آرا ديوان عدالت اداری

بسمه تعالي 
تاريخ 31/6/65  شماره دادنامه44 كلاسه پرونده :63/20
مرجع رسيدگي : ديوان عدالت ديوان عدالت اداري
موضوع مطروحه : ابطال بخشنامه مورخ 14/2/63 صادره از سازمان اوقاف.
جريان امر : آقاي قدمعلي محمدي و عده اي ديگر از اهالي شهرك بعثت بشرح دادخواستي كه به ديوان تقديم نموده و تقاضاي ابطال بخشنامه مورخ 14/3/63 صادره از اوقاف را از ديوان نموده اند.
كه پس از انجام تشريفات قانوني در تاريخ 31/6/65 هيات عمومي ديوان عدالت اداري، برياست حجت الاسلام حاج آقاي شيخ محمد علي فيض رياست كل ديوان ، و با حضور روساي شعب امضاء كننده ذيل تشكيل گرديده پس از بررسي موضوع و بحث و تبادل نظر و اعلام پايان رسيدگي به اتفاق آراء بشرح آتي ، انشاء راي مي نمايد.
راي
با توجه به اينكه بصراحت ماده 1دستورالعمل مورد شكايت دريافت پذيره منحصراً ناظر به اراضي بلامعارض است كه ابتدا و با اعطا حق احداث و تملك اعيان بمنظور ايجاد واحد مسكوني يا به اجاره واگذار ميشود، لذا دريافت پذيره موصوف به ترتيب فوق ، بالتفات ماده 10 قانون مدني و تراضي طرفين ، مخالف قانون ، نمي باشد و شكايت از اين حيث وارد نيست.
------------------------------------------------
14/2/63

اداره كل اوقاف استان
حوزه اوقافي
اداره اوقاف شهرستان
دستور العمل دريافت پذيره و اهدائي و سرقفلي در 10 ماده كه در جلسه مورخ 14/2/62 شوراي مركزي اوقاف به تصويب رسيد بجهت اقدام و رعايت دقيق مفاد آن ذيلاً نقل ميگردد.
دستورالعمل دريافت پذير مواهدائي و سرقفلي موقوفات
ماده 1 ـ در موارديكه زمين بلامعارض وقفي ابتداء به اعطاي حق احداث و تملك اعياني به مستاجر بمنظور ايجاد واحد مسكوني يا صنعتي به اجاره واگذار ميشود مبلغ50% قيمت عادلانه روز بعنوان پذيره مال الاجاره از متقاضي اجاره اعم از شخص حقيقي يا حقوقي دريافت حساب درآمد موقوفه مربوطه منظور خواهد شد.
تبصره 1 ـ قيمت عادله روز با در نظر گرفتن (املاك مشابه بوسيله كارشناس رسمي با نظارت معتمد منتخب شوراي امناء و نظار محل تعيين خواهد شد).
تبصره 2 ـ در صورتيكه بخواهد مورد اجاره را براي بقيه مدت به غير منتقل نمايد مكلف است موافقت كتبي اداره اوقاف و متولي را جلب و 15% قيمت عادلانه روز را بعنوان اهدايي بنفع موقوفه پرداخت نمايد اين ترتيب در نقل و انتقالات بعد نيز رعايت خواهد شد.
تبصره 3 ـ در مورد زمينهاي بلامعارض موقوفه كه براي احداث محل كسب مناسب است متصديان امر وقف موظفند از طريق اخذ وام از محل مازاد درآمد موقوفه مربوطه و يا از مازاد ساير موقوفات نسبت به احداث اعياني اقدام و پس از تكميل عرصه واميان را از طريق انتشار آگهي مزايد و با اخذ سرقفلي و تعيين مال الاجاره عادله به اجاره واگذار و وام دريافتي را مستهلك نمايند.
تبصره 3 ـ در صورتيكه مستاجر در يك قطعه زمين موقوفه طبقات متعدد در احداث نمايد اگر واحدهاي مسكوني احداث شده مشمول قانون و مقررات تملك آپارتمانها باشد و مستاجر بخواهد هريك از واحدهاي مسكوني را به ديگري منتقل نمايد موقع انتقال بايستي 15% قيمت عادله روز زمين متعلق بهرواحد بنفع موقوفه وصول كند.
تبصره 5 ـ در موارديكه مستاجر علاوه بر واحد مسكوني (در مورد زمينهايي كه براي احداث واحد مسكوني به اجاره واگذار شده است) محل كسبي نيز احداث كرده باشد 30% درصد سرقفلي هر واحد محل كسب براسا س نظر كارشناس و منتخب مناء و نظار اوقافي محل تعيين و به نفع موقوفه دريافت مي شود.
ماده 2 ـ در مواردي كه قطعه زمين وقفي بدون اجازه اداره اوقاف و متولي تا آخر سال 1360 تصرف و در آن واحد مسكوني احداث شده باشد در صورت تاييد استحقاق متصرف از طرف شوراي امناء و نظار محل و تاييد مصلحت وقف از طرف اوقاف و متولي و مشاور حقوقي با توجه به موقعيت موقوفه و متصرف مبلغ 30% قيمت عادلانه روز زمين علاوه بر مال الاجاره عادله و اجور معوقه از ابتداي تصرف بعنوان پذيره از متصرف بنفع وقف دريافت خواهد شد و اگر در ضمن احداث محل مسكوني محل كسبي نيز احداث كرده باشند علاوه بر پرداخت پذيره فوق الذكر بايستي 70% سرقفلي متعلقه را طبق نظر كارشناس به موقوفه  بپردازد و نسبت به كساني كه فقط محل كسب احداث كرده اند تمام سرقفلي بنرخ عادله روز دريافت ميشود.
ماده 3 ـ در موارديكه ابتدائاً محل كسبي كه عرضه و اعياناً متعلق به وقف مي باشد و متصرف يا مدعي هم نداشته باشد به اجاره واگذار ميشود با تعيين سرقفلي و مال الاجاره عادله از طريق انتشار آگهي مزايده اقدام خواهد شد.
تبصره ـ در صورتيكه مستاجرين مندرج در ماده 3 اين دستورالعمل بخواهند مورد اجاره خود را بديگري منتقل نمايند 20% اهدايي از مازاد سرقفلي پرداختي اوليه برابر نظر كارشناس بنفع وقف دريافت خواهد شد.
ماده 4 ـ در كليه نقل و انتقالات مورد اجاره از مورث بوارث مستاجرين جديد از پرداخت اهدايي و ما به التفاوت سرقفلي معاف مي باشند.
ماده 5 ـ در ايجاد رقبات وقفي مزروعي برابر قوانين مربوطه و همچنين ايجاد خانه هاي موقوفه كه عرصه واعيان وقف است و مستاجر حق انتقال مستاجره را بغير ندارد مال الاجاره عادله بنرخ روز تعيين و وجهي بعنوان پذيره و يا اهدايي وصول نخواهد شد.
تبصره 1 ـ در موارديكه زراعي با اعطاي حق ريشه جهت احداث باغ به اجاره واگذار ميشود. 20% قيمت عادلانه روز زمين بنفع موقوفه دريافت ميشود و در انتقالات بعدي 10%اهدايي وصول ميگردد.
تبصره 2 ـ در صورتيكه بعلت گسترش محدود شهرها نوع استفاده ازاراضي تغيير كند، قرارداد اجاره فسخ و طبق ماده 1 اين دستور العمل اقدام ميگردد.
ماده 6 ـ انتقال مورد اجاره از شريك به شريك ازنظر اين دستور العمل انتقال به غير تلقي ميشود.
ماده 7 ـ وجوه حاصله از پذيره واحدهايي و سرقفلي كلاً تعلق به موقوفه دارد كه بايستي ادارات اوقاف و متولي در جهت وصول آن دقيقاً اقدام و به حساب موقوفه مربوط منظور مانند ساير درآمد موقوفات عمل نمايند.
ماده8 ـ در موارد تبديل انباري تجاري به محل كسب ما به التفاوت سرقفلي اين دو تعيين و اخذ  خواهد شد.
ماده 9 ـ منظور از كارشناس در اين دستورالعمل كارشناس رسمي دادگستري مورد اعتماد مي باشد.
بديهي است در موارديكه دسترسي به كارشناس رسمي امكان نداشته باشد بناچار با تاييد شوراي امناء  و نظار اوقافي بر طبق نظر خبره محلي اقدام خواهد شد.
ماده 10 ـ ادارات اوقاف و متوليان بايستي با رعايت قانون اوقاف و آئين نامه اجرائي آن و ساير موازين و قوانين مربوطه از جمله ضوابط شهرداري ها و سازمان زمين شهري و با در نظر گرفتن صرفه و صلاح وقف شروط وقفنامه هاي مربوطه نسبت به ايجاد رقبات موقوفه اقدام و حين تنظيم سند اجاره نحوه استفاده از مورد اجاره و نوع ساختمان و تعداد طبقات و ساير جزئيات را به دقت ضمن شورط سند پيش بيني نمايند تا حد الامكان از بروز مشكلات بعدي جلوگيري بعمل آيد، بدينوسيله كليه بخشنامه ها ودستور العملهاي مغاير لغو ميشود. وصول اين دستورالعمل را كتباً اعلام خواهد فرمود .
محمدرضا اعتماديان 
معاون نخست وزير و سرپرست سازمان اوقاف
ارسال ميشود خواهشمند است وصول آن را رونوشت جهت اطلاع براي اعلام فرمائيد.
عباس مرشدي 
سرپرست اوقاف شرق تهران