آرا ديوان عدالت اداری

بسمه تعالي
تاريخ 14/8/73  شماره دانامه 93  كلاسه پرونده 72/228
مرجع رسيدگي : هيات عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي - سازمان اتكا
طرف شكايت و خواسته - ابطال بخشنامه شماره 5 جديد درآمد
مقدمه- شاكي طي دادخواست تقديمي اعلام داشته است, شوراي عالي تامين اجتماعي در دويست و پنجاه و ششمين جلسه مورخ 4/2/72 طي صدور بخشنامه شماره 5 جديد درآمد فوق العاده اضافه كار را مشمول كسر بيمه قرار داده است.
 1- ماده 30 و بند 5 ماده 2 قانون تامين اجتماعي تنها وجوه و مطاياي نقدي يا غير نقدي مستمر را مشمول كسر حق بيمه قرار داده است بنابراين فقد استمرار, اضافه كار  نمي تواند مشمول كسر حق بيمه قرار گيرد.
 2 - ماده 71 قانون استخدام كشوري اضافه كار را صراحتاً از شمول كسرحقوق بازنشستگي استثناء كرده است و ماده 7 قانون تامين خدمات درماني مستخدمين دولت مصوب 27/12/51 تنها مزاياي نقدي مستمر ماهانه مستخدمين را مشمول كسر حق تامين درمان مستخدم و خانواده او قرار داده است. مستفاد از وحدت ملاك مواد مذكور اضافه كار بعنوان يكي از مزاياي غير مستمر مشمول هيچي يك از كسورات اعم از بازنشستگي بيمه خدمات درماني و كسورات تامين اجتماعي نمي باشد با وصف مراتب فوق اتخاذ تصميم مقتضي مبني بر ابطال مصوبه فوق مورد تقاضاست. 
رئيس هيات مديره و مدير عامل سازمان تامين اجتماعي در پاسخ به شكايت مذكور طي نامه شماره 2828/د/10 - 23/3/73 اعلام داشته اند, در بند يك دادخواست شاكي به ماده 30 و بند 5 ماده 2 قانون تامين اجتماعي مصوب تير ماه 1354 اشاره شده است با مداقه در متن هر دو ماده خصوصاً تبصره ماده 30 تصويب آئين نامه اجرائي توسط شوراي عالي تامين اجتماعي پيش بيني شده است در بند 5 ماده 2 مذكور است كه مزد يا حقوق يا كارمزد در اين قانون شامل هرگونه وجوه و مزاياي نقدي يا غير نقدي مستمر است كه در مقابل كار بيمه شده داده مي شود و در ماده 30 نيز اكيد شده است كارفرمايان موظفند ازكليه وجوه و مزاياي مذكور در بند 5 ماده 2 حق بيمه كسر و به سازمان پرداخت نمايند و سازمان نيز جهت تبيين و تشريح وجوه و مزاياي نقدي يا غير نقدي مستمر مكلف به تصويب آئين نامه اجرائي شده زيرا كه كارفرما بايد بداند چه وجوهي مزد يا حقوق يا كارمزد تلقي و چه وجوهي و مزايائي نقدي يا غير نقدي مستمر است كه از آن حق بيمه كسر نمايد و چگونه بايد ليست دستمزد تنظيم كند( ماده 39) وقتي كه قانون مي گويد هرگونه وجوه و مزاياي نقدي و سپس اشاره مي نمايد يا غير نقدي مستمر آيا ذكر كلمه (يا ) جمله غير نقدي مستمر را به جمله ماقبل (يا) معطوف مي دارد يا وجود اختيار را منظور نظر دارد بنا بر عقيده شاكي كه اظهار نموده اند و به علت فقد جنبه استمرار اضافه كار را به عنوان مزاياي غير نقدي تلقي نموده اند موضوع تازه اي است كه براي سازمان نيز قابل توجه مي باشد. برخلاف تصور شاكي سازمان در اصلاحيه تبصره يك ماده 2 آئين نامه طرز تنظيم صورت و مزد و حقوق و مواقع ارسال آنها نه تنها به اضافه كار اشاره ننموده بلكه بخشنامه صادره معترض عنه نيز خالي از ايراد معنونه است. هيات عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ فوق به رياست حجه الاسلام و المسلمين اسماعيل فردوسي پور و با حضور روساي شعب ديوان تشكيل و پس از بحث و بررسي و انجام مشاوره با اكثريت آراء بشرح آتي مبادرت بصدور راي مي نمايد.
راي ديوان هيات عمومي ديوان عدالت اداري
نظر باينكه بند 5 ماده 2 قانون تامين اجتماعي ناظر به كار مستمر و غير مستمر نبوده بلكه ناظر بمزد و حقوق و مزايا ميباشد و پرداخت حقوق اضافه كاري پس از ارجاع اضافه كاري و انجام آن جزء اختيارات كارفرما نبوده بلكه حقي است كه مستمر گرديده و اصولاً پرداخت حقوق و مزايا در مقابل نوع كاري ( اعم از مستمر و غير مستمر ) امري است بنابراين با عنايت به بند 5 ماده قانون تامين اجتماعي و ماده 30 همان قانون بخشنامه مورد شكايت با اكثريت آراء مغاير قانون تشخيص نگرديد.
رئيس هيات عمومي ديوان عدالت اداري - اسماعيل فردوسي پور
---------------------------------------------------
تاريخ: 17/3/1372

بسمه تعالي
بخشنامه شماره 5 جديد درآمد
موضوع : اصلاح تبصره يك ماده 2 آئين نامه طرز تنظيم صورت مزد و حقوق (مزاياي مشمول كسر حق بيمه)
شورايعالي تامين اجتماعي در دويست و پنجاه و ششمين جلسه مورخ 2/2/72 بموجب مصوبه شماره 7226 /ش ت مورخ 12/2/72 تبصره يك ماده 2 آئين نامه طرز تنظيم صورت مزد و حقوق مصوب مورخ 19/12/1354 را به ترتيب زير اصلاح نموده است :
تبصره يك: مزاياي نقدي غير مشمول حق بميه عبارت است از: بازخريد ايام مرخصي , كمك عائله مندي طبق قانون (ماده 86 قانون تامين اجتماعي ) هزينه سفر و فوق العاده ماموريت عهدي كمك هزينه مسكن و هواربار در ايام بيماري, حق , پاداش نهضت سوادآموزي , حق التضمين (كسر صندوق) خسارات اخراج و مزاياي پايان كار و پاداش افزايش توليد ساير مزاياي نقدي كه تحت هر عنوان به بيمه شدگان پرداخت ميگردد مشمول كسر حق بيمه خواهد بود.
با توجه به اصلاحيه مذكور از اول خرداد سال 1372 مزايائي كه بابت بازخريد ايام مرخصي , كمك عائله مندي حداكثر تا ميزان قابل پرداخت طبق ماده 86 قانون تامين اجتماعي (مازاد بر آن مشمول كسر حق بيمه ميباشد) هزينه ؟ و فوق العاده ماموريت , عيدي مابه التفاوت كمك هزينه مسكن و خواربار در ايام بيماري (موضوع بخشنامه 173 فني) حق شير , پاداش , نهضت سوادآموزي, حق التضمين (كسر صندوق) خسارات اخراج و مزاياي پايان كار و پاداش افزايش توليد به بيمه شدگان پرداخت ميگردد مشمول كسر حق, بيمه نبوده و ساير مزاياي نقدي پرداختي به بيمه شدگان تحت هر عنوان مشمول كسر حق بيمه ميباشد. لذا مقتضي است مراتب را به اطلاع كارفرمايان رسانيده و طبق آن عمل گردد.
بديهي است قبل از خرداد 72 بايستي  طبق ضوابط و دستورالعملهاي قبلي در اين مورد عمل شود.
مسئول حسن اجراي اين بخشنامه مديران كل و كارشناسان فني و درآمد استانها و روسا و مسئولين فني و درآمد واحدها ميباشند.

رئيس هيات مديره و مدير عامل 
مهدي كرباسيان