهت رسيدگي به شعبه ششم دادگاه كيفري يك ...  ارجاع شده و دادگاه مرجوع اليه با تعيين وقت رسيدگي و احضار وكيل شاكي و متهمين و با انجام دادرسي و استماع اظهارات وكيل شركت شاكي و متهمين با اعلام ختم رسيدگي به موجب راي شماره 1763/2/70 اتهامات وارده به (الف ) و (ب ) را احراز و نظر به تاريخ وقوع جرم كه قبل از تصويب قانون تشديدمجازات مرتكبين ارتشا و اختلاس بوده به استناد ماده 75 قانون تعزيرات (الف ) را به تحمل سه سال حبس و پرداخت 60درصد مبلغ مورد اختلاس و (ب ) را به تحمل دو سال حبس و رد چهل درصد مبلغ مورد اختلاس محكوم نموده است.
راي صادره ابلاغ شده ، آقاي ... وكيل دادگستري باتقديم وكالتنامه به وكالت از (الف ) و نيز ( ) و (الف ) نسبت به راي صادره اعتراض و درخواست رسيدگي تجديدنظر نموده اند و چون حاكم محكمه صادركننده حكم به عقيده خود باقي بوده پرونده جهت رسيدگي تجديد نظر به ديوان عالي كشور ارسال به اين شعبه ارجاع شده است و اين شعبه به موجب دادنامه شماره 8422/8/70 به اين شرح مبادرت بصدور راي نموده است : (جرم اعلام شده در پرونده با توجه به تاريخ وقوع بزه از جرايمي است كه رسيدگي به آن در صلاحيت دادگاه كيفري دو است و دادگاه كيفري يك به قائم مقامي دادگاه كيفري دورسيدگي نموده و مرجع تجديدنظر آن به موجب ماده 32 قانون تشكيل دادگاههاي كيفري يك و دو و شعب ديوان عالي كشور شعبه ديگر دادگاه كيفري يك است و لذا با اعلام اين كه پرونده قابل طرح در ديوان عالي كشور نمي باشد براي اقدام قانوني اعاده مي گردد) . 
با عودت پرونده به دادگستري  ...  پرونده جهت رسيدگي به شعبه هفتم دادگاه كيفري يك ...  ارجاع شده .  وكيل  ... به موجب لايحه تقديمي خود به دادگاه اعلام نموده موكل او فوت نموده است. شعبه هفتم دادگاه كيفري يك ، در مقام رسيدگي تجديدنظر وقت رسيدگي تعيين و وكيل شاكي و متهمين را به دادرسي احضار نموده و باانجام دادرسي و استماع مدافعات متهمان با اعلام ختم رسيدگي به موجب راي شماره 7543/12/70 راي معترض عنه مرحله بدوي (يعني راي شماره 1763/2/70 شعبه ششم كيفري يك ) را در مورد (ب ) تاييد نموده لكن در مورد (الف ) بلحاظ فوت متهم از جنبه حقوقي و ضرر و زيان به استناد ماده 290 قانون آئين دادرسي مدني قرار توقيف دادرسي و از جنبه كيفري بلحاظ فوت متهم قرار موقوفي تعقيب صادر نموده است.
اين راي نيز ابلاغ شده است و (ب ) محكوم عليه دادنامه صادره نسبت به تاييد محكوميت خود براي بار دوم از شعبه هفتم دادگاه كيفري يك تقاضاي رسيدگي تجديدنظر نموده است و آقاي رئيس شعبه هفتم دادگاه كيفري يك ...  مقرر داشته پرونده به ديوان عالي كشور ارسال شود. 
قابل تذكر است كه محكوم عليهما در خلال دو مرحله رسيدگي بدوي و تجديدنظر درخواست ارجاع امر به كارشناسان رسمي را نموده اند و توجهي به اين درخواست آنها نشده و بر اساس گزارش حسابرسان وكار شناسان سازمان تعاون روستائي استان  ... كه خود شاكي است عليه متهمان كيفرخواست تنظيم شده است و در مورد صدور حكم برائت عليه دو نفر از متهمان ننيز دادسرا اظهار نظرنكرده است.
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد.  پس از قرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز واوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي داديارديوان عالي كشور اجمالا مبني بر رد اعتراض وارده مشاوره نموده چنين راي مي دهند. 
بسمه تعالي
با عنايت به مجموع محتويات اوراق پرونده ، نظر به اينكه شعبه هفتم دادگاه كيفر يك ...  در مقام رسيدگي تجديدنظر مبادرت به صدور حكم شماره 17543/12/71 نموده است و لذاتجديدنظرخواهي مجدد آقاي (ب ) به كيفيت مطروحه موردي نداشته و قابل طرح در ديوان عالي كشور نمي باشد و پرونده بمرجع مربوطه اعاده مي شود. 

مرجع :
كتاب كلاهبرداري ، اختلاس وارتشاءدرآراي ديوان عالي كشور
تاليف يداله بازگير ،نشرحقوقدان ،چاپ اول ، پائيز 1376
47